کد خبر ۳۴۰۳۹
تاریخ انتشار: ۱۲:۵۹ - ۰۱ بهمن ۱۳۸۶ - 21 January 2008
وضاح خنفر مدير شبكه‌الجزيره


"وضاح خنفر" مدير شبكه الجزيره، جوانتر از آن بود كه فكر مي‌كرديم. حضور ناگهاني او در ايران به بهانه پخش برنامه <نگاهي به ايران> كه مدت يك هفته از شبكه الجزيره پخش شد، فرصتي بود تا با او درباره رسانه‌اي به نام الجزيره، سياست‌هاي آن و قدرت و ضعف آن در بين رسانه‌هاي خبري جهان صحبت كنيم. او سومين مدير الجزيره طي 11 سال تاسيس آن است. در كارنامه خود سابقه فعاليت خبرنگاري دارد و با لبخندي بر لب به پرسش‌ها پاسخ مي‌دهد. در يكي از واحدهاي شلوغ طبقه هفتم يك برج، پشت به پنجره‌اي مي‌نشيند تا از جهان رسانه‌اي الجزيره سخن بگويد. رسانه‌اي كه پشتوانه‌مالي آن دولت قطر است. با اين حال <خنفر> معتقد است كه دولت قطر در سياستگذاري آنها دخالت نمي‌كند.

در تعريفي، رسانه را ابزار قدرت دانسته‌اند. اگر اين تعريف را بپذيريم، اين پرسش پيش مي‌آيد كه الجزيره‌ابزار كدام قدرت است؟ ‌

بعد از 11 سال از تاسيس الجزيره به جايگاهي خاص در رسانه‌هاي جهان رسيده است. مي‌توان گفت‌ كه مكتب جديدي به جهان رسانه‌اي ارائه داد. اساس اين مكتب جديد بر استقلا‌ل از مراكز قدرت و آزادي رسانه‌هاست. بينندگان شبكه‌الجزيره مي‌دانند كه الجزيره خارج از محيط‌شان نيامده و با همان چشم مردم به آنها نگاه مي‌كنند. ‌

اين مردم كه مورد اشاره خاورميانه است، مسلمانانند يا فقط منحصر به اعراب مي‌شوند؟

چون به زبان عربي برنامه‌هاي خود را پخش مي‌كنيم، بيشتر دولت‌هاي عربي و دول همجوار آنها را مدنظر قرار مي‌دهيم. ‌

در پخش اخبار براي اين محدوده مورد نظر چه اولويت‌هايي را مدنظر قرار مي‌دهيد؟ ‌

قواعد كارمان را رعايت مي‌كنيم. اساس اين قواعد بر ارتباط متقابل و ابراز نظر‌هاست. ‌

بعضي از قدرت‌ها ممكن است از اين نظرات خوشحال شوند و بعضي هم ناراحت. ما اعتقاد داريم كه نشان دادن نظرات مختلف براي مخاطب منفعت دارد و نيز براي حكومت‌ها و دولت‌ها فايده دارد. معتقديم كه پنهان كردن نظرات، در واقعيت سياسي مشكل ايجاد مي‌كند. ‌

شما از ارائه نظرات مختلف صحبت مي‌كنيد، اما بعضي اوقات در رابطه با ساير كشور‌ها از طريق الجزيره رفتار‌هايي صورت گرفته كه باعث تنش در روابط دولت شما با سايرين شده است. شما دليل اين تنش‌ها را چه مي‌دانيد؟ آيا خصومتي در كار بوده است؟ ‌

علت اين مساله اولا‌ اين است كه بعضي از دولت‌ها و حتي احزاب سياسي از خبرنگار يا صاحب رسانه انتظار دارند كه به شكل خاصي سخنگوي آنها باشد، آنها نمي‌دانند كه بايد بين صاحب رسانه و صاحب قدرت فاصله وجود داشته باشد. از جانب ديگر، بعضي دولت‌ها، مثل آمريكا، الجزيره را متهم مي‌كنند كه الجزيره برنامه‌هايي در مخالفت با سياست‌هاي خارجي آمريكا پخش مي‌كند و به‌دنبال پخش اخبار‌ي است كه به سياست خارجي آمريكا ضربه مي‌زند. اما اين صحت ندارد. ما چيزي را به مردم منتقل مي‌كنيم كه در خيابان رخ مي‌دهد و اتفاق مي‌افتد و ممكن است برخي اوقات همين تصاوير با سياست‌هاي آمريكا مخالف باشد و اين نشان مي‌دهد كه الجزيره نظر نمي‌سازد، بلكه واقعيت را منتشر مي‌كند. ‌

ولي برخي اوقات ما شاهد شيطنت‌هايي از طرف الجزيره هستيم. يك مثال ساده مي‌زنم. بعد از اعدام صدام شايع شده بود كه الجزيره لوگوي مشكي به نشانه عزا در تصاوير خود گذاشته است. آيا شما اين موضوع را قبول داريد؟ ‌

اين نكته به هيچ وجه صحت ندارد. ‌

اما من در خبر‌هايي كه آن زمان در رسانه‌ها منتشرشده بود، مطالعه كردم... ‌

مطلقا ما لوگوي مشكي انتخاب نكرده‌ايم، نه براي صدام و نه براي هيچ شخصيت ديگري... ‌

موضع الجزيره در رابطه با حضور آمريكا در منطقه و جنگ با عراق و اتفاقاتي كه در منطقه افتاده چيست؟ ‌

موضع ما در رابطه با جنگ آمريكا و عراق، موضع سياسي نبوده، بلكه موضعي فني و بر حسب مقررات رسانه‌اي بوده است. ما نظرات دو طرف را منعكس مي‌كنيم؛ هم نظر عراقي‌ها را و هم نظر آمريكايي‌ها را. ‌

اين مقررات رسانه‌اي كه شما به‌آن اشاره مي‌كنيد، شامل چه مواردي مي‌شود؟ ‌

ميثاق رسانه‌اي الجزيره، منشور اخلا‌ق حرفه‌اي و رسانه‌اي است. اين منشور قواعد رسانه‌اي دارد. اين قواعد قواعد معروف و مشهوري است. بر اساس اين قواعد ميان خبر و تحليل تفاوت مي‌گذاريم. همچنين قواعد مخصوصي براي ايجاد دقت در خبر بايد لحاظ شود. نكته ديگر احترام به فرهنگ‌هاي مختلف مذهبي، فرهنگي و سياسي است كه از قواعد كار الجزيره است. ‌

شما اين اصول را به خبرنگاراني كه با شما كار مي‌كنند، آموزش مي‌دهيد؟ ‌

ما يك مركز آموزشي داريم. اين مركز بزرگ‌ترين مركز آموزشي رسانه‌اي در خاورميانه است. ما در اين مركز سال گذشته به بيش از 1200 نفر آموزش داديم. بخشي از اين افراد در الجزيره فعاليت مي‌كردند و بخش ديگري از جاهاي ديگر آمده بودند.

اين مركز آموزشي در كجاي شهر واقع است؟

مركز آن در دوحه است.

آيا از سراسر دنيا براي آموزش به اين مركز مراجعه مي‌كنند يا فقط از كشور‌هاي عربي؟ ‌

از سراسر جهان به اين مركز مراجعه مي‌كنند. الجزيره هم زبان عربي دارد، هم زبان انگليسي. خبرنگاران ما در بيش از 50 كشور جهان حضور دارند.

اگر كساني از ايران هم براي آموزش به اين مركز مراجعه كنند، شما آمادگي پذيرش آنها را داريد؟

ما از اين موضوع استقبال مي‌كنيم. هر خبرنگار ايراني كه دوست دارد براي آموزش به اين مركز مراجعه كند، مي‌تواند تشريف بياورد. ‌

اگر اين همكاري بخواهد صورت بگيرد و مراكز آموزشي رسانه‌اي ما يا انجمن صنفي روزنامه‌نگاران بخواهند با مراكز آموزشي شما تعامل برقرار كرده و از استادان و امكانات آنجا استفاده كنند، اين امكان وجود دارد؟ ‌

ما تاكنون دوره‌هاي آموزشي در مناطقي چون مغرب و دمشق برگزار كرده‌ايم، اين آمادگي را هم داريم كه براي آموزش استاداني را به ايران بفرستيم يا خبرنگاران را بپذيريم.

پرسنل الجزيره چند نفرند؟ ‌

ما در حال حاضر هم الجزيره عربي داريم، الجزيره انگليسي هم داريم، سه كانال ورزشي و يك كانال مستند به همراه پخش زنده الجزيره در كنار سايت اينترنتي و مركز آموزشي كل مجموعه الجزيره را مي‌سازد. تعداد كساني كه در اين ادارات كار مي‌كنند به بيش از 3500 كارمند مي‌رسد. در كل در سراسر دنيا هم 85 خبرنگار در 45 كشور داريم. ‌

‌ با تمام اين گفته‌ها، از نظر شما الجزيره در بين شبكه‌هاي خبري دنيا چه جايگاهي دارد و در كدام مرتبه قرار مي‌گيرد؟ ‌

ما در رتبه اول قرار داريم. ‌

دلا‌يل شما براي اثبات اين ادعا چيست؟

اين فقط نظر ما نيست. الجزيره در 4 سال اخير به عنوان بهترين نشانه تجاري موفق در دنيا انتخاب شده است. علت اين امر نيز اين است كه الجزيره با موسسات مالي و سياسي ارتباطي ندارد و يك رسانه آزاد است. ‌

در يك مقطع شايع شده بود كه آمريكايي‌ها در تلا‌ش هستند تا مديريت الجزيره را در دست خود بگيرند، اين شايعه تا چه حد صحت داشت؟

شايد بعضي‌ها از موضعگيري الجزيره راضي نيستند. اما الجزيره موسسات خودش را دارد و خودش در مورد مسائل‌اش تصميم مي‌گيرد. ‌

ارتباط شما با دولت قطر چيست؟

قطر مسووليت مالي الجزيره‌را برعهده دارد. قطر البته از سقف آزادي الجزيره محافظت مي‌كند. ما از قطر پوشش مالي مي‌گيريم بدون اينكه دنبال‌رو سياست خارجي قطر باشيم.

علت اصلي حضور شما در ايران چيست؟

ما برنامه‌اي در الجزيره تهيه كرديم با عنوان نگاه به ايران؛ اين برنامه يك مجموعه يك هفته‌اي است كه مي‌توان گفت بزرگترين پروژه‌رسانه‌اي در جهان عرب درباره ايران هست كه در حوزه هاي مختلف سياسي، اقتصادي، اجتماعي، فرهنگي، ... ايران را پوشش مي‌دهد. هدف اين برنامه نشان دادن ايران از همه جوانب و در همه حوزه‌ها است. بيش از دهها گزارش، ميزگرد و ... درباره ايران داريم. مي‌خواستيم ارتباط نزديكتري بين بيننده عربي و ايراني برقرار شود.

براي تهيه اين برنامه خود مسوولا‌ن الجزيره به تنهايي تصميم گرفتند يا رايزني‌هاي ديگري نيز صورت گرفته بود. ‌

اين تصميم فقط از داخل تحريريه الجزيره گرفته شده است. بعد از اينكه چنين تصميمي گرفته شد، ما هماهنگي‌‌هاي لا‌زم را با مسوولا‌ن ايراني آغاز كرديم و با سازمان‌هايي چون صدا و سيما و در نهايت ارشاد و ادارات ذي‌ربط تماس گرفتيم كه همكاري خوبي با ما داشتند. از همه آنها تشكر مي‌كنيم. ‌
 
اعتمادملی
 
ارسال به تلگرام
ارسال به دوستان
تلگرام عصر ایران
پربازدید ها
علم و فناوری