انجمن فولکلور ایران تاسیس شود

محمد جعفری قنوانی معتقد است پژوهش در حوزه ادبیات فولکلور رشد کمی و کیفی دارد، اما همچنان نیاز به تاسیس انجمن فولکلور احساس می‌شود.

این کارشناس فرهنگ عامه درباره وضعیت کنونی پژوهش در زمینه ادبیات فولکلور ایران به ایسنا گفت: ادبیات عامه یا ادبیات شفاهی طی سال‌های اخیر رشد کمی و کیفی داشته است. در این سال‌ها پژوهشگران محلی و ملی و برخی از سازمان‌ها در این حوزه فعالیت داشته‌اند. البته امکان فعالیت‌های سازماندهی‌شده‌تر وجود دارد و خلاءهایی دیده می‌شود.

انجمن فولکلور تاسیس شود

ویرستار «دانشنامه فرهنگ مردم ایران» با اشاره به فعالیت‌های سازنده سال‌های اخیر متذکر شد: کارهای زیادی در حوزه ادبیات فولکلور انجام شده است، اما جا دارد انجمن فولکلور ایران تاسیس شود. این انجمن علمی باید بتواند کارهایی را که در این زمینه انجام شده است سازماندهی علمی و نظری کند. البته این کار احتیاج به همکاری و حمایت دولت دارد.

صداوسیما در بخش فولکلور وارد نمی‌شود

جعفری قنواتی با بیان این‌که «صداوسیما متاسفانه در حوزه فولکلور ورودی نداشته است»، اظهار کرد: این‌قدر جای خالی صدا و سیما حس می‌شود که حد ندارد. 36 سال پیش سریال مثل‌آباد ساخته و با استقبال خوبی هم روبه‌رو شد، اما امروزه هیچ برنامه‌ای در این زمینه وجود ندارد.

رشد کمی

نویسنده کتاب «درآمدی بر فولکلور ایران» درباره رشد کمی پژوهش در زمینه ادبیات فولکلور بیان کرد: اگر نخواهیم بگوییم در تمام ایران اما در بسیاری از مناطق پژوهشگران محلی فعال شده‌اند. این پژوهشگران اقدام به گردآوری، ثبت و انتشار انواع ادبیات شفاهی و فولکلور مانند افسانه، قصه، دوبیتی و لالایی کرده‌اند.

او درباره فعالیت پژوهشگران محلی بیان کرد: از سال 1380 به این سو توجه به پژوهش در حوزه ادبیات فولکلور و تالیف کتاب توسط پژوهشگران محلی حاوی انواع ادبیات شفاهی زیاد شد. به عنوان نمونه در شهر کرمان شش تا هفت کتاب چاپ شده که از لحاظ علمی، جالب توجه هستند.

قنواتی درباره نحوه کار این پژوهشگران گفت: این پژوهشگران روستا به روستا گشته و امثال و حکم، افسانه‌ها، قصه‌ها و ... را از زبان مردم محلی ثبت کرده‌اند. چنین پژوهش‌هایی در شهرهایی همچون خراسان، بندرعباس، فارس و آذربایجان نیز انجام شده است.

او تصحیح‌های نمونه‌های پیشین را قدمی دیگر در رشد کمی پژوهش‌ها دانست و بیان کرد: تصحیح تعداد زیادی داستان مکتوب در حوزه ادبیات عامه انجام شده است. در حال حاضر کتاب‌های «ابومسلم‌نامه»، «حاتم‌نامه» و «اسکندرنامه» توسط حسین اسماعیلی و همچنین «جامع‌الحکمات» توسط من و پگاه خدیش تصحیح شده است. دکتر ذوالفقاری نیز کتاب‌های «جامع‌التمثیل» و «چهار درویش» را تصحیح کرده‌اند.

رشد کیفی

این پژوهشگر ادبیات فولکلور درباره فعالیت‌های کیفی در این حوزه اظهار کرد: فعالیت‌های قابل توجهی در بخش کیفی انجام شده است. به عنوان نمونه مهر ماه پارسال گرایش ادبیات عامه در کارشناسی ارشد دانشگاه تربیت مدرس دایر شده و قرار است مهرماه امسال چند دانشگاه دیگر نیز در این گرایش دانشجوی ارشد بگیرد.

او با بیان این‌که «جای خوشحالی است که برخی از پژوهشگران با انتشار کتاب‌های نظری کار قابل توجهی در حوزه ادبیات عامه انجام داده‌اند»، افزود: به عنوان مثال خانم پگاه خدیش کتابی با عنوان «بررسی افسانه جادویی» تالیف و دیدگاه جدیدی ارائه کرده است.

قنواتی ادامه داد: همچنین دکتر ذوالفقاری کتابی درباره زبان و ادبیات عامه در نشر سمت منتشر کرده که جزو کتاب‌های مرجع حساب می‌شود. کار عظیمی هم توسط مرکز دایره‌المعارف بزرگ اسلامی در حال انجام است.

او درباره فعالیت مرکز دایرة‌المعارف بزرگ اسلامی گفت: این مرکز در حال تالیف «دانشنامه فرهنگ مردم ایران» است که تا کنون سه جلد 800 صفحه‌ای‌اش منتشر شده و جلد چهارم آن تا اوایل شهریورماه چاپ خواهد شد. این مجموعه به کمک 100 پژوهشگر داخلی و خارجی تالیف می‌شود.