کد خبر: ۵۶۰۳۲۳
تعداد نظرات: ۲۳ نظر
تاریخ انتشار: ۱۱:۵۴ - ۲۵ شهريور ۱۳۹۶ - 16 September 2017
جلیل بیات
 با عصرایران؛ جلیل بیات* - برجام به سخت ترین آزمون خود نزدیک می شود. تا چند هفته دیگر مشخص خواهد شد که آیا ترامپ همچون دو دفعه قبل این توافق را تایید خواهد کرد، یا آنطور که ادعا کرده بود به دلیل عدم پایبندی ایران به برجام تا ماه اکتبر! از آن خارج خواهد شد.

 البته روز پنج شنبه وی تعلیق تحریم های هسته ای ایران را تمدید کرد، اما برخی کارشناسان معتقدند سیگنال ها حاکی از خروج وی از این توافق چندجانبه دارد. در عین حال رویترز گزارش داده طرح جدیدی از سوی آمریکا برای فشار بیشتر بر ایران در موضوعاتی غیر از برجام نیز در حال بررسی است.

برجام منهای آمریکا؟!

محمدجواد ظریف وزیر امورخارجه و علی اکبر صالحی رئیس سازمان انرژی اتمی ایران گفته اند حتی بدون آمریکا نیز می توان برجام را ادامه داد، البته اگر سایر طرف ها به تعهدات خود پایبند باشند. با این حال به نظر می رسد مسئله اصلی خروج یا باقی ماندن آمریکا در توافق نیست؛ بلکه انتفاع کامل ایران از این توافق است.

 حتی همین حالا که آمریکا متعهد به اجرای برجام است، به گفته مسئولان کشورمان مانع از دسترسی کامل ایران به مواهب قانونی ایران از این توافق می شود. بسیاری از بانک های بزرگ و شرکت های مالی و اقتصادی از ترس تنبیهات آمریکا هنوز حاضر به معامله و تبادل با ایران نشده اند. حال اگر آمریکا از برجام خارج شود علاوه بر بازگشت تحریم های یکجانبه آمریکا علیه کشورمان، قطعا در رابطه ایران با دیگر کشورها و به خصوص شرکت های خصوصی چندملیتی اختلال ایجاد خواهد شد.
 با این شرایط چگونه می توان از ادامه برجام بدون حضور آمریکا سخن گفت؟!

در برابر خروج آمریکا از برجام چه باید کرد؟

در این شرایط برخی کارشناسان معتقدند در صورت خروج آمریکا از برجام، ایران باید از این کشور به شورای امنیت سازمان ملل شکایت کند. اما سوال این است که فایده این کار چیست؟ حتی با رای شورای امنیت علیه آمریکا چیزی برای ایران تغییر نمی کند و صرفا ممکن است در اقدامی کمتر رخ داده، آمریکا را مجبور به استفاده از حق وتو برای خودش کند.

 برخی دیگر به حفظ آرامش سیاسی و امنیتی در داخل کشور و پرهیز از دادن بهانه به دشمن سخن گفته و خواستار هماهنگی بیشتر با اروپا و دیگر قدرت های جهانی شده اند. اگرچه این اقدامات بی فایده نیست اما واقعیت این است که مانع از تاثیر خروج آمریکا از برجام بر منافع ملی ایران نمی شود. پس چه باید کرد؟ آیا ایران هم باید از برجام خارج شود؟ هرگز.

در عرصه سیاست و روابط بین الملل گفته می شود باید از بحران و تهدید، فرصت ساخت و به نظر می رسد اکنون زمان عمل به چنین گفته ای توسط ایران است.

حسن روحانی در مناظرات دوازدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری گفته بود آمادگی دارد در چهار سال آینده غیر از تحریم‌های هسته‌ای، بقیه تحریم‌ها را هم بردارد. شاید تصور این امر در ابتدا کمی سخت باشد که چطور می توان با ترامپ که قصد دارد از برجام خارج شده و تحریم های هسته ای ایران را نیز بازگرداند به توافق رسید و تمامی تحریم ها را لغو کرد. اما واقعیت این است که اتفاقا مذاکره و توافق با ترامپ آسان تر از روسای جمهور قبلی آمریکا است.

چرا مذاکره با ترامپ راحت تر است؟

ترامپ یک تاجر (و نه یک سیاست مدار) است و فاقد چارچوب ذهنی ایدئولوژیک است. این یک امر پذیرفته شده است که با افرادی که عقبه ایدئولوژیک ندارند بهتر می توان به توافق رسید. چنین افرادی در مواضع خود راسخ نیستند. در لحظه و بدون تفکر سخن می گویند و نظر خود را به راحتی عوض می کنند. چرخش دیدگاه ترامپ درباره عربستان، یا تغییر موضع او در برابر چین و یا حتی تلطیف دیدگاهش درباره ناتو و روسیه به خوبی گویای این موضوع است. پس چرا نتوان با مذاکره نظر او را درباره ایران نیز تغییر داد؟

نقض روح برجام از دیدگاه ایران و آمریکا

اکنون هر دو کشور ایران و آمریکا مدعی نقض روح برجام توسط طرف مقابل هستند. تاثیر تحریم های غیرهسته ای بر روند اجرای برجام باعث انتقاد ایران شده است. این موضوع در واقع به دلیل چسبندگی موضوعات در عرصه بین المللی است. در عصر جهانی شدن، مسائل و موضوعات آنقدر به هم گره می خورند که نمی توان انتظار داشت با حل یک مشکل، از سایر مشکلات فارغ شد.

در مقابل انتقاد آمریکا عمدتا به رفتار منطقه ای ایران است. آمریکا معتقد است این فعالیت های ایران به شدت هدف برجام برای برقراری ثبات بین المللی را تضعیف می کند. لذا ترامپ معتقد است باید با مذاکره مجدد به این موضوعات نیز پرداخت و آنها را در توافق گنجاند.

امکان مذاکره با آمریکا درباره سایر موضوعات

 دولت حسن روحانی به درستی معتقد است با مذاکره می توان منافع ملی را حفظ کرد؛ چنانکه مذاکره، توان غنی سازی و رآکتور آب سنگین ایران را از بین نبرد و اتفاقا به آن مشروعیت بین المللی داد. با این رویکرد به نظر می رسد درباره مسائل منطقه بیش از آنکه میان ایران و آمریکا اختلاف وجود داشته باشد، اشتراک وجود دارد؛ چنانکه هر دو مخالف داعش و به دنبال ثبات در منطقه هستند و اختلافات جزیی نیز عموما به دلیل سوءبرداشت و تصورات اشتباه از اهداف و نیات طرفین است.

از سوی دیگر به نظر می رسد ترامپ نیز بیش از آنکه با برجام مخالف باشد با عدم گنجاندن موضوعات پیش گفته در آن مخالف است. چراکه تقریبا تمامی کارشناسان و اغلب مشاوران وی به این موضوع اذعان دارند که با این توافق آمریکا به هدف اصلی خود مبنی بر ممانعت از دستیابی ایران به سلاح هسته ای رسیده است.

بنابراین به نظر می رسد راه حل این بحران چنین باشد که قبل از خروج آمریکا از برجام، مذاکره درباره موضوعات دیگر آغاز شود.

یعنی برجام با همین شرایط کنونی ادامه یابد و طرفین به تعهدات خود عمل کرده و در عوض درباره اختلافات دیگر که بدان اشاره شد پای میز مذاکره بنشینند. بدین ترتیب بحران کنونی را به فرصت تبدیل کرده و هم برجام حفظ و با تایید آن از سوی ترامپ، انتفاع ایران از آن بیشتر خواهد شد و هم امکان رفع سایر تحریم ها فراهم می شود. پس شاید اکنون زمان آن است که این فرمان را به دیپلمات های ایران داد که: بروید و با این "تاجر" مذاکره کنید.

*کاندیدای دکتری روابط بین الملل دانشگاه تربیت مدرس

ارسال به تلگرام
برچسب ها: ترامپ ، برجام
ارسال به دوستان
تلگرام عصر ایران
انتشار یافته: ۲۳
در انتظار بررسی: ۶۲
غیر قابل انتشار: ۰
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۱:۵۸ - ۱۳۹۶/۰۶/۲۵
96
30
يعني يك توافق امضا شده كه براي ان جشن گرفته شده، مدال داده شده ، فتح الفتوح بوده و قدرت هاي بزرگ را تسليم كرده
اينقدر اب به بهش بسته بودن كه الان شده بي خاصيت!! و خالا بايد التماس ترامپ را بكنيم
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۲:۰۲ - ۱۳۹۶/۰۶/۲۵
47
33
حالت خوبه عصرایران ؟؟؟؟؟؟؟؟ میدونی چه خبره ؟؟؟؟؟؟؟؟؟
خبازي مقدم خويي
Iran, Islamic Republic of
۱۲:۰۵ - ۱۳۹۶/۰۶/۲۵
9
39
من مست تو ديوانه ما را كه برد خانه فعلا كه سر جنگ داريم
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۲:۰۸ - ۱۳۹۶/۰۶/۲۵
55
36
عصر ایران تورورخدا ول کن با این استدلالهای ضعیفت! باز شروع کردی؟
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۲:۰۹ - ۱۳۹۶/۰۶/۲۵
23
78
حرف اول و آخر این است که باید با آمریکا مذاکره کنیم.
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۲:۱۹ - ۱۳۹۶/۰۶/۲۵
41
25
دلت خوشه عصر ایران.
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۲:۲۵ - ۱۳۹۶/۰۶/۲۵
35
18
50% از این مقاله صرفا بازی در زمین آمریکا را موجب می شود.
شهروند
Iran, Islamic Republic of
۱۲:۲۹ - ۱۳۹۶/۰۶/۲۵
32
24
با سلام.آقاي بيات،مذاكره مجدد هرگز محقق نخواهد شد.برجام 2 در كار نخواهد بود.آمريكا در برجام يك چقدر متعهد بود كه بخواهد با برجام 2 تعهداتش را انجام دهد.زهي خيال باطل.تا كي ما بايد از امريكا ضرر كنيم تا شما بيدار شويد.سپاس
فرهاد
Iran, Islamic Republic of
۱۲:۳۱ - ۱۳۹۶/۰۶/۲۵
1
6
مشکل این تحلیلگر عزیز اینه که فکر می‌کنه تمام تصمیمات را شخص رییس جمهور آمریکا میگیره. در حالیکه اگر اینطور بود ترامپ تیمی را به مدت چند ماه مسول بررسی برجام نمی‌کرد و خودش شخصا تصمیم می‌گرفت. ضمن اینکه سیاست خارجی جمهوری خواهان همیشه فشار بر کشورهای غیر همسو بوده و این سیاست با اومدن و رفتن رییس جمهور عوض نمیشه.
مهدی
Iran, Islamic Republic of
۱۲:۳۹ - ۱۳۹۶/۰۶/۲۵
24
22
واقعا استدلال های ضعیفی اورده شده، فکر کنم اصلا روی متن اون بررسی انجام نشده
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۲:۵۷ - ۱۳۹۶/۰۶/۲۵
38
35
با اوبامای "مودب و باهوش" مذاکره کردیم شد این ..
با این مردک دیوانه چه شود ؟
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۳:۰۲ - ۱۳۹۶/۰۶/۲۵
4
2
یعنی از مذاکرات هسته ای منجر به برجام هنوز درس عبرت گرفته نشده که همه چی رو بدیم بره بعد به التماس کردن بیفتیم و طرف همچنان با بی شرمی با ایران صحبت کنه و بازم بریم یه بخش دیگه از منافع ملی رو بدیم به بهای خواب و خیال
احمدی
-
۱۳:۰۳ - ۱۳۹۶/۰۶/۲۵
8
2
دیگه مردم و نظام گول شماو همفکرانتان را نمی خوردن این بازی جدید هم به قیم تعطیلی توان دفاعی ایران که این آرزو را به گور خواهید برد
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۳:۰۸ - ۱۳۹۶/۰۶/۲۵
2
7
عالیست
این یک تفکر روشن و دگر اندیش است
اگر خودمان را باور داریم، از این مردک یک دریا "فرصت" میتوانیم بسازیم، بر عکس مارموزه های با هوش قبلی(اوباما، کری)
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۳:۱۳ - ۱۳۹۶/۰۶/۲۵
2
9
این را دلواپس ها بخونن کفن پوش میشن، کلی کیف کرده بودن که ترامپ رئیس جمهور شده و کار های روحانی رو به باد میده
روح اله
Iran, Islamic Republic of
۱۳:۱۶ - ۱۳۹۶/۰۶/۲۵
13
40
اتفاقا این تحلیل درسته با کسی که تم اقتصادی داره راحتر میشه مذاکره کرد. اتفاقا ترامپ با مذاکره با ایران میتواند یک بازار بزرگ را از آن خود کند. و میتوانیم یک شریک اقتصادی حتی بزرگتر از چین بدست بیاوریم.
آسایش دو گیتی تفسیر این دو حرف است با دوستان مروت با دشمنان مدارا
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۳:۳۸ - ۱۳۹۶/۰۶/۲۵
12
35
تنها راهكار مناسب مذاكره است
ناشناس
Germany
۱۳:۵۱ - ۱۳۹۶/۰۶/۲۵
35
14
جدي ؟؟؟
روز از نو مذاكره از نو ، كم عقلي از اين هم بيشتر ميشود؟؟
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۳:۵۸ - ۱۳۹۶/۰۶/۲۵
5
28
منطق ترامپ اینه هر قدر پول بدی همان قدر آش میخوری . این آقا اهل پول غیر این به هیچی معتقد نیست.
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۴:۱۵ - ۱۳۹۶/۰۶/۲۵
15
22
ترامپ تنها حرف زور میفهمه و فقط در مقابل حرف زور تسلیم میشه.
به عصر ایران پیشنهاد میکنم که یک سری از کتابهای جناب ترامپ را بخواند تا فضای ذهنی و فکری این آقا رو بهتر متوجه بشه و کاملا مستدل و مستند حرف بزند.
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۰:۰۲ - ۱۳۹۶/۰۶/۲۶
6
5
ما با آمریکا هیچ مذاکره ای نداریم. هر وقت هم که مذاکره کردیم بیشتر از دست دادیم تا بدست آوردیم. چون اونها از موضع بالا برخورد می کنند و در ضمن به عهد خویش هم پایدار نیستند.
علیرضا
Iran, Islamic Republic of
۱۰:۵۳ - ۱۳۹۶/۰۶/۲۶
4
6
یه جوری این دوستان از دادن همه چیز صحبت می‌کنن سر برجام انگار قبلش همه چیز رو داشتن. اقتصاد رو به ورشکستگی کامل و فساد وحشتناک و تحریم‌های کمر شکن که ۴ ۵ سال دیگه ادامه داشت قطعا منجر به سقوط نظام مطلوبشون می‌شد رو اصلا یادشون نیست! "همه‌چیز رو دادیم"، یکی از خنده دار ترین استدلال‌هاییه که من شنیدم چون "همه چیزتون" برای آمریکا پشیزی ارزش نداشته که الان انقدر در پی تغییر این قرارداد هست. برید خدارو شکر کنید لااقل دولت تونسته از نظر حقوقی درست کار کنه که برای چنین ابرقدرتی حتی خروج از این توافق سخت باشه.
على
Canada
۱۰:۵۴ - ۱۳۹۶/۰۶/۲۶
4
7
بسيار مقاله خوبى بود ، سياست يك علم است كه اكنون تبديل به پديده اى بسيار پيچيده و هوشمند شده واز جهت پذيرى عمل يك يا چند سياست مدار خارج ، مگر به ميزان قدرت و ضريب نفوذشان . هر اتفاق سياسى كه در اين عصر حادث ميشود، حاصل برايند جميع نيروهاى مؤثر در ان اتفاق بوده بهمين دليل نظر نويسنده مقاله براى مناسب بودن زمان تأثيرگذارى ايران، در اتفاق سياسي در حال بروز، درست است
نام:
ایمیل:
* نظر:
تعداد کاراکترهای مجاز:1200
مدیا- داخلی
گلدیران - داخلی پر بیننده ترین
دلتابان
پربازدید ها
دیجی استایل-داخلی
بلیط (عصر ایران داخلی)
عصر ایران داخلی (تخفیفان)
عکس