کد خبر ۵۷۸۵۵۶
تعداد نظرات: ۶ نظر
تاریخ انتشار: ۱۲:۵۷ - ۲۱ آذر ۱۳۹۶ - 12 December 2017
مهرداد خدیر

عصر ایران - تا همین چند سال پیش مردم چندان ازلایحه بودجه سالانه سر در نمی آوردند و در رسانه های رسمی هم تنها اعدادی اعلام می شد که به خاطر بزرگ بودن حتی گاه قابل خواندن نبود و مثلا با چنین عددی با این شکل رو به رو می شدیم 333،457،894،798 و تصویر غالب از قانون بودجه این بود که نخست وزیر یا رییس جمهور به مجلس می رفت و یک کلاسور سنگین را از آن پایین به دست رییس مجلس می داد و سکو و تریبون هم به گونه ای طراحی نشده که این کار به آسانی میسر باشد و جالب این که این نقیصه را در ساختمان مجلس جدید هم رفع نکردند.

یا در دولت احمدی نژاد بحث بر سر این بود که نیمه آذر می برد یا تا اسفند ماه طول می دهد و مشهورترین کار همان سی دی های خالی لایحه بودجه بود که به نمایندگان داد!

حساسیت کارشناسان هم بیشتر روی قیمت نفت بود و قیمت ارز و خیلی به عددهای دیگر کار نداشتند.

اما حالا هم روی کلان قضیه تمرکز می شود و به راحتی از عدد 429 هزار میلیارد تومان گفته می شود نه آن که قطاری از صفر یا اعداد ردیف شود که کمتر کسی سر درآورد و هم جزییات کمک به موسسات فرهنگی خاص هر چند جدول 17 حذف شده و همین جدول 17 از توجه به اعداد حکایت می کند.

بودجه‌های کلان با واحد «هزارمیلیارد تومان» و بودجه‌های کمتر و مربوط به موسسات با «میلیارد تومان» مشخص می شود و به همین خاطر فهم و نقد بودجه برای شهروندان عادی هم ممکن شده است و به جز موضوع افزایش عوارض خروج از کشور که محل مناقشه است درباره کمک یا بودجه به موسسات مختلف هم صحبت می شود.

این اتفاق به دو دلیل است: یکی همان واحد «هزار میلیارد تومان» است. مثلا گفته می شود صدا و سیما 1800 میلیارد تومان بودجه دارد. یعنی 1800 واحد و به راحتی می توان بودجه آن را با جاهای دیگر مقایسه کرد.

در حالی که پیش از این اعداد به گونه ای بود که تبدیل و رُند کردن دشوار بود. یا گفته می شود بودجه موسسه تحت مدیریت آقای مصباح یزدی به 28 میلیارد تومان، موسسه آموزشی تحت مدیریت آقای امامی کاشانی به 12 میلیارد تومانی یا مجموع دو موسه فرهنگی تحت مدیریت آقای حداد عادل (فرهنگستان و دایره المعارف و بنیاد سعدی) به 43 میلیارد تومان رسیده این اعداد به راحتی قابل قیاس است.

دلیل دوم البته نرم افزار های پیام رسان موبایلی و مشخصا «تلگرام» است. تلگرام همه چیز را دگرگون کرده و آگاهی مردم از اعداد و ارقام بودجه هم یکی از آنهاست.

تلگرام در همه شؤون زندگی مردم تاثیر گذاشته و یکی از آنها آشنا شدن مردم با اعداد است.

  یکی از نشانه ها در جوامعی که اهل فرهنگ مکتوب نیستند این است که چندان با اعداد میانه ای ندارند. مثلا در مقدمه قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران تعداد شهیدان انقلاب ( و نه جنگ که هنوز شروع نشده بود)  60 هزار نفر ذکر شده اما در همان سال  1358 هم هیچ کس در این عدد تشکیک نکرد و بعدا معلوم شد شمار شهدای انقلاب اسلامی از 1342 تا 1357 با احتساب قربانیان سینما رکس آبادان کمتر از سه هزار نفر است نه 60 هزار نفر.

یا درباره تعداد شهدای 17 شهریور 1357 از عدد 15 هزار نفر هم گفته می شد اما اطلاعات بعدی نشان داد بین 90 تا 100 نفر است که البته برای تظاهرات شهری عدد بالایی است. حتی میشل فوکو - فیلسوف فرانسوی- هم که در آن زمان در ایران بود از عدد 4000 کشته سخن گفت.

در حالی که در اسفند سال 1358 اولین رییس بنیاد شهید در مصاحبه ای اعلام کرد پرونده همه شهیدان انقلاب تکمیل شد (هنوزالبته جنگ شروع نشده بود) و جالب این که به فکر کسی نیفتاد از او بپرسد تعداد دقیق شهیدان انقلاب چقدر است چون در ذهن همه 60 هزار شهید ثبت شده بود. در حالی که وقتی صحبت از تکمیل پرونده ها بود می توانستند به راحتی عدد بپرسند اما نخبه و عامی انگار با عدد بیگانه بود.

یکی از مهم ترین تفاوت های مرحوم هاشمی رفسنجانی با سیاستمداران دیگر اما استفاده از اعداد بود و تنها چند ماه از پایان جنگ در خطبه های نماز جمعه تهران آمار دقیق شهدای جنگ 8 ساله را اعلام کرد. با این حال هر بار که پیکر شماری از شهدای جنگ در تحقیق و تفحص ها پیدا می شود کمتر می بینیم که رسانه ها اعداد قبلی را با افزودن این تعداد به روز کنند.

هر چه مردم با اعداد و ارقام بیشتر آشنا باشند امکان ارایه اطلاعات نادرست کمتر می شود.

تمرکز بر روی اعداد خاصی در قانون بودجه موجب می شود مردم با اعداد و ارقام بیشتر آشنا شوند و مثلا کل بودجه تئاتر را بودجه هایی که به نام فرهنگ اعطا می شود مقایسه کنند. همین امروز یکی از همکاران مطلبی درباره واژه گزینی و هزینه آن نوشته و منتشر شده و این به لطف تدقیق در اعداد بودجه حاصل آمده است.

اکنون به سادگی می توان درباره موسسات بزرگ با واحد «هزار میلیارد تومان» مقایسه کرد و درباره موسسات خارج از دولت اما برخوردار از کمک های دولتی با واحد « میلیارد» هم مقایسه ای صورت داد یا پرسش هایی طرح کرد.


مثلا این که آیا واقعا نیاز است هر سال بودجه ای به جایی به نام بنیاد سعدی اختصاص یابد و فرهنگستان زبان و ادب یا بنیاد ایران شناسی نمی توانند به موضوع آموزش زبان فارسی در خارج از کشوربپردازند. شاید هم واقعا نیاز است و وقتی گزارش دهند پرسش ها پاسخ داده می شود تا تصور تشود موضوع فقط درباره سعدی است.

صریح و روشن این که به لطف تلگرام و امکان اطلاع رسانی گسترده تر «عدد» جای خود را باز کرده است.

 روزنامه نگاران نیز باید از اعداد «همه کس فهم» استفاده کنند. به جای قطار کردن صفرها و اعداد به ریال اگر از واحد « میلیارد تومان» یا « میلیارد» استفاده شود فهم و مقایسه به آسانی میسر است و خوش بختانه این اتفاق شروع شده است. کما این که وقتی فهرست بدهکاران بزرگ یک بانک خصوصی منتشر شد و در میان آنها نام فردی مرتبط با فوتبال هم بود همه به طعنه عدد بدهی را با آن عددی که به فوتبالیست داده بود مقایسه می کردند.

حالا در فضای مجازی تنها کلمات به چشم نمی آیند. اعدادند که می رقصند هر چند که نمی توان گفت «رقصی چنین میانه میدانم آرزوست» چون برخی از این اعداد اگر غیر قابل توجیه نباشند قابل تأمل اند.

ارسال به تلگرام
برچسب ها: قانون بودجه 97
ارسال به دوستان
تلگرام عصر ایران
انتشار یافته: ۶
در انتظار بررسی: ۳۱
غیر قابل انتشار: ۱۰
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۳:۰۸ - ۱۳۹۶/۰۹/۲۱
48
3
خوب حرف حسابت چیه الان ، میگی باز باید ارقام به عدد نوشته شه نه به حروف تا مردم چیزی ازش سردر نیارن واعتراض نکنن !؟
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۳:۱۲ - ۱۳۹۶/۰۹/۲۱
0
37
الویت بندی در اختصاص بودجه باید مد نطر باشد بر اساس نیازها نیاز به غذا و دارو ومسکن دردنیا و از نطر روانشناختی حرف اول را می زند اشتغال و غذا و دارو لازم وملزوم هم هستند هرموقع از این جهات بی نیاز شدند به الویتهای بعدی برسند اینکه در زبان فارسی به اسانسور چی می گویند نیاز مردم که نیست هیچ اصلا جندش ؟آور است مردم زلزله زده به داشتن یک کانکس رضایت دادند واقایان مرفه بی درد درپی واه یابی برای اسانسور هستند با مالیات مردم فقیر
یک خبرنگار
Iran, Islamic Republic of
۱۳:۲۴ - ۱۳۹۶/۰۹/۲۱
53
2
برای نویسنده واقعا متاسفیم که هنوز نمی داند بنیاد سعدی چه کارکردی دارد و حتی اخبار سایت خودتان را هم نخوانده .... حرف از تحقیق و پروهش و توجه به اعداد و ارقام می زند و خودش یک جستجوی کوچک درباره کار بنیاد سعدی که آموزش زبان فارسی به خارجی هاست نکرده است و نوشته « مثلا این که آیا واقعا نیاز است هر سال بودجه ای به جایی به نام بنیاد سعدی اختصاص یابد و فرهنگستان زبان و ادب یا بنیاد ایران شناسی نمی توانند روی سعدی کار کنند و آیا در 700 سال گذشته که کلام شیرین سعدی در ذهن و جان ایرانیان نشسته بودجه ای صرف می شده است؟ شاید هم واقعا نیاز است و اگر گزارش دهند پرسش ها پاسخ داده شود. حداقل انتظار شفاف سازی ایجاد شده است» جای تاسف و تامل برای مدیران سایت عصر ایران دارد
خبازي مقدم خويي
Iran, Islamic Republic of
۱۳:۳۰ - ۱۳۹۶/۰۹/۲۱
1
32
از يك طرف هر روز سر مردم منت ميگذارند يارانه را قطع ميكنيم از طرفي همه چيز را گران ميكنند ايا كسي هست كه پاسخ دهد من نوعي ايا درامدم در اين بازار ركود بالاتر رفته كه هر روز به نوعي مارا تهديد ميكنند اگر زورشان به دانه درشت ها نميرسد من قشر پايين چه گناهي دارم كه هروز كمر مرا خم تر ميكنيد
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۳:۳۴ - ۱۳۹۶/۰۹/۲۱
0
4
العاقل الاشاره:-)
سعید
Iran, Islamic Republic of
۱۳:۴۰ - ۱۳۹۶/۰۹/۲۱
6
40
شما که نگران بودجه های موسسات آقایان مصباح و کاشانی و امثالهم هستید ترجیح دادی موسسه های تحت مدیریت آقای سید حسن خمینی رو و بودجش رو ذکر نکنی.
واقعا چرا؟
هر چند یحتمل بازهم نظرم رو سانسور میکنید شما سانسورچیها
پربازدید ها
علم و فناوری
بلیط (عصر ایران داخلی)
دلتابان- صفحه داخلی
عکس