کد خبر ۵۹۳۲۱۱
تعداد نظرات: ۲۱ نظر
تاریخ انتشار: ۱۰:۵۱ - ۲۷ بهمن ۱۳۹۶ - 16 February 2018
به بهانه تشکیل کمیتۀ 4 نفره دولتی برای پی‌گیری مرگ بحث‌انگیز
هر چند اصل ورود رییس جمهوری به موضوع پرونده «کاووس سید امامی» ستودنی است اما چرا از ظرفیت نهادهای مدنی و کارشناسان غیر دولتی استفاده نمی‌شود؟

عصر ایران؛ مهرداد خدیر- چنان‌که در خبرها آمده است رییس جمهوری 4 عضو کابینه شامل وزیران کشور، اطلاعات و دادگستری به اضافۀ معاون حقوقی خود را در قالب کمیته یا هیأتی مأمور تهیۀ گزارشی دربارۀ چند فقره مرگ اخیر در بازداشت‌گاه‌ها کرده است.

البته روشن است که موضوع اصلی، مرگ دکتر «کاووس سید‌امامی» - استاد جامعه‌شناسی دانشگاه امام صادق و فعال زیست‌محیطی - است که به اتهام جاسوسی دستگیر و اعلام شد در زندان خودکشی کرده است.

این که رییس جمهوری به عنوان «عالی‌ترین مقام رسمی کشور پس از مقام رهبری» و منتخب مستقیم مردم:

- در قبال این حادثه یا حوادث، ساکت ننشسته،

 - ابتدا به ساکن و قبل از کسبِ اطلاعاتِ لازم، موضع نگرفته،

- نگفته حکومت‌داری در ایران در جزایر مختلف صورت می‌پذیرد و این قضیه به جزیرۀ من مربوط نیست،

- و برای یافتن پاسخی به افکار عمومی و احتمالا برخی نهادهای خارجی که پی‌گیر موضوع هستند می‌کوشد،

همه و همه جای تقدیر دارد و تنها کافی است با رفتار سَلَف او مقایسه کنیم که وقتی صدایش در می‌آمد که سراغ یکی از منصوبان و یاران می‌رفتند.

تا مشاور رسانه‌ای‌اش را گرفتند خواستار بازدید از زندان شد نه قبل از آن. تا سراغ سعید مرتضوی رفتند و وزیر کار را به خاطر اصرار برحفظ غیر‌قانونی او در تأمین اجتماعی استیضاح کردند در فرودگاه و قبل از سفر خارجی زبان به انتقاد گشود و اگر این روزها رو به روی دادسرا نطق غرّا می‌کند به خاطر یار غار و معاون اجرایی است و گرنه در سال های زمام‌داری دغدغۀ دیگران را نداشت البته حالا مدعی است چنین دغدغه هایی پیدا کرده است.

روحانی اما نه برای منصوب و منسوب خود که دربارۀ شهروندانی که هیچ سمت حکومتی و رابطه ای با او نداشته اند چنین کمیته ای تشکیل داده است.

این مقدمه آمد تا نقد یا اشارات بعدی انکار وجوه مثبت تلقی نشود.

نقد این است:

درست است که حضور سه وزیر و یک معاون رییس جمهوری سطح توجه و اهمیت را نشان می‌دهد اما دریغ از یک یا دو نفر خارج از این حلقۀ اصلی و انگیزۀ این نوشته همین است تا بگوید:

آقای روحانی! قحط‌ الرجال که نداریم. 24 میلیون ایرانی به شما رأی دادند و در این قضیۀ اخیر چند تشکل شناخته شده و رسمی هم نامه نوشته‌اند. آیا نمی‌توانستید به‌جای کمیتۀ 4 نفری هیات 5 نفری تعیین کنید و فرد پنجم را مثلا به انتخاب انجمن جامعه شناسان ایران یا یک نهاد زیست‌محیطی بسپارید یا حداقل یک چهرۀ زیست‌محیطی را اضافه می‌کردید تا دغدغه ها رفع شود؟ اگر هم اصرار بر اعتماد دولتی است و 24 میلیون ایرانی بیرون نامحرم‌اند و 24 مدیر ارشد پیرامونی، محرم‌اند خانم ابتکار با سابقه 12 سال ریاست سازمان حفظ محیط زیست گزینه مناسبی نبود که اگرچه از محیط زیست رفته اما به هر رو در کابینه مانده است؟

انتقاد اصلی به ترکیب کاملا دولتی هیأت تنها به این خاطر نیست که برای مقامات دولتی و حکومتی گاه «مصلحت» بر «حقیقت» می چربد. این است که رییس جمهوری را در یک حلقۀ خاص محدود و گرفتار می‌کند یا نشان می‌دهد. مضافا به این‌که حضور یک یا دو چهرۀ موجه از نهادهای مدنی ادای دِینی هم بود به کسانی که بی‌حمایت آنان حسن روحانی هرگز رییس جمهوری نمی شد.

با توجه به تأکید آقای روحانی بر حقوق‌دانی نیز انتصاب یک حقوق‌دان خارج از مناصب رسمی مناسبت یا ضرورت داشت. چرا که وزیر کشور ، رییس شورای امنیت با صبغۀ اصول‌گرایی است و طبعا ملاحظاتی دارد. وزیر دادگستری اگر چه کم‌اختیارترین وزیر است ولی به سبب سابقۀ قضایی می تواند پی‌گیر باشد با این حال او هم به هر رو در منصبی دولتی نشسته و با جاهای دیگر هم باید هماهنگ باشد. برای وزیر اطلاعات نیز البته فرصتی است درباره برخی موازی کاری ها اما ملاحظات او هم مشخص است. معاونت حقوقی هم می‌تواند از جنبه‌های حقوقی اطمینان‌بخش باشد اما کو حقوق‌دانِ بیرون از ملاحظات رسمی یا فعالِ نگران شدۀ زیست محیطی در این جمع؟

شاید گفته شود فرد خارج از سیستم دست‌رسی محدود دارد. تمام حرف نوشته همین است. حکم و فرمان رییس جمهوری و اعتبار حقوقی و ملی او به آن فرد پشتوانه می‌دهد و باید بدهد. نمی‌شود که برای هر اتفاقی وزیر کشور و اطلاعات و دادگستری را مأمور کنیم و هیچ فردی در بیرون را به بازی نگیریم.

سه یادآوری تاریخی منظور را روشن‌تر می‌کند:

1- رییس دولت اصلاحات در ترکیب «هیات پی‌گیری و نظارت بر اجرای قانون اساسی» از چهره‌ای مانند دکتر گودرز افتخار جهرمی استفاده کرد که هم مورد وثوق طیف های مختلف بود و هم مجموعه‌های رسمی به او حُسن ظن داشتند. در عین حال در لابیرنت قدرت رسمی هم تعریف و توصیف نمی‌شد. آقای روحانی هم می‌توانست از چهره‌ای مانند او در این هیأت استفاده کند. کسی که به حقوق‌دانی فارغ از منصب و سمت شهرت داشته باشد حال آن که این 4 نفر اگر عضو دولت نبودند چه بسا در این کمیته جای نمی‌گرفتند و سال ها کار در محیط های اداری جسارت و صراحت را می ستاند. گاه احساس می شود طرف آن قدر که به فکر دولت بعدی است در اندیشه تعهدات دولت فعلی نیست یا آن قدر صنم دارد که نمی تواند به یاسمن جدید بیندیشد.

2- مشهور است که مهندس بازرگان در مقام نخست وزیر دولت موقت جوانان را چندان به کار نمی‌گرفت و یکی از انگیزه‌های دانشجویان پیرو خط امام در اشغال سفارت با نتیجه قهری سقوط دولت موقت این بود که نقش جوانان انقلابی را نشان دهند. اما همین مهندس بازرگان یک جوان 27 ساله را به عنوان نماینده ویژه خود به کردستان فرستاد و دو سه روز هم کومله‌ای‌‌ها او را به گروگان گرفتند اما همین نماینده ویژه - که نه وزیر بود نه معاون نخست وزیر و یک مهندس شیمی تازه از انگلستان برگشته با سابقه زندانی سیاسی و مشغول تحصیل در مقطع دیگری در رشته علوم سیاسی بود -مأموریت خود را به خوبی انجام داد و همین تجربه او را از همتایان خود متفاوت کرد.

کافی است مصاحبه 60 صفحه ای او با نشریه چشم‌انداز ایران ویژه کردستان را بخوانید تا ببینید چه مأموریت دشواری را به انجام رسانیده است. آن جوان 27 ساله کسی نبود جز صادق زیبا‌کلام. عجبا که «بازرگان« ی که هیچ گاه شعار جوانانه سر نمی‌داد و سال‌ها قبل از آن به طعنه گفته بود «جوانان را با سیاست چه کار» 40 سال قبل به یک جوان خارج از دولت موقت مأموریت می‌دهد و امروز که شمار جوانان از 7 میلیون آن سال به گفته خود روحانی به 25 میلیون نفر رسیده نه به تیپ آن روز زیبا‌کلام اعتماد می‌شود نه به تیپ امروز.

3- الگوی بی بدیل «دولتمرد ملی و حقوق دان» در تاریخ ایران - که با معیارهای جهانی هم سازگار است- البته بی‌گمان دکتر محمد مصدق است. او اما به جای این که ملی بودن خود را با جشن نوروز و تخت جمشید و ستایش کورش نشان دهد نفت را ملی کرد و با امور غیر سیاسی و غیر حقوقی کار نداشت. اگر هم گاهی نطق می‌کرد نه در این همایش و آن همایش که در دفاع از لایحه در پارلمان یا در لاهه و برای رعایت منافع ملت ایران و از سر باور عمیق و قلبی به آزادی بود.

  از ابتکارات مصدق این بود که به وزیران و مقامات بسنده نمی‌کرد و ظرفیت بدنه کارشناسی اداری را به کار‌می‌گرفت و بر پایه آنها در روی تخت خانه و بی آن که ریالی به بودجه ملت تحمیل کند لایحه می نوشت و به مجلس می فرستاد. در مجلس هم با قیام و قعودی تصویب می شد و این همه دنگ و فنگ نداشت. (به او گزارش دادند برای مسکن کارمندان باید تدبیری اندیشید. دو خط لایحه نوشت و زمین های نارمک را ملی کرد و با بهترین نقشه ها پروژه اجرایی شد. حالا 3 سال فکر می‌کنند، سه سال مطالعه می‌کنند، سه سال روی لایحه کار می‌کنند، یک سال در مجلس می‌ماند و بعد از تصویب در شورای نگهبان تایید نمی‌شود و هی می‌رود و برمی‌گردد تا به مجمع می‌رسد! ) 

این قدرت تصمیم گیری به جز مدیریت ذاتی، آویزان نبودن به قدرت، شرافت کاری و وطن دوستی ناشی از تشکیل یک شورای غیر رسمی مشورتی بود که آن قدر نفوذ پیدا کرده بود که برخی به آن شورای نخست وزیری می گفتند. اما نه با وزیران و مدیران ماسیده در سیستم اداری یا تحمبلی بلکه از هر وزارتخانه یکی دو چهره مورد وثوق کارشناسان را انتخاب کرده بود که افتخاری مشورت می دادند و برای آنان همین که به خانه مصدق راه می‌یافتند و طرف مشاوره او قرار می‌گرفتند خود افتخاری بس بزرگ بود   و البته گاه از همین ها برای انتصابات بعدی استفاده می‌کرد.

یکی از این افراد مرحوم رضا مزیّنی از مدیران ارشد اما بی ادعای اداره فرهنگ یا آموزش و پرورش بعدی - دایی پدر این نویسنده - بود که بعدها خاطرات نابی از آن مشورت‌دهی ها را برای کسانی که فرصت دیدار با او را پیدا کردند باز گفت.

 غرض این است که مصدقِ اشراف‌زاده -که مناسبات دربار و دیوان را می شناخت  و در 17 سالگی والی شد و در طول زمان با ریزه کاری‌ها آشنا و آشناتر - هیچ‌گاه ارتباط خود را با جامعه نگسست و چنان به این عادت خو کرد که حتی در دوران حصر برای او پیغام می‌بردند و بسیاری از اقدامات اصلاحی او در همان دوره کوتاه نخست وزیری و تأثیر‌گذاری و گفتمان‌سازی بعدی حاصل همین اعتماد بود. چندان که داریوش فروهر و پروانه اسکندری و حسین شاه حسینی جوانان معتمد آن دوره او بودند.

کوتاه این که تشکیل کمیتۀ حقیقت‌یاب و پیش‌گیری و هر عنوان دیگر خوب است. اما اتکای صرف به نفرات محدود و معدود پیرامونی و استفاده نکردن از ظرفیت عظیمی که در بیرون از ساختار بوروکراتیک در متن جامعه می‌تپد یک فرصت سوزی آشکار است و چون آقای روحانی، روحانی است شاید بتوان از تعبیر «کفران نعمت» هم استفاده کرد. 24 میلیون رأی اردیبهشت اگر نعمت نبود پس چیست؟ اگر نخواهیم بگوییم که در لایه‌هایی از جامعه این حس را ایجاد می‌کند که  تشکیل این هیأت ها برای رفع تکلیف است تا در پاسخ به پرسش‌ها به این هیأت ارجاع دهد و فی الواقع راهی به دهی نمی‌برد.

شعار و گفتمان روحانی مبتنی بر اعتدال است و نماد اعتدال در فرهنگ ایرانی سعدی است و او در گلستان می گوید:

شُکرِ نعمت، نعمتت افزون کند 
کفر، نعمت از کف ت بیرون کند

همان گونه که منظور از کُفر در اینجا نه کفرِ مصطلحِ مذهبی که ناسپاسی است نعمت را هم می‌توان در این زمانه به قدرت و امید و اعتماد تفسیر کرد.

شکر و سپاس روحانی استفاده از ظرفیت بیرونی و حضور در بطن و متن جامعه است نه محدود ماندن در لابیرنت قدرت. در هوای بیرون هم قدمی بزن آقای رییس جمهور!

ارسال به تلگرام
ارسال به دوستان
تلگرام عصر ایران
انتشار یافته: ۲۱
در انتظار بررسی: ۷۰
غیر قابل انتشار: ۳
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۱:۰۵ - ۱۳۹۶/۱۱/۲۷
9
76
خخخ...بیچاره روحانی 24میلیون رای آورده اندازه یه سرهنگ هم قدرت نداره...
علی
Iran, Islamic Republic of
۱۱:۱۲ - ۱۳۹۶/۱۱/۲۷
12
14
خدا رحمت کند مرحوم مهندس بازرگان را که اصلا جوانان را به کار نمی گرفت اما همان مورد استثنایی هم که به کردستان فرستاد شاید به این علت بود که اگر کشته شد، مشکلی نباشد.
مسعود
Germany
۱۱:۱۳ - ۱۳۹۶/۱۱/۲۷
7
29
جناب خدیر سلام ؛ عجب قلمی دارید با آن مستندات تاریخی ناب واقعاً دست مریزاد
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۱:۱۴ - ۱۳۹۶/۱۱/۲۷
0
9
اصل شعر از مولاناست و نه سعدی و بصورت زیر هم هست:
شکر قدرت، قدرتت افزون کند
جبر نعمت از کفت بیرون کند
جبر تو خفتن بود در ره مخسپ
تا نبینی آن در و درگه مخسپ

حتی اگر بصورت کفر نعمت و شکر نعمت هم بخوانید، بعد از کفر، ویرگول قرار نمی گیرد. باید خواند که "کفرِ نعمت، از کفت بیرون کند" نه اینکه "کفر، نعمت از کفت بیرون کند".
عصر ایران ممنون. نشنیده بودیم. اما اگر دیگران هم نظر دهند خوب است. هر چند که شاید اصل بحث را که محدود نماندن در لابیرنت قدرت و استفاده از ظرفیت های بیرونی است تحت الشعاع نکات ادبی قرار دهد.
خویی
Iran, Islamic Republic of
۱۱:۱۷ - ۱۳۹۶/۱۱/۲۷
2
26
اقای روحانی مگر نتیجه ای هم میگیرد
جواد
Iran, Islamic Republic of
۱۱:۲۴ - ۱۳۹۶/۱۱/۲۷
6
7
آفرین بر جناب آقای خدیر .... درود بر این قلم
واقعا از نوشته های شما لذت می برم مخصوصا با کدهای تاریخی که در نوشته های شما ذکر می‌شود... لطفا مطالب بیشتری بنویسید
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۳:۰۲ - ۱۳۹۶/۱۱/۲۷
3
5
حکم و فرمان رییس جمهوری و اعتبار حقوقی و ملی او به آن فرد پشتوانه می‌دهد و باید بدهد.
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۳:۰۳ - ۱۳۹۶/۱۱/۲۷
1
8
فراموش نکنید خود روحانی درمدت 14سال در رده بالای امنیتی اشتغال داشتند
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۳:۱۸ - ۱۳۹۶/۱۱/۲۷
1
21
آقای روحانی ای کاش یه هیئتی را برای انواع فساد های مالی ، یه هیئتی را برای موضوع دلار و تورم ، یه هیئتی را برای برون رفت از رکود اقتصادی و مصیبت های معیشتی مردم ، یه هیئتی را برای عدم تحقق اقتصاد مقاومتی ، یه هیئتی را برای بررسی واقعی عملکرد وزیران ، یه هیئتی را برای بررسی وضعیت سنتی کشاورزی و عدم تحقق روشهای کشاورزی مدرن ، یه هیئتی را برای بررسی چرایی وعده های انتخاباتی ، یه هیئتی را برای بررسی وضعیت اسفناک خودرو سازی و قیمت بالا و کیفیت پایین خودرو ، یه هیئتی را برای بررسی وضعیت راه ها و جاده ها و مسکن و بیکاری و درمان و بیمارستان ها و آلودگی هوا و محیط زیست و ... .... و................ بازم بگم ؟!
عصر ایران لطفاً بزن
پاسخ ها
ناشناس
| Iran, Islamic Republic of |
۱۰:۵۶- ۱۳۹۶/۱۱/۲۸
این مطالبی که فرمودید دغدغه رسانه های خارجی نیست که جناب روحانی برای پاسخ به آنها کمیته تشکیل دهند.
ضمنا + هم دادم
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۳:۲۵ - ۱۳۹۶/۱۱/۲۷
1
24
اگرروحانی به وعده 5سال گذشته خودش بهبود اقتصادی بازنشستگان زیر خط فقر وفلاکت عمل نمومد حتما در پیگیری مرگهای مشکوک زندان هم موفق میشود ولی بعید است چون فاصله حرف تا عمل بسیارزیاداست بخصوص وقتی فردی بدعهد وخلف وعده با ملت مظلوم ایران باشد
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۴:۰۶ - ۱۳۹۶/۱۱/۲۷
5
7
آقای روحانی اعتبار خود را قبلا سوزاندند....
حرف های قشنگ
اقدامات متظاهرانه
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۵:۳۱ - ۱۳۹۶/۱۱/۲۷
2
3
از تیترتون کاملا مشخصه چقدر با شعور هستید.
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۸:۰۱ - ۱۳۹۶/۱۱/۲۷
7
8
شما که پیگیر برخی موضوعات و از جمله خودکشی جاسوس ها و ... هستید لطفاً از وضعیت امروز بازار ارز و ...هم از دولت با تدبیر !مطالبه گری نمایید ...
حامد
Iran, Islamic Republic of
۱۹:۱۴ - ۱۳۹۶/۱۱/۲۷
4
3
عالی بود چقدر شیوا وگویا نوشتید دست مریزاد
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۲۲:۳۶ - ۱۳۹۶/۱۱/۲۷
11
3
آیا مومن خودکشی میکند ،یک ریگی به کفشش بوده دیگه.
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۰۰:۱۱ - ۱۳۹۶/۱۱/۲۸
7
6
من گفتم الان میگید به خاطر گرونی افزایش قیمت ها قیمت ارز بودجه نا صواب یه چند نفر از اعضای دولت عذرشون رو بخوان نگو حضرات لاکچری دنبال چیز دیگه هستند این استاد نامبرده چند خونه یا یک محله رو خریده بود با تونل کوچکی به هم وصل کرده بود این همه پول خونه ها رو از کجا آورده بود چرا تونل مخی ؟ اصلا پول این ان جی او رو از کجا آورده بود معلوم کاسه ای زیر نیم کاسه این آقا بوده
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۰۰:۴۰ - ۱۳۹۶/۱۱/۲۸
1
2
احسنت
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۰۸:۰۳ - ۱۳۹۶/۱۱/۲۸
1
1
اگر با دید امنیتی نگاه کنیم کار درستی کرده قرار نیست از موضوعات امنیتی هرکسی و درهر سطحی خبر داشته باشند تمام
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۰۸:۱۷ - ۱۳۹۶/۱۱/۲۸
0
2
آقا این کلمه لابیرنت رفت رو مخ ما. معادل فارسی نداشت؟
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۰:۱۸ - ۱۳۹۶/۱۱/۲۸
2
1
البته جای خانم مولاوردی به عنوان دستیار حقوق شهروندی در این هیات خالی است.
نام:
ایمیل:
* نظر:
تعداد کاراکترهای مجاز:1200
تلگرام عصر ایران
پربازدید ها
تلگرام عصر ایران
بلیط (عصر ایران داخلی)
دلتابان- صفحه داخلی
بلیط (عصر ایران داخلی)
دلتابان- صفحه داخلی
بلیط (عصر ایران داخلی)
دلتابان- صفحه داخلی
عکس
بلیط (عصر ایران داخلی)
دلتابان- صفحه داخلی
نظرسنجی
پیش بینی شما از نتیجه بازی آرژانتین - کرواسی؟
برد آرژانتین
برد کرواسی
تساوی
بلیط (عصر ایران داخلی)
دلتابان- صفحه داخلی