کد خبر ۶۰۹۳۸۳
تعداد نظرات: ۱۴ نظر
تاریخ انتشار: ۱۲:۳۰ - ۲۵ ارديبهشت ۱۳۹۷ - 15 May 2018
با نگاه مثبت می‌توان این برداشت را داشت که او می‌خواهد هشدار دهد در انتخابات بعدی رأی «نه» الزاما در قالب یک نام تأیید‌شده جلوه نمی‌کند و شاید با نیامدن خود را نشان دهد اما همه چیز به فرجام برجام و سه‌سال آتی بستگی دارد.

عصر ایران؛ مهرداد خدیر-« دولت احمدی نژاد تکرار نمی‌شود اما کسر قابل توجهی از 24 میلیونی که به روحانی رأی دادند، در انتخابات ریاست جمهوری 1400 شرکت نخواهند کرد. در عوض آن 16 میلیون نفری که به آقای رئیسی رأی دادند به حسب تکلیف شرعی همچنان در انتخابات شرکت می‌کنند و حتی 3-4 میلیون از آرای روحانی نیز به آن سبد اضافه می‌شود. بنابراین در سال 1400 نامزد جریان اصول‌گرا با 20 میلیون رأی پیروز انتخابات خواهد شد.»

این پیش‌بینی آقای دکتر صادق زیبا‌کلام از انتخابات آتی ریاست جمهوری در ایران است. استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران طبعا حق دارد پیش‌بینی کند و نظر خود را بگوید اما از یک چهرۀ آکادمیک انتظار می‌رود سخن او بیش از احساسات بر نکات عقلی و آماری متکی باشد.

انسان آمیزه‌ای از غریزه، احساس و خرد است و هر چه فردی بیشتر داعیه نخبه‌گی و خبرویت داشته باشد انتظار وجه سوم و خردورزانه‌تر سخن گفتن از او بیشتر است.

نخبگان هنری البته بیشتر بر احساس تکیه دارند و بر آنان حرجی نیست. از این رو می‌توان گفت اگر آقای زیبا‌کلام استاد دانشگاه نبود و مثلا بازیگر سینما یا بازیکن فوتبال بود این نوشته موضوعیت نداشت چون هنرمندان احساس‌گرا هستند و عجالتا احساسات با روحانی نیست.

آن هم در آستانۀ سالگرد نخستین انتخابات ریاست جمهوری که دیگری و نه روحانی تلگرام را فیلتر کرده و دست‌رسی به این پیام رسان تنها با فیلتر‌شکن میسر است و آمریکا نیز از برجام خارج شده و یک ضلع برجام می‌لنگد اما در این دومی هم روحانی بی‌تقصیر است و می‌خواهد با عصای اروپا برجام را سرپا نگاه دارد تا سایۀ جنگ دور باشد.

اما چرا پیش‌بینی آقای دکتر زیبا‌کلام نخبه‌گرایانه نیست؟ چون از نخبگان انتظار می‌رود اهل «تفکیک» باشند و حکم کلی صادر نکنند.

این قلم نمی‌خواهد ادعا کند خود نخبه است یا پیروزی اصلاح طلبان در انتخابات آتی را شاهد خواهیم بود چون اساسا سال هاست که مجال کاندیداتوری به اصلاح طلبان نمی‌دهند و در سال 92 و 96 نیز اصلاح‌طلبان نامزد نداشتند بلکه از نامزد اعتدال‌گرا حمایت کردند. پس خطای اول در این تحلیل این است که محصور بودن دو نامزد اصلاح طلب انتخابات سال 88 را نادیده انگاشته‌ و اصل حمایت نماد اصلاحات از هر نامزد رقیب کاندیدایی رادیکال را حتمی انگاشته‌اند.

خطای دوم اما چنان که گفته شد در تفکیک نکردن و همۀ 16 میلیون رأی را به حساب آقای رییسی گذاشتن است.

حال آن که رأی سازمان‌یافته اصول گرایان 4 میلیون است و رأی سنتی آنان 3 میلیون است و در همه دوره‌ها هم تکرار شده است. 9 میلیون رأی باقی مربوط به آرای طبقات فرودست جامعه و حاشیه‌نشینان است.

در انتخابات 84 هم دیدیم که همین 9 میلیون در مرحلۀ دوم به جانب احمدی‌نژاد گروید و نتیجه را تغییر داد و گرنه رأی واقعی او همان 5 میلیون مرحله اول بود و در مرحله دوم سه میلیون سنتی هم اضافه شد و با آن 9 به هفده رسید.

24 میلیون روحانی هم قابل تفکیک است. 8 میلیون رای سیاسی خالص و 8 میلیون رای اجتماعی و 8 میلیون رای نگران از رقیب در مجموع به 24 میلیون رسید.

در واقع هر نامزدی که بتواند نرخ مشارکت را بالا ببرد و طیف متنوعی را شامل شود پیروز است. اگر سید محمد خاتمی در سال 76 توانست به بیست میلیون رأی دست یابد چون رنگین کمانی از آرا را جذب کرد. هم نیروهای سیاسی ، هم پایگاه اجتماعی و هم هراس از رقیب. در حالی که در سال 84 آرا خُرد شد و گرنه در مجموع همان 20 میلیون تکرار شد اگر آرای هاشمی رفسنجانی، مهدی کروبی، مصطفی معین و محسن مهر علیزاده را جمع بزنیم.

اصول گرایان 7 میلیون رأی سازمان‌یافته و تکلیف‌گرا دارند ( 4 و 3) و دیدیم که در سال 92 متوجه سعید جلیلی و دکتر ولایتی شد. باقی آرای طبقات ضعیف تر اقتصادی است. اصلاح طلبان نیز آرای مشخص سیاسی دارند و باقی پایگاه اجتماعی و هراس از رقیب و تنگ تر شدن فضاست.

از این روست که اصول گرایان می کوشند پایگاه اجتماعی (امید) اصلاح طلبان و اعتدال گرایان را تضعیف کنند تا آنان به صحنه نیایند و محدود به حضور علاقه مندان به اصل سیاست شود.

آنچه در این میان نادیده انگاشته شده اما این است که اتفاقا طبقات فرودست بیش از طبقات متوسط سرخورده می شوند و این گونه نیست که همۀ 9 میلیون الزاما برای یک اصول‌گرا به صحنه بیایند.

خطای اصلی در این پیش‌بینی اما این است که آقای زیباکلام فرض را بر شرکت قطعی اصلاح طلبان در انتخابات ریاست جمهوری گذاشته در حالی که

اولا: قرار نیست آقای خاتمی اعتبار خود را برای هر کاندیدایی هزینه کند و اصطلاحا «تَکرار» کند و به هر که چک سفید بدهد. خاصه این که تعهد اخلاقی او با رفع حصر پایان می‌یابد.

ثانیا: قبل از انتخابات 1400 انتخابات مجلس در سال 98 برگزار می‌شود و قبل از مجلس نیز باید تکلیف برجام روشن شود تا ببینیم اساسا روحانی با این وضعیت ادامه می‌دهد یا نه. یعنی می‌تواند ادامه دهد یا نه.

ثالثا: هر گاه رقیب قَدَری در میان بوده ائتلاف، ضرورت خود را تحمیل کرده و در غیر این چه اصلاح‌طلبان و چه اصول‌گرایان ائتلاف را ضروری ندانسته‌اند و سال 1400 نیز این فرض محتمل است.

رابعا: چنان که گفته شد نه آرای 24 میلیون روحانی را می‌توان تماما اصلاح طلبانه- اعتدال‌گرایانه دانست و نه آرای 16 میلیونی آقای رییسی را باید تماما اصول‌گرایانه توصیف کرد. چرا که اولی مجموعی از آرای سیاسی و اجتماعی و سلبی (نه به رقیب) است و دومی مجموعی از آرای سیاسی و تکلیفی و سازمان‌یافته و معیشتی. ضمن این که در بخش اول هم آرای معیشتی وجود دارد منتها با نگاه کلان تر اقتصادی و با آرمان دولت رفاه و نه الزاما امداد.

همواره این احتمال وجود دارد که عده‌ای سرخورده شوند و پای صندوق نروند اما این ظن هم قوی است که آرای سلبی به صحنه بیاید.

هر گاه انتخابات در ایران به همه‌پرسی بدل شده شور آن فزونی گرفته و در واقع مردم بیش از آن که فردی را از میان افرادی که تأیید شده اند برگزینند برای آری یا نه گفتن آماده‌اند.

جالب‌تر از همه سال 84 بود که کسانی برای نه به قدرت به هاشمی رأی دادند و کسانی باز به قصد همین نه به احمدی نژاد!

از 76 به این سو انتخابات به «آری و نه » بدل شده و مردم در واقع آری یا نه را در قالب اسامی به صندوق می‌اندازند. در برخی از انتخابات مانند مجلس هفتم البته گزینه «نه» به مکانیزم انتخابات هم در میان بوده است.

با نگاه مثبت می توان از سخنان آقای زیباکلام این برداشت را داشت که او می خواهد هشدار دهد در انتخابات بعدی «نه» الزاما در قالب یک نام تأیید شده جلوه نمی کند و ممکن و محتمل است با رأی ندادن خود را نشان دهد. اما همه به فرجامِ برجام و سه‌سال آتی بستگی دارد و با هیچ یک 20 میلیون اصول‌گرایی از آن بر نمی‌آید.

ارسال به تلگرام
ارسال به دوستان
تلگرام عصر ایران
انتشار یافته: ۱۴
در انتظار بررسی: ۶۹
غیر قابل انتشار: ۶
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۲:۴۰ - ۱۳۹۷/۰۲/۲۵
7
45
هرتحلیلی که دوست دارید همراه کنید
تجربه کلی هم در ایران هم خارج ایران نشون داده که تقریبا در تمام دوره‌ها، بعد ۸ سال حزب مخالف پیروز انتخابات بوده
مگر اینکه رضایت از عملکرد کانید حزب مستقر مستمرا وجود داشته باشه
حالا شما ببینید:
روکورد اختلاف قیمت دلار حتی نسبت به دوره قبل شکسته شد
بعد ۵ سال مشکل رکود بصورت عملی حل نشد
بیکاری سر جای خودشه
تورم اسما زیر ۱۰ درصد
عوارض خروج از کشور به ۵۰۰ هزار تومان رسیده
تعرفه واردات خودرو ۲ برابر شده
قیمت خودروهای داخلی دایما در حال پروازه
سکه گران شده
مرغ و گوشت گران شده
شبکه‌های اجتماعی فیلتر شده
...
شما بگو چی مونده که مردم رو امیدوار به موندن پای کاندیدهای حزب متبوع کنه؟؟؟
نگید رئیس جمهور اخیار نداره
که صحبتهای هر روز رئیس جمهور قبلی رو دارید میبینید
همه‌چیز بستگی به تعیین خط قرمز به نفع مردم یا پذیرش فشار بنام تعامل داره
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۲:۴۱ - ۱۳۹۷/۰۲/۲۵
6
57
حالا از هر طرف که میخوای حساب کن ... ولی آخرش حرف زیبا کلام در میاد
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۲:۴۶ - ۱۳۹۷/۰۲/۲۵
3
70
ما که نفهمیدیم چی گفتی ولی ناامیدی به شدت توی مملکت موج میزنه و اتفاقات این مدت اخیر (فیلترینگ تلگرام و خروج امریکا از برجام) تیر خلاص به امید مردم بود حالا چجوری قراره تا 3 سال دیگه امید به مردم برگرده و قراره چه شعاری داده بشه خدا میدونه
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۲:۴۹ - ۱۳۹۷/۰۲/۲۵
6
26
متوهم
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۲:۵۰ - ۱۳۹۷/۰۲/۲۵
53
25
ما چاره ای جز رای به کاندید اصلاح طلبان نداریم.الان هم در بدترین شرایط به زمان خاتمی برمیگردیم نه احمدی نژاد، پس نباید از یه سوراخ دوبار گزیده بشیم. و دودستی انتخابات رو بدیم به اونا. اونوقت سهم ما از قدرت میشه هیچ.
شاهین
Iran, Islamic Republic of
۱۲:۵۲ - ۱۳۹۷/۰۲/۲۵
6
49
اگر آقای روحانی با مردم صادقانه حرف می زد مطمئن بودیم که باز هم مردم به سمت افکار و کردار اصلاح طلب ها و اعتدالیون بر می گشتن، مشکل اصلی مردم علی رغم تمامی مشکلات اقتصادی عدم صادق بودن آقای روحانیه
علی
Iran, Islamic Republic of
۱۲:۵۳ - ۱۳۹۷/۰۲/۲۵
27
5
تحلیل خوبی است در کنار نقد
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۲:۵۵ - ۱۳۹۷/۰۲/۲۵
7
50
تحلیل خوبی بود ولی من(به عنوان یک روستایی همراه با خانواده پدری و برادری ام) تا وضعیت معیشت اقتصادی ام خوب نشه دیگه تو انتخابات شرکت نمیکنم مادرم که 70 سالشه و سواد هم نداره به این تحلیل رسیده که دیگه تو انتخابات شرکت نکنه چون کسی به دادش نرسیده
صفایی
Iran, Islamic Republic of
۱۳:۰۱ - ۱۳۹۷/۰۲/۲۵
7
36
شماهم نظرات راسانسورمی کنی..ومدافع لاریجانی هستید..
قطعاحرف جناب دکترزیباکلام درست ازآب درمیاد
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۳:۱۴ - ۱۳۹۷/۰۲/۲۵
5
33
حرف درستی زده دکتر زیبا کلام
عصر ایران یک کم راستگو باش و بگو که خودت هم به همین نتیجه رسیدی
حمید
Iran, Islamic Republic of
۱۳:۲۸ - ۱۳۹۷/۰۲/۲۵
4
29
به نظر من تحلیلش می تونه درست باشه...اگر اوضاع به همین منوال پیش بره اکثر مردم در انتخابات بعدی شرکت نمی کنن... شرکت نکردن اکثریت یعنی برد اقلیت
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۳:۳۰ - ۱۳۹۷/۰۲/۲۵
5
19
مطمئنی 16 میلیون رایشان تغییر نکرده؟ مطمئنی که رییسی کاندید می شود؟ مطمئنی.....؟
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۳:۴۴ - ۱۳۹۷/۰۲/۲۵
2
25
آقای دکتر زیبا کلام واقعیتی را عنوان کردند که وجود دارد . درست است که شما به مسیله فیلترینگ وبرجام اشاره کردید ولی مردم انتظار شجاعت وموضع گیری صریح از ریسس جمهور خود در هر مسیله ای دارند مردم میخواهند بدانند علت ناکامی دولت چیست؟ موانع کجا وچه کسانی هستند ؟ مردم از در لفافه صحبت کردن وبه میخ وبه نعل زدن خسته شده اند.
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۳:۵۳ - ۱۳۹۷/۰۲/۲۵
22
13
آقای زیباکلام کی بر مبنای عقل و آمار صحبت کرده بوده؟
پربازدید ها
علم و فناوری