کد خبر ۶۳۴۵۱۰
تعداد نظرات: ۱۲ نظر
تاریخ انتشار: ۰۸:۲۰ - ۱۴ مهر ۱۳۹۷ - 06 October 2018

عصر ایران؛ مهرداد خدیر- پس از سال‌ها نام عبدالکریم سروش، متفکر پرآوازه -و اکنون غربت‌نشین ایرانی- در سیمای جمهوری اسلامی ایران به دفعات هم از زبان مجری و هم میهمان شنیده و دربارۀ او گفته شد.

البته چنان‌که قابل پیش‌بینی بود نه در ستایش یا ترویج آرای او درباب پلورالیسم یا روشن‌فکری دینی یا حتی فلسفۀ علم که دربارۀ ماجراهایی بود مربوط به نوع مناسبات نماد روشن‌فکری دینی با دستگاه اداری – فرهنگی‌یی که در آن اشتغال داشته منتها نه با الفاظی که دربرنامه‌های متهم کنندۀ تلویزیون در 20 سال گذشته گاه مطرح شده چندان که هم از جانب مجری و هم در زبان میهمان تنها تعبیر «آقای دکتر سروش» به کار می‌رفت.

شبکۀ چهار سیما که با شعار «شبکۀ فرهیختگان» فعالیت می‌کند اگرچه کم‌بیننده و حتی می‌توان گفت مهجور است اما نوع گفت و گوهای فرهنگی و فلسفی که ترتیب می‌دهد از گفتمان و جهت‌گیری مورد علاقۀ صدا و سیما حکایت می‌کند که منحصر به این شبکه هم نمانده تا جایی که می‌توان در شبکۀ افق «نادر طالب زاده» را دید که می‌کوشد روایت آمریکایی 11 سپتامبر را دروغ بخواند با گفت و گوهایی البته شنیدنی با چند متفکر آمریکایی دربرنامه‌ای به نام «عصر» یا «عصر ما» و در شبکۀ سه نوبت به «شهریار زرشناس» می‌رسد که مثل همیشه در نقد و رد «نئو‌لیبرالیسم» سخن می‌گوید و درمان درد همۀ مشکلات اقتصادی و سیاسی و اجتماعی و فرهنگی را دور شدن از نئو‌لیبرالیسم معرفی می‌کند.

با این پیشینه روشن است که برنامۀ «شوکران» با اجرا و سردبیری «پیام فضلی‌نژاد» - روزنامه‌نگار اصول‌گرا- به ستیز «علم سکولار» برود و نویسندۀ کتاب « علم دینی، علم سکولار» را دعوت کند تا در نفی جدایی «دانش و ارزش» سخن بگوید.

 «مهدی گلشنی» اما در ذهن مخاطب یادآور نام منتقد جدی او «عبدالکریم سروش» هم هست و این همان نکته‌ای است که پیام فضلی نژاد به فراست دریافته بود تا برنامۀ خود را باسوژه های ژورنالیستی و کند و کاو دربارۀ چالش های این دو از محدود بودن به بحث های خشک علمی به درآورد. از این رو بود که در میانۀ بحث تئوریک، ناگاه این پرسش را به میان آورد که « آقای دکتر سروش ادعا می کند که شما 25 سال قبل ایشان را از پژوهش‌گاه علوم انسانی وابسته به وزارت علوم اخراج کردید. چه توضیحی دارید؟»

دکتر گلشنی هم بلافاصله پاسخ داد: «این اتهام دروغ است. چون من آقای دکتر سروش را اخراج نکردم. بلکه به خاطر موارد اداری و غیبت‌های طولانی و با تصمیم کمیته‌ای در وزارت علوم اخراج شد. نه به خاطر این که در جلسات رؤسای دانشکده‌ها شرکت نمی‌کرد در حالی که رییس دپارتمان فلسفۀ علم در پزوهش‌گاه هم بود که بیشتر به خاطر آن 11 ماه غیبت بدون اجازه. اما تصمیم و دستور شخص من نبود. چون بنای من بر حفظ نیروها بود تا جایی که امکان داشت.» 

اخراج دکتر سروش کار من نبود

در این لحظه پیام فضلی‌نژاد در یک واکنش حرفه‌ای و در حالی که حسب ظاهر در تصدیق ادعای گلشنی نامه ای را می‌خواند گفت : «بله، در همان زمان نامه ای نوشتید به دکتر هاشمی گلپایگانی وزیر جدید و وقت علوم که این گونه شروع می شود: این خیلی مسخره است که یک نفر بی اجازه 11 ماه برود خارج و بعد سر خود برگردد. بعد هم در ادامه تقاضای اخراج او را مطرح می کنید.»

تصویر نامه در دست مجری و سردبیر برنامه بود و مهدی گلشنی طبعا نمی توانست تکذیب کند و این گونه ادامه داد: «در هر صورت من اخراج نکردم. او 11 ماه نبود. در فرهنگستان هم غیبت می کرد و دکتر شریعتمداری گزارش داد که غیبت های ایشان بیش از حد مجاز است و ادامۀ همکاری ممکن نیست. در جلسات شوراهایی که پیرمردها بودند هم با تفرعن برخورد می کرد».

مجری یک لحظه برخاست و فصل نامۀ «سیاست نامه»- ناشر افکار دکتر سید جواد طباطبایی را نیز بیرون آورد و خواست به خاطرۀ مشابه این متفکر سرشناس هم اشاره کند که هر چند با سروش اختلاف نظر دارد ولی بر سر گلشنی گویا متفق القول اند اما منصرف شد و گلشنی هم توضیح خود را به سروش محدود کرد و باب سید جواد را نگشود.

اشارۀ مهدی گلشنی به زمان شروع کار خود در پژوهش‌گاه علوم انسانی وزارت علوم و تأکید بر استقرار در آبان 72 از نظر تاریخی هم جالب است.

چون ازتغییر رویکرد و واگذاشتن بخش فرهنگ به اصول گرایان در شروع دولت دوم هاشمی رفسنجانی حکایت می کند که رییس جمهور وقت به فشار محافظه کاران تن داد و پس از قبول استعفای سید محمد خاتمی وزیر ارشاد در انتهای دولت قبل و حضور مصطفی میرسلیم در این سمت در وزارت ارشاد، عرصه دیگر فرهنگی را هم وانهاد و مصطفی معین هم در کابینه جدید حضور نداشت و به جای او هاشمی گلپایگانی رییس دبیر خانۀ شورای عالی انقلاب فرهنگی به وزارت علوم رسید که آن زمان البته «فرهنگ و آموزش عالی» خوانده می شد.

این در حالی بود که با هیچ معیاری وزیر جدید در اندازۀ اسلاف خود و چهره هایی چون حسن حبیبی، علی شریعتمداری، محمد علی نجفی، ایرج فاضل و مصطفی معین نبود و جالب است بدانید که ارتقای محمود احمدی نژاد نیز همین زمان شروع شد و ناگهان از کار در شرکت آتی ساز به مشاوره وزیر علوم رسید.

در این فضا بود که حتی چهره ای چون دکتر محمود بروجردی داماد امام خمینی که فارغ از دولت ها ریاست پژوهش‌گاه علوم انسانی را برعهده داشت جای خود را به مهدی گلشنی داد.

در همین برنامه دکتر گلشنی گفت که در دولت بعد، وزیر سابق دوباره وزیر شد و می خواست دکتر سروش را برگرداند و من باز بحث غیبت 11 ماهه را مطرح کردم و گفتم تا هستم نمی گذارم.

اگر پیام فضلی نژاد در کنار کتاب هایی که به آنها ارجاع می‌‌دهد یا در میانۀ برنامه می‌خواند یکی دو بار به طعنه‌های دکتر سروش به دکتر گلشنی در سال های گذشته هم اشاره می‌کرد هم برنامه جذاب‌تر می‌شد و هم غیبت او را تا اندازه‌ای جبران می کرد. او اما این کار را نکرد. چون در برنامه‌های فکری یا به خود طرف امکان دفاع می‌دهند یا فردی که به لحاظ فکری نزدیک است یا مجری از آثار شخص نقل هایی می آورد.

از جمله می توان به صفحۀ 344 کتاب «آیین شهریاری و دین داری» اشاره کرد که در واقع مصاحبۀ سروش با ماهنامۀ لوح در سال 1378 است و در آن می گوید:

« به دنبال ناکامی‌های عمیق در زمینۀ علوم انسانی، کسی را – مهدی گلشنی- را گماشته‌اند برای تصفیۀ مجدد کتاب‌های علوم انسانی. سه هزار جلد کتاب پیشش ریخته‌اند تا آن ها را توی اسید اسلامی‌سازی بریزد و مس‌هایش حل شود و طلاهایش باقی بماند و آن گاه آنها را به دانشگاه راه بدهد. واقعا از این عبث‌تر و بی‌معنی‌تر، کاری در عالم پیدا نمی‌شود.»

یا در صفحۀ 443 و در متنی که بازنشر نوشته ای از روزنامۀ بهار در 29 تیر 79 است و درپاسخ به اتهام کیهان دربارۀ دریافت جایزه از یک مؤسسه حقوق بشری می نویسد:

« نه نامزد شدن از سوی یک مؤسسه آمریکایی عقلا و شرعا قبیح و جرم است و نه گرفتن آن جایزه. عمده، مصرف نیکوی آن است. نیتِ دهندگان هر چه باشد. هم مهدی گلشنی که از اعوان و انصار خودشان است از مؤسسه ای آمریکایی جایزه گرفت و با افتخار در بوق و کرنا کردند و هم امامین همامین ما صله می گرفتند و به مصرف رساندند...»

اگر مجری این فقره را هم می‌پرسید بحث داغ‌تر و جذاب‌تر می‌شد. هر چند که پیدا بود قصد مباحثه در میان نیست و تاکید بر امکان پذیر بودن «علم دینی» است. آنچه سال هاست دکتر سروش زیر عنوان ایدیولوژیک کردن علم، بی حاصل و بی‌نتیجه می داند.

از بخش های دیگر که بحث به سیاست تنه زد آنجا بود که پیام فضلی نژاد از مهدی گلشنی پرسید: «چه شد که استادان ما از غرب‌ستیزی به غرب‌پرستی رسیدند» و او پاسخ داد: «به خاطر نفوذ. امثال بنیاد دیل کارنِگی بورسیه‌ها دادند و استادان ما را تحت تعالیم خود قرار دادند. فیلم اعترافات رامین جهانبگلو را در شورای عالی انقلاب فرهنگی پخش کردند و در آنجا می گوید که این مؤسسات چه اهدافی در سر دارند».

ارسال به تلگرام
ارسال به دوستان
تلگرام عصر ایران
انتشار یافته: ۱۲
در انتظار بررسی: ۳۰
غیر قابل انتشار: ۰
حسن
Iran, Islamic Republic of
۰۸:۳۳ - ۱۳۹۷/۰۷/۱۴
2
10
مثل همیشه عالی،لطفا بیشتر بنویسید جناب خدیر
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۰۸:۴۶ - ۱۳۹۷/۰۷/۱۴
1
6
احتمالا خدای ناکرده ایشون که بازنشسته نیستند؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟؟!!!!!!!!!!!!!!!
سارا
Iran, Islamic Republic of
۰۹:۱۲ - ۱۳۹۷/۰۷/۱۴
1
7
آره بابا ..کار دشمن بود اینم!
احمد
Iran, Islamic Republic of
۱۰:۲۲ - ۱۳۹۷/۰۷/۱۴
2
4
در این وانفسای بی توجهی به اندیشه،تلاش شما ستودنیست
شاعری
Iran, Islamic Republic of
۱۱:۴۲ - ۱۳۹۷/۰۷/۱۴
9
1
می شه بپرسم چرا شما اینقدر نگران اخراج اقای سروش سکولار جای خوش کرده در غرب ناراحت هستید
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۲:۱۹ - ۱۳۹۷/۰۷/۱۴
1
6
چه بلاها که بر سر علوم انسانی آوردند.
ژورنالیست
Bulgaria
۱۲:۴۸ - ۱۳۹۷/۰۷/۱۴
3
0
مصدق و شاه پهلوی هم بر ضد هم بودند . باز کردن پرونده و ریز کاریها و جزییات اینچنینی در گذشته هیچ سودی برای جامعه نداره . تصور کنید که تا سال 1497 هم مستمر بخوایم راجع به کودتای 32 حرف بزنیم ، مطلب منتشر کنیم ، فیلم بسازیم ، سند سازی کنیم و ... چه فایده ؟

حالا گلشنی و سروش


روزنامه نگاری با نگاه رو به آینده رو ترویج کنید نه صرفا تفکر واکاوی گذشته را
ع.ع
Iran, Islamic Republic of
۱۳:۰۹ - ۱۳۹۷/۰۷/۱۴
1
6
استاد سروش اهل هر دیدگاه و مشربی که باشد ، خواه سکولار ، خواه مذهبی ، خواه .... هر چه و هر چه ... مرده اش می ارزد به هزاران دکتر بیسوادی که ادعای فهم همه چیز داند اما هیچ چیز نمی فهمند
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۳:۳۰ - ۱۳۹۷/۰۷/۱۴
0
5
آقای هاشمی رفسنجانی در یکی از نامه هایش،جمله جالبی دارد"آسیاب به نوبت".اینرا همه در نظر داشته باشند.
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۴:۱۰ - ۱۳۹۷/۰۷/۱۴
5
1
دکتر سروش به هیچ وجه در حد و اندازه دکتر گلشنی نیست. گرچه دکتر گلشنی به هیچ وجه نباید مباحث فلسفه علم را که تسلط دارند به وادی علوم انسانی می کشاند. این دقیقا همان اشتباه دکتر سروش بود که مباحث فلسفی پیچده را در سخنرانی عمومی بیان می کند و با بیان فاخر وادبیات زیبا خود افکار کودکانه را گول می ماله
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۱۴:۲۰ - ۱۳۹۷/۰۷/۱۴
0
1
والا تو این سال ها اسم سروش حداقل کم تو شبکه چهار نیومده! یه چوری گفتید بعد 25 سال انگار شما برای اولین بار بعد 25 سال شنیدید...
عصر ایران در متن هم اشاره شده بدون قضاوت و دربارۀ ماجرایی مربوط به خود او و نه در نقد آرا
ناشناس
Iran, Islamic Republic of
۰۶:۰۹ - ۱۳۹۷/۰۷/۱۵
1
1
خدیرجان. علم خواهی نخواهی ایدیولوژیک هست وماهیاتا تایید کننده باور خاصی است. منتهی عده ای علم را برای بدون خالق بودن هستی ابزار می کنند و عده ای تلاش می کنند با علم خدا را اثبات کنند که اساسا کار علم نیست. اما نبود خدا هم اثبات شده توسط علم نیست و حامی این عقیده نیست. در هر حال علم حامی عقیده است
پربازدید ها
علم و فناوری