شکوفایی گردشگری ایران با دیپلماسی لبخند
                                                                                                                                                      نفیسه شیرمحمدی


بی تردید گردشگری رابطه بسیار نزدیکی با دیپلماسی عمومی و برقراری روابط بین المللی ممتاز دارد. مفهومی که در سالیان دور از ادبیات سیاسی کشور ما طرد شده بود. اما دولت یازدهم با استراتژی و سیاستی که برای دیپلماسی با دنیا انتخاب کرد برگ تازه ای در ایجاد اعتماد بین المللی و توجه ویژه به ایران گشود.

اقدامات و سیاست های اتخاذی در رفع ابهامات و سوء تفاهم های بین المللی و نیز سرانجام نیک برجام  و حذف بخشی از تحریم های بین المللی فرصتی تازه برای توجه گردشگران خارجی به ایران و امید فعالان گردشگری فراهم آورده است.

پیشنهاد راه اندازی جریان جهانی علیه خشونت و افراطی گری که توسط ایران در سازمان ملل مطرح شد، گوی موج" ایران هراسی" را به درون چاله ای خاموش غلتاند؛ تا درهای سفر به ایران و بازدید از آثار غنی تاریخی، فرهنگی و طبیعی باز شود.

" گفتمان اعتدال" توانست گردشگری را به عنوان یکی از موثرترین ابزار های دپلماسی عمومی  در ایجاد ارتباط بین ملت ها و دولت ها، تقاربفرهنگ ها و برقراری صلح و آرامش، ایجاد امید و نشاط فراهم کند.

گواه این سخن اقداماتی است که نزدیک چهار سال گذشته بر روی اسناد متبلور است. بر پایه تازه ترین آمارهای اعلام شده حضور گردشگران در ایران در شش ماهه اول سال ۹۵ در مقایسه با ۶ ماه سال قبل تر رشد چشمگیری داشته است. 

در این مدت شمار گردشگران فرانسه ۱۰۴ درصد، چک ۵۳٫۴ درصد، هلند ۴۳٫۳ درصد، سوییس ۳۸٫۳، دانمارک ۳۷٫۵، ایتالیا ۳۳٫۸، انگلستان ۳۳ درصد، لهستان ۳۳، بلژیک ۳۲٫۳، اتریش ۲۸، اسپانیا ۲۷٫۹، یونان ۲۴٫۴، فنلاند ۱۹٫۲، آلمان ۱۶٫۶، روسیه ۱۳٫۶رشد داشته است؛ این پیشرفت را می توان نشانه دیپلماسی فعال ایران در دولت یازدهم به ویژه پس از برجام دانست.

به اذعان بسیاری از کارشناسان " دیپلماسی لبخند" در سطح بین المللی توانسته است جایگاه ایران را  بر طبق  گزارش مجمع جهانی اقتصاد به رتبه 89 در بین 140 کشور به دلیل فعالیت هایی که برای توسعه زیر ساخت ها، نوسازی ناوگان هوایی، ریلی  و زمینی  و  فعالیت های گردشگری  داشته است، ترفیع کند، چرا که" دیپلماسی " از روحیه مهمان نوازی و گشاده رویی آنها که سابقه طولانی در کشور ما دارد، نشات گرفته است و مگر می شود ، آنچه را که پیشینیان  ما با علم و اعتقاد به آن رسیده و نتیجه ای پرسود گرفته اند، عبث دانست .

درآمد 32 میلیاردی از گردشگری  و بازدید حدود 20 میلیون گردشگر خارجی از ایران در نزدیک به چهار سال به دلیل امنیت ایران در مقایسه با کشورهای غرب آسیا و منطقه پرتنش  بیانگر سیاست های کار آمد و اعمال مدیریت کلان بین المللی است.
 
  رییس جمهوری اعتدال گرا از همان روزهای نخست استقرار خود بر اهمیت گردشگری تاکید می کرد. او پس ازتکیه زدن بر صندلی ریاست جمهوری و در نخستین نشست رسانه ای خود به موضوع گردشگری پرداخت و با بیان این که رونق تولید یکی از راه حل‌های بهبود وضعیت اقتصاد است، عنوان کرد:

"مقصودم از تولید تنها صنعت و کشاورزی نیست بلکه توریسم هم از همین مسائل اشتغال‌زاست"

رئیس‌جمهوری ایران همچنین در دیدارهایش با رهبران کشورهای برجسته جهان  و نیز همسایه ایران همچون روسیه، ترکیه، عراق، پاکستان و افغانستان، قزاقستان و برخی از کشورهای منطقه مانند لبنان، تاجیکستان موضوع توریسم را مورد توجه قرار داد و تاکید کرد «صنعت گردشگری علاوه بر سودآوری اقتصادی و اشتغالزایی، حفظ هویت و پایداری فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی را نیز به دنبال دارد.

" گفتمان اعتدال"  نه تنها توانست نگاه بین اللملی را به ایران تغییر دهد، حتی نگاهی که در داخل کشور بعضا از سوی مردم عادی هم  به گردشگران وجود داشت اصلاح شد. پیش تر برخی به یک گردشگر نه به عنوان یک شهروند خارجی که برای ما سودآور است و به اقتصاد کشور کمک می‌کند که به مثابه بیگانگانی که درصددند به فرهنگ ایرانی آسیب وارد کنند، ‌می نگریستند غافل از آنکه فرهنگ، آداب  ورسوم ما آنقدر منعطف و با صلابت و ریشه دار است که گردشگر خود به آن تن می دهد و مجذوب آن می شود؛ موید این سخن را می توان از گزارش ها، سفرنامه ها و عکس هایی که گردشگران بعد از سفر به ایران منتشر می کنند، جستجو کرد.

کمپانی معتبر "Forward Keys" در آخرین گزارشی که درباره رشد صنعت گردشگری در ایران نوشته بود آورده است: «ایران در حال اثبات خود به عنوان یک مقصد محبوب است و تعداد رو به افزایش گردشگران از سراسر جهان را تجربه می‌کند. » رسانه اقتصادی بیزینس اینساید ایران را ردیف یازدهمین مقصد برتر جهان معرفی کرده است. 

خبرگزاری سی.ان.ان، موسسه سرویس خبری بلومبرگ، شبکه اول تلویزیون دولتی بلژیک، فاینشنال تایمز، روزنامه های گاردین، لس آنجلس تایمز، دیلی تلگراف و لاریپوبلیکا، روزنامه ایتالیایی "کوریره دلاسرا"، روزنامه اینترنتی اماراتی نشنال و موسسه بین المللی یورومانیتور،روزنامه فرانسوی فیگارو،پایگاه اینترنتی بلومبرگ،روزنامه ال موندوی اسپانیا،ده ها رسانه بین المللی دیگر که هر کدام به عنوان از زیبایی ها و جاذبه ایران سخن گفته اند و ایران را به عنوان یک مقصد گردشگری برتر معرفی کرده اند.

برگزاری رویدادهای بین المللی در صنعت گردشگری ایران ،حمایت از برگزاری تعدادی از نمایشگاه ها، حضور هیات های عالی رتبه و برجسته جهان ، به ویژه شخصیت های سیاسی، فرهنگی و هنری نیز موجب اعتمادسازی بیشترمقصد گردشگری ایران شد.

تغییر در فصل گردشگری ایران محدود به روابط بین اللملی نبود؛ فعالیت و راه اندازیواحدهای اقامتگاه بوم گردی، احداث 55 هتل 5 و 4 ستاره  و جذب سرمایه های خارجی برای تقویت زیرساخت های گردشگری، رشد جایگاه گردشگری را در سطح ملی به دنبال داشته است.

در این راستا تغییرات مدیران ارشد، بعضا اقدامات ناچیز مدیران های ناکارآمد در سازمان متولی صنعت که در پاره ای از مقاطع به مقابله بی حاصل، دوساله با بخش خصوصی که به جای حمایت در سایر دستگاه ها منجر شد وبا بی تدبیری موجب فرصت سوزی فراوان نیز گردیدند، را نمی توان از یاد برد که در دولت دوازدهم  باید با نگاهی عمیق و آسیب شناسی و حذف مدیرانی که به بخش خصوصی بی اعتقاد بودن جبران گردد. هر چند که بخش خصوصی برای رهایی از اقدامات سلیقه ای مدیران  و با کمک مجلس شورای اسلامی در انتظار تشکیل وزارت گردشگری هستند.برخلاف نامهربانی های انجام شده و مشکلات ناشی از عدم وجود برنامه جامع وزارت باید بپذیریم.

  "دپلماسی لبخند" و "گفتمان اعتدال" درهای گردشگری ایران را گشوده نگاه می دارد و در چهار سال اخیر نیز سیاست هایی در این راستا به اجرا گذاشته شده تا بتوان به گردشگری به عنوان یک منبع قابل اتکا استناد کرد.