مولاوردی: در برخی شاخص‌ها هنوز آمار وجود ندارد/ نگاه فضای مجازی سیاه است/ در دهه چهارم به عدالت جنسیتی رسیدیم

دبیر کل جمعیت حمایت از حقوق بشر زنان گفت: در این چهار دهه زنان ایرانی در کشاکش افراط و تفریط بودند و به خوبی توانستند راه خود را با اهتمام و منطق پیدا کنند و به دستاوردها و پیشرفت‌های قابل توجه و افتخار آفرینی به ویژه در حوزه ورزش، آموزش عالی و کارآفرینی برسند.

به گزارش ایسنا، شهیندخت مولاوردی در نشست «ارزیابی عملکرد چهل ساله جمهوری اسلامی درباره حقوق زنان» گفت: در این ارزیابی چند حالت وجود دارد؛ مقایسه میان وضعیت موجود با قبل از انقلاب و سال انقلاب، ارزیابی بایدهایی که انقلاب برای آن صورت گرفته، ارزیابی با کشورهایی که همزمان با ما توسعه یافتند، مقایسه با کشورهای اسلامی و مقایسه با شاخص‌های جهانی.

وی ادامه داد: شاهدیم که این روزها اطلاعات، داده‌ها و تحلیل‌های مبسوط و جامعی در حوزه‌های مختلف در خارج و داخل کشور از جمله حوزه زنان در حال انجام است. جمع‌آوری داده‌ها و اطلاعات می‌تواند یکی از مأموریت‌های نهادهای مدنی باشد و ورودی داشته باشند برای نقد، تحلیل و گزارش سایه‌ای که در دنیا مطرح است. اکثر احزاب دارای شورای زنان هستند که می‌توانند گزارش‌هایی تهیه کنند و به ارائه راهکارهایی برای بهبود وضعیت زنان بپردازند. متأسفانه این موضوع در کشور ما کم است.

مولاوردی با بیان اینکه زمانی‌که در حوزه حقوق شهروندی فعالیت می‌کردم اولین گزارش ملی پیشرفت و راهکارهای رفع موانع حقوق شهروندی مردادماه منتشر شد، گفت: طبق منشور رئیس جمهوری مسئولیت دارند تا سالانه به مردم گزارش دهند. ما با چالش‌هایی مواجه بودیم اما سرانجام گزارش را ۱۴ مردادماه منتشر کردیم. ما انتظار داشتیم که این موضوع مورد توجه قرار گیرد و نقد، بررسی، تحلیل و جریان سازی انجام شود اما اتفاق خاصی نیفتاد. در این زمینه انتظار می‌رود حوزه دولت، مسئولان و نهادهای مدنی بانکی از اطلاعات داشته باشند چراکه از این فرصت باید بهره گیریم.

وی با اشاره به اینکه باید در ارزیابی، منصفانه و با عدالت باشیم، تاکید کرد: اگرهمه چیز را سیاه و یا سفید ببینیم نمی‌توانیم ارزیابی درستی داشته باشیم. بررسی‌ها نشان می‌دهد که در این چهار دهه هم فرصت‌های خوبی فراهم شده و هم تهدیدها و ناکامی‌هایی وجود داشته است اما نگاه فضای مجازی سیاه است گویی که انگار در این ۴۰ سال همه چیز سیاه و تباهی بوده است. از طرفی دیگر اگر چشم را بر کاستی‌ها و ناکامی‌ها ببندیم هم نگاه درستی نیست.

مولاوردی خاطرنشان کرد: ارزیابی علمی و واقع گرایانه به ما گوشزد می‌کند که نگاه صفر و صدی بپرهیزیم تا درس‌های لازم را بیاموزیم.

دبیر کل جمعیت حمایت از حقوق بشر زنان با بیان اینکه در شروع دولت یازدهم شرایط خاصی حاکم بود، گفت: سرمایه اجتماعی بسیار تنزل یافته‌ای را تحویل گرفتیم که بخش اعظم آن را زنان و جوانان تشکیل می‌دادند. همیشه در دوران مسئولیت خود سعی داشته‌ام از حق نگذرم. در دولت نهم مرکز امور مشارکت زنان به مرکز امور زنان و خانواده سپس در‬ دولت دهم ‏به‬ معاونت امور زنان و خانواده تبدیل شد که اگر این اتفاق نمی‌افتاد به طور حتم معاونت امور زنان و خانواده نداشتیم. ما باید توفیقات و ناکامی‌ها را در چارچوب رویکردی که در دوره‌ای حاکم بوده در نظر بگیریم.

وی با اشاره به گزارش روند ۴۰ شاخص در ۴۰ سال خاطرنشان کرد: باید به روند پدیده‌ها توجه کرد. روند آسیب‌های اجتماعی و زنانه شدن آسیب‌های اجتماعی را نباید محصول یک دولت یا چند دولت دید چراکه در طول این سال‌ها روندی طی کرده که به این وضعیت رسیده است.

دبیر کل جمعیت حمایت از حقوق بشر زنان در ادامه با اشاره به فرآیند توانمندسازی زنان گفت: توانمندسازی زنان نه ذاتی و نه اتفاقی است بلکه فرآیندی است. آگاهی، اعتماد به نفس، دسترسی به منابع آموزشی و مهارتی، اختیار در تصمیم‌گیری و مشارکت در عرصه سیاسی، اقتصادی و اجتماعی، توانمندی را شکل می‌دهد.

وی ادامه داد: اگر می‌بینیم که زنان در شاخص سیاست و اقتصاد براساس شاخص‌های بین‌المللی به نقطه‌ای نرسیدند که آنها را توانمند بنامیم مراحل به درستی طی نشده است.

مولاوردی ضمن مقایسه وضعیت زنان و عملکردها با قبل از انقلاب، با استناد به روند ۴۰ شاخص در ۴۰ سال گفت: در حال حاضر جمعیت دو برابر شده است. تعداد خانوار افزایش یافته اما در این ۴۰ سال تعداد افراد خانوار کاهش پیدا کرده است. همچنین رشد سریع شهرنشینی را تجربه کرده‌ایم به طوری که ابتدای انقلاب ۵۵ درصد ایرانیان روستانشین بودند این در حالیست که در حال حاضر ۷۵ درصد شهرنشین هستند. این تحولات عمومی به طور حتم تأثیرات خوبی بر حوزه زنان گذاشته است.

وی با بیان اینکه بزرگترین چالش آمار است، خاطرنشان کرد: در مقاطعی اصلاً آمار وجود ندارد و در برخی شاخص‌ها هنوز آمار وجود ندارد و یا در ابتدای آمارگیری هستیم.

دبیر کل جمعیت حمایت از حقوق بشر زنان با اشاره به هشت حوزه در گزارش روند ۴۰ شاخص در ۴۰ سال اظهارکرد: انقلاب اسلامی بلافاصله پس از پیروزی، درگیر جنگ هشت ساله شد. در شرایطی بودیم که نه زنان مطالبه‌ای داشتند و نه پذیرشی به دلیل اولویت جنگ و دفاع مقدس وجود داشت. از طرفی دیگر کم تجربگی و ضعف ساختارهای مدنی در کشور وجود داشت. ما تجربیاتی را پشت سر گذاشتیم و به دوره‌ای رسیدیم که اولین پایه توجه به امور زنان در دولت آیت الله هاشمی رفسنجانی گذاشته و اولین بار در نهاد ریاست جمهوری دفتر مشاور رئیس جمهور وقت در امور زنان تشکیل شد. هر چند که در آن موقع مشاور رئیس جمهور به دلیل حکمی که صادر شده بود در جلسات هیئت دولت شرکت نمی‌کرد اما بعدها تصریح شد که مشاور رئیس جمهور در امور زنان جزو کابینه محسوب می‌شود و این نقطه عطفی بود.

مولاوردی با بیان اینکه زنان در برنامه‌های اول و دوم توسعه کشور غایب بودند، گفت: به دلیل تبعات و آثار بعد از جنگ و تقدم و اولویتی که به توسعه اقتصادی داده می‌شد تا برنامه سوم ردپایی از زنان وجود ندارد. در آنجا مطرح شد که از هر نخ سیگار عوارضی برای ورزش بانوان گرفته شود و بعد از آن در دولت اصلاحات برنامه چهارم توسعه نوشته شد و شاهد نگرش جنسیتی بودیم.

وی در ادامه با اشاره به برنامه پنجم توسعه خاطرنشان کرد: در دو ماده به مباحث زنان و خانواده پرداخته شده بود اما دچار کلی گویی و آرمان گرایی بود.

دبیر کل جمعیت حمایت از حقوق بشر زنان با اشاره به برنامه ششم توسعه خاطر نشان کرد: سعی کردیم جایگاه متولی امور زنان و خانواده و برنامه ریزی جنسیتی را در این برنامه پیدا کنیم و در دهه چهارم به عدالت جنسیتی رسیدیم و به عنوان یک رویکرد در برنامه جاری شد. اخیراً شاخص‌های آن نوشته و ابلاغ شده است و امیدواریم در انتهای برنامه شاهد ارتقای این شاخص در کشور باشیم.

وی با اشاره به اینکه در این چهار دهه به‌صورت موازی شاهد دو تلاش بودیم، گفت: تلاشی که برای محدودسازی و به انزوا کشاندن زنان به عنوان شعائر دینی در جریان بوده و هیچگاه محدود نشده است و دیگری تلاش زنان برای پیشرفت در همه حوزه‌ها از جمله عرصه‌های مربوط به حوزه‌های عمومی.

دبیر کل جمعیت حمایت از حقوق بشر زنان ادامه داد: در این چهار دهه زنان ایرانی در کشاکش افراط و تفریط بوده و به خوبی توانسته‌اند راه خود را با اهتمام و منطق پیدا کنند و به دستاوردها و پیشرفتهای قابل توجه و افتخار آفرینی به ویژه در حوزه ورزش، آموزش عالی، کارآفرینی برسند.