واگذاری سرپرستی حداکثر 2 دختر بی‌سرپرست به زنان مجرد

وطن امروز: خانواده واژه‌ای است که بیش از هرکس کودکان نیازمند تجربه آن هستند؛ بچه‌هایی که اولین تجربه زندگی و نقطه آغاز تعاملشان با دنیا از خانواده آغاز می‌شود، اما همه کودکان آنقدر خوش‌شانس نیستند که کودکی‌شان را در کنار خانواده‌ای خوب و سالم به بزرگسالی پیوند بزنند و گاه مراکز شبانه‌روزی بهزیستی می‌شود خانه این بچه‌ها و مسؤولان این مراکز خانواده آنها. اگر چه برخی از این کودکان هیچ خویشاوند و فامیلی در بیرون از این مراکز ندارند اما هستند بچه‌هایی که به دلیل صلاحیت نداشتن والدین‌شان در این مراکز نگهداری می‌شوند. بر اساس قانون، این کودکان دارای شرایط فرزندخواندگی نیستند. در واقع کودکی که یکی از بستگان و اقوام درجه یک او زنده است را نمی‌توان به فرزندخواندگی سپرد و این بچه‌ها فقط می‌توانند از امکان خانواده امین استفاده کنند. مدیر کل دفتر شبه‌خانواده بهزیستی با اشاره به 21هزار کودک تحت پوشش خدمات مراقبتی، تربیتی و پرورشی سازمان گفت: از این تعداد 9هزار و 500 (15 درصد) کودک شرایط لازم برای فرزندخواندگی را دارند و 3 تا 4 درصد این کودکان دچار معلولیت هستند و معمولا خانواده‌ای متقاضی سرپرستی آنها نیست. حمیدرضا الوند درباره 85 درصد کودکان تحت پوشش بهزیستی که شرایط فرزندخواندگی را ندارند، گفت: این بچه‌ها دارای پدر، مادر یا جد پدری هستند اما بستگان آنها صلاحیت نگهداری کودک را ندارند.


خانواده امین و موقت


«امین موقت» برنامه‌ای است در راستای مراقبت و سرپرستی از کودکان بی‌سرپرست در کانون خانواده در مدت زمان محدود اما قابل تمدید که بر اساس رای و نظر دادگاه برای بهره‌مندی کودکان بی‌سرپرست از موهبت خانواده اجرا می‌شود. به گفته مدیر کل دفتر شبه‌خانواده بهزیستی، این برنامه در راستای سیاست‌محوری این دفتر در رابطه با و کودکان بی‌سرپرست، مبنی بر زمینه‌سازی قرارگیری این کودکان در خانواده‌ای جایگزین اجرا می‌شود. ایران عضو کمیسیون جهانی حقوق کودک است و بر اساس ماده 20 این کنوانسیون یک کودک که به‌طور‌ موقت یا دائم از آغوش خانواده محروم شده یا به‌دلیل نفع خودش باید خانواده را ترک کند، حق استفاده از کمک‌ها و حمایت ویژه حکومتی را دارد. همچنین حکومت‌ها بر پایه حقوق جاری و قوانین داخلی خود، اشکال مختلف کمک به چنین کودکی را به‌کار می‌گیرند. قبول کفالت یا فرزندخواندگی کودک از طرف اشخاص دارای صلاحیت، شکلی از سرپرستی و مواظبت از کودک است. در این رابطه باید به ریشه‌ها و نیازهای فرهنگی، مذهبی و قومی کودک توجه کرده و تربیت و پرورش بدون انقطاع کودک را تامین کرد. بر همین اساس، سازمان بهزیستی در کشور ما برنامه سرپرست موقت (امین موقت) را اجرا کرده است.با توجه به قانون امین موقت، زن و شوهری که امکان بچه‌دار شدن را ندارند یا دارای فرزند هستند مشروط بر اینکه با سرپرستی این کودک خانواده آنها از 4 نفر بیشتر نشود، می‌توانند از امکان پذیرش یک تا 3 کودک بی‌سرپرست استفاده کنند. در صورتی که بچه‌ها خواهر و برادر باشند برای جلوگیری از ایجاد فاصله بین آنها محدودیت تعداد نیز حذف می‌شود. گفتنی است در سرپرستی موقت، کودک هویت خانوادگی خود را حفظ می‌کند. در حال حاضر زنان فاقد همسر می‌توانند در صورت دارا بودن دیگر شرایط با تایید کمیته شبه‌خانواده هر استان سرپرستی یک تا سه کودک دختر را تحت عنوان خانواده امین و نه فرزندخوانده بر عهده بگیرند.


فرزندانی که «خوانده» می‌شوند


سرپرستی دائم در مبنای حقوقی مصداق و مفهوم اجتماعی فرزندخواندگی است و به فرآیندی اطلاق می‌شود که طی آن فرزندخوانده، هویت خانوادگی خانواده فرزندپذیر را می‌گیرد. خانواده‌های متقاضی فرزند (اعم از موقت یا دائم) باید مقیم ایران باشند و سن آنها حداکثر 50 و حداقل 30 سال باشد. پیشنهاد واگذاری سرپرستی حداکثر 2 کودک دختر بی‌سرپرست به زنان بدون شوهر به عنوان فرزندخوانده در لایحه اصلاح قانون فرزندخواندگی قید شده است. بر این اساس، زنانی که ازدواج نکرده‌اند در اولویت هستند اما باید از شرایط مالی، اجتماعی و فرهنگی لازم برخوردار باشند. مدیرکل دفتر شبه‌خانواده بهزیستی تاکید کرد: وقتی کودکی به فرزند خواندگی داده می‌شود به مدت 6 ماه بهزیستی نظارت کاملی بر وضعیت کودک دارد و بعد از تایید صلاحیت، دادگاه حضانت دائم به خانواده متقاضی می‌دهد. با این حال نظارت بهزیستی به مدت 5 سال همچنان ادامه دارد و وقتی مطمئن شد کودک خانواده امن و سالمی پیدا کرده است، به مرور زمان حضور خود را کمتر می‌کند.