روز جمعه 19 دی آمارهای شرکت ملی گاز نشان داد که مصرف گاز بخش خانگی، تجاری و صنایع جز به ۶۱۵ میلیون مترمکعب رسیده است. این میزان از مصرف ۷۲ درصد از مصرف کل گاز تحویلی به شبکه را شامل میشود. همچنین با توجه اینکه روز جمعه از ایام تعطیل بوده و صنایع فعالیتی نداشتند میزان مصرف گاز رقم قابل توجهی را نشان میدهد.
با توجه به خبر منتشرشده، میزان کل مصرف گاز در کشور 854 میلیون مترمکعب بوده است. همچنین بر اساس آمارهای این شرکت، مصرف گاز در بخش خانگی، تجاری و صنایع در روز 20 دی به 613 میلیون مترمکعب رسید که این بخش معادل 71 درصد گاز تحویلی را مصرف میکند، این میزان مصرف نسبت به روز مشابه کاهشی بوده است. رقم کل میزان مصرف گاز هم با توجه به آمارهای روز شنبه 863 میلیون مترمکعب بوده است.
باید دید با توجه به این میزان مصرف، میزان ناترازی گاز چقدر است؟
پیشتر عبداله باباخانی، کارشناس انرژی، در گفتوگو با تجارتنیوز عنوان کرد: «بر اساس اعلام شرکت گاز، میزان گاز تزریقی به شبکه حدود ۸۳۵ میلیون مترمکعب در روز است. در همین بازه، مصرف بخش خانگی، تجاری و صنایع کوچک بهطور میانگین روزانه حدود ۶۵۰ میلیون مترمکعب برآورد میشود. همچنین نیاز نیروگاهها حدود ۳۲۰ میلیون مترمکعب در روز است و نیاز صنایع سنگین (فولاد، پتروشیمی، سیمان و…) حدود ۱۹۰ میلیون مترمکعب در روز برآورد میشود.
از سوی دیگر، نیاز برآوردی تزریق گاز به مخازن نفتی برای جلوگیری از افت تولید حدود ۳۰۰ میلیون مترمکعب در روز است. اگر بخواهیم با آمار ریاضی به کسری گاز در بخشهای مختلف اشاره کنیم، با توجه به محدودیت عرضه، برآورد میشود سهم گاز صنایع سنگین حدود ۵۰ درصد، نیروگاهها حدود ۷۰ درصد و تزریق به مخازن نفتی نزدیک به ۱۰۰ درصد کاهش یافته باشد. بر این مبنا، کسری روزانه گاز اکنون در حدود ۶۱۰ میلیون مترمکعب برآورد میشود.»
با توجه به این اظهارات و ادعاهای شرکت ملی گاز باید گفت این شرکت سهم بخش خانگی، تجاری و صنایع کوچک را حدود 70 درصد میداند. این یعنی باقی بخشها حدود 260 میلیون مترمکعب در روز مصرف گاز دارند.
این در حالی است که به گفته باباخانی، نیاز نیروگاهها حدود 320 میلیون مترمکعب، نیاز صنایع سنگین حدود 190 میلیون مترمکعب و میزان برآوردی تزریق گاز به مخازن نفتی برای جلوگیری از افت تولید حدود 300 میلیون مترمکعب در روز است. یعنی نیاز این سه بخش بسیار بیشتر از میزان گازی است که به آنها اختصاص پیدا میکند. اگر قرار باشد رقم برآوردی این فاصله به دست آید، باید گفت که از 810 میلیون مترمکعب گازی که این سه بخش نیاز دارند، تنها 260 میلیون مترمکعب به آنها اختصاص پیدا میکند. یعنی تنها در دو روز 19 دی و 20 دی میزان ناترازی گاز در کشور حداقل 550 میلیون مترمکعب در روز بوده است.
اگر قرار باشد میزان نیاز مصرفی بخش خانگی، تجاری و صنایع کوچک نیز 650 در نظر گرفته شود، حدود 30 میلیون مترمکعب به رقم ناترازی اضافه میشود و رقم نهایی 580 میلیون مترمکعب برآورد میشود.
با توجه به موارد فوق باید گفت بزرگنمایی افزایش میزان مصرف گاز در بخش خانگی، تجاری و صنایع کوچک، بدون توجه به کاهش دمای هوا و نیاز مردم به وسایل گرمایشی، اقدامی است که میتواند واقعیت را تحریف کند. مردم در بسیاری از نقاط کشور، راهی جز استفاده از وسایل گرمایشی گازی ندارند و حتی شرایط مالی آنها اجازه تغییر وسایل گرمایشی گازی و خریدن وسایل بهینهتر را نمیدهد.
در چنین شرایطی نمیتوان از افزایش مصرف مردم سخن به میان آورد و حرفی از ثابت ماندن یا چه بسا کاهش تولید گاز در کشور در پی افت فشار میدان گازی پارس جنوبی به میان نیاورد. افت فشار در این میدان و نبود هیچ تلاشی برای فشارافزایی یکی از عوامل مهم افزایش ناترازی گاز در کشور است. درنهایت باید گفت بحران ناترازی گاز در کشور کوتاهمدت و گذرا نیست و ریشه در بحرانهای عمیقتری نسبت به افزایش میزان مصرف مردم دارد!