روانشناسی

سیستم عصبی انسان برای بقا تکامل یافته است و بقا در گروی پیش‌بینی است. وقتی نمی‌دانیم فردا چه رخ می‌دهد، مغز سیگنال‌های خطر صادر می‌کند؛ گویی یک تهدید فیزیکی در کمین ماست.

خشمِ اخلاقی به ما اجازه می‌دهد بدونِ آنکه عملاً کارِ شاقی انجام دهیم، احساسِ قهرمان بودن کنیم. قضاوت کردنِ دیگران در فضای مجازی، راهی ارزان برای کسبِ هویت و معناست. ما با پایین کشیدنِ دیگران، به طور موقت احساس می‌کنیم که خودمان در پله‌ی بالاتری ایستاده‌ایم، غافل از اینکه این عزت‌نفس (Self-esteem) پوشالی و وابسته به وجودِ یک «گناهکار» است.

روان‌شناسی رقابت دانشی است که به فهم عمیق تجربه‌های رقابتی انسان کمک می‌کند. رقابت، پدیده‌ای خنثی نیست؛ بلکه بسته به ابعاد روانی، ارکان ساختاری و بستر فرهنگی، می‌تواند سازنده یا آسیب‌زا باشد. شناخت ابعاد و ارکان اصلی رقابت، به افراد و نهادها امکان می‌دهد تا از ظرفیت‌های رشدآفرین آن بهره بگیرند و هم‌زمان از پیامدهای منفی روان‌شناختی پیشگیری کنند.

اثر بازداری‌زدایی آنلاین پدیده‌ای است که افراد در فضای مجازی به دلیل ناشناس بودن و فاصله روانی، آزادانه‌تر یا تندتر از دنیای واقعی رفتار می‌کنند.

در طول تاریخ، انسان همواره با بحران‌هایی چون جنگ، بلایای طبیعی، فروپاشی‌های سیاسی و اقتصادی روبه‌رو بوده است. در دل این بحران‌ها، زنان جایگاهی ویژه و تعیین‌کننده داشته‌اند. تاب‌آوری زنان در بحران‌ و یا زمان جنگ عامل پایداری خانواده است.

تاب‌آوری فردی و اجتماعی با تقویت مهارت‌های سازگاری و حمایت‌های اجتماعی، نقش مهمی در کاهش اثرات همه‌گیری خاموش اضطراب در جامعه دارند.

فیلم‌تراپی، شاید شیوه‌ای جدید و نوین در دنیای روان‌پزشکی امروز به نظر برسد اما در واقع ریشه‌دارتر از آن است که گمان می‌کنیم.

اضطراب پاسخ طبیعی بدن به استرس است؛ احساس ترس از آنچه در آینده پیش خواهد آمد. روز اول مدرسه، رفتن به مصاحبه شغلی یا سخنرانی ممکن است باعث شود بیشتر افراد احساس ترس و اضطراب کنند. در بروز اضطراب زیاد، ترکیبی از عوامل نقش دارند. اینها شامل عوامل ژنتیکی، محیطی و شیمیایی مغز است. همچنین ممکن است مناطقی از مغز که مسئول کنترل ترس هستند تحت تأثیر قرار بگیرند.

در روزهای سخت، بسیاری از احساسات و واکنش‌ها طبیعی‌اند. گاهی برخی نشانه‌ها می‌گویند که «نیاز به کمک دارم».

تصویر اجتماعی (Social Representation) مفهومی در روان‌شناسی اجتماعی است که به مجموعه‌ای از باورها، برداشت‌ها، ارزش‌ها و دانشی اشاره دارد که اعضای یک جامعه درباره یک پدیده، موضوع، فرد یا گروه به‌طور مشترک می‌سازند و از طریق ارتباطات اجتماعی (گفتگو، رسانه‌ها، فرهنگ و آموزش) میان خود به اشتراک می‌گذارند.

این دگردیسی شخصیتی که در فضای مجازی رخ می‌دهد، یکی از پیچیده‌ترین معماهای روان‌شناسی مدرن است. گویی شبکه‌های اجتماعی (Social Media) لایه‌ای از تمدن را از روی رفتار ما برمی‌دارند و بدوی‌ترین غرایز ما را آزاد می‌کنند.

در ایران، افراد نسل زد با تحولات اجتماعی و اقتصادی ای که در چند دهه اخیر رخ داده، از جمله رشد سریع فناوری، گسترش اینترنت و رسانه های اجتماعی، برخوردار بوده اند و با اندیشه های جدید همراه شده اند.

تحصیلات مربوط به جامعه نقش حیاتی را درشکل دادن مردم به افراد مسئولیت پذیر اجتماعی، ایفا می کند. درک چگونگی رفتار یک جامعه به عنوان یک نهاد یک پارچه ، موارد تاثیر گذار بر روی رفتارها و الگو های آن، نقش فرهنگ ها و مذاهب، جنبه هایی هستند که هم در روان شناسی اجتماعی و هم در جامعه شناسی تحت بررسی قرار می گیرند.

اخیراً انحراف و فاصله گرفتن از سبک زندگی ایرانی ــ اسلامی برای برخی این تصور را به وجود آورده که دیگر فرزند شبیه یک کالای سرمایه‌ای نیست بلکه یک کالای لوکس و به زعم بعضی یک کالای پست است! اما فرزندان همچنان شبیه یک کالای سرمایه‌ای بسیار ارزشمند هستند.

جنگ علاوه بر ویرانی‌های مادی، فشار روانی زیادی ایجاد می‌کند. تنهایی و قطع ارتباطات عاطفی در این شرایط می‌تواند سلامت روان افراد را تهدید کند.

در شرایط بحران، جنگ، بلایای طبیعی یا ناآرامی‌های اجتماعی، یکی از آسیب‌پذیرترین گروه‌های جامعه نوجوانان هستند. نوجوانی دوره‌ای حساس از رشد روانی، هویتی و اجتماعی است و هرگونه تنش شدید می‌تواند اثرات عمیقی بر احساسات و رفتار آن‌ها بگذارد.

اخبار مربوط به جنگ و پیامدهای آن - تعداد جان‌های از دست رفته، افرادی که خانه‌های خود را از دست می‌دهند و… می‌تواند تکان‌دهنده باشد. وقتی اخبار و تصاویر فوری درباره جنگ، مرگ و ویرانی در رسانه‌ها منتشر می‌شود، می‌تواند طاقت‌فرسا و ترسناک باشد. برای برخی، این ممکن است بر سلامت عاطفی تأثیر بگذارد و باعث اضطراب و استرس شود. 

بر کسی پوشیده نیست که بخش عظیمی از هرآنچه که از دل خانواده بیرون می‌آید و خودش را نشان می‌دهد، دسترنج مادرانی است که تلاش می‌کنند همه جنبه‌های نظام خانواده را در اوج نگه دارند و آن رادر روشن‌ترین مسیر هدایت کنند اما در این میان، نمی‌توان از نقش پدر چشم‌پوشی کرد؛ نقشی شاید کمتردیده‌شده ازمادر اما بسیار تاثیرگذار. نقشی که می‌تواند مسیر پیش‌روی فرزندان را پرنورتر از هر وقت دیگری کند.

گاهی اوقات حمایت اجتماعی معنادار کمتر مردان، آنها را برای همراهی و حمایت به شرکای عاطفی متکی می‌کند.

هوش مصنوعی می‌تواند با تحلیل گفتار، نوشتار و حتی تن صدا، نشانه‌های اختلالات روانی مانند افسردگی، اضطراب یا اختلال استرس پس از سانحه (PTSD) را شناسایی کند.