آیا سامانه تاد (THAAD) قادر به محافظت از کشتیهای جنگی نیروی دریایی آمریکا در برابر موشکهای پیشرفته چینی خواهد بود؟ تحلیلگران نظامی به محدودیتهای جدی در این زمینه اشاره میکنند.
به گزارش گجت نیوز، با گسترش روزافزون قابلیتهای ضدکشتی چین و تهدیدات آن برای پایگاههای ایالات متحده در منطقه ایندو-پاسیفیک، ضرورت تقویت سامانههای دفاع هوایی آمریکا بیش از پیش احساس میشود. این نگرانیها، بحث بر سر تجهیز کشتیهای جنگی نیروی دریایی آمریکا به سیستمهای دفاع زمینی مانند PAC-3 یا سامانه تاد را برانگیخته است.
سامانه تاد (THAAD) هرگز برای استفاده روی کشتیهای نیروی دریایی آمریکا آزمایش نشده و به طور کلی برای محافظت از ناوگان دریایی در حرکت مناسب نیست. این سامانه عمدتاً به عنوان یک سیستم دفاع موشکی زمینی و ثابت طراحی شده است که برای دفاع از مناطق مشخص خشکی نظیر شهرها، فرودگاهها، پایگاههای هوایی، تأسیسات بندری و سایر اهداف نظامی یا سیاسی با ارزش بالا در برابر موشکهای بالستیک کوتاهبرد و میانبرد در فاز نهایی پروازشان کاربرد دارد.
باتریهای THAAD حجیم هستند و به انرژی زیادی نیاز دارند. استقرار آنها روی پرتابگرهای کامیونی، گرههای کنترل آتش و به ویژه رادار AN/TPY-2 بار سنگینی محسوب میشود. یکپارچهسازی این تجهیزات در یک کشتی جنگی غیرعملی است؛ فضای کافی در کشتیها وجود ندارد و شاید تنها ناوهای هواپیمابر اتمی نیروی دریایی بتوانند برق مورد نیاز برای این سیستمها را تأمین کنند.
حرکت کشتی نیز پایداری رادار و کنترل آتش را مختل میکند، چرا که رادار AN/TPY-2 برای شناسایی موشکهای بالستیک در بردهای بلند از مناطق ثابت و در امتداد مسیرهای تهدید شناختهشده بهینهسازی شده است. THAAD برای دفاع از یک منطقه وسیع ساخته شده، نه حفاظت از پلتفرمهای متحرک منفرد؛ این در حالی است که کشتیها به دفاع هوایی لایهای در حین حرکت نیاز دارند.
نیروی دریایی آمریکا پیشتر با سیستم دفاع موشکی ایجس (Aegis Combat System) و موشکهای رهگیر SM-3 برای دفاع در میانه مسیر و SM-6 برای رهگیری در فاز نهایی یا درون اتمسفری، از قابلیت دفاع موشکی بالستیک دریایی برخوردار است.
کشتیهای مجهز به ایجس میتوانند از سایر کشتیها در حال حرکت محافظت کنند و به طور فزایندهای در نیروهای ویژه دریایی ادغام میشوند. تلاش برای ادغام THAAD روی کشتیها نه تنها قابلیتهای ایجس را تکرار میکند، بلکه اثربخشی کمتری خواهد داشت و مدیریت آن نیز فوقالعاده دشوار است.
مشابه THAAD، PAC-3 نیز یک سیستم دفاع هوایی و موشکی زمینی است که برای دفاع از سایتهای ثابت در برابر موشکهای بالستیک، کروز و هواپیماها بهینهسازی شده. بنابراین، ارتباط آن با کشتیهای جنگی نیروی دریایی آمریکا غیرمستقیم است. PAC-3 که بر روی کامیون نصب میشود، برای پرتاب از پلتفرمهای متحرک مناسب نیست و برای دفاع هوایی دریایی آزمایش نشده است، مأموریتی که ایجس برای آن بهینهسازی شده.
PAC-3 بیشترین کاربرد را در منطقه ایندو-پاسیفیک در پایگاههای پیشرو مانند گوام، اوکیناوا و سایر جزایر برای محافظت از گرههای فرماندهی، انبارهای سوخت و مهمات، فرودگاهها و سایر تأسیسات دارد. این سیستم در برابر موشکهای بالستیک کوتاهبرد و دفاع ترمینال بسیار مؤثر است و در مقایسه با THAAD، بسیار متحرکتر است و میتواند از داراییهای با ارزش بالا به جای پوشش گسترده محافظت کند.
دفاع از پایگاههای پیشروی که اغلب کشتیهای نیروی دریایی به آنجا تردد میکنند، میتواند مورد استفاده PAC-3 باشد و با دیگر سیستمهای دفاع هوایی متحدان مانند ژاپن و کره جنوبی که PAC-3 را در اختیار دارند، به خوبی هماهنگ شود.
شاید حادترین کمبود مؤثر بر دفاع موشکی نیروی دریایی، تولید موشک باشد. پایگاه صنعتی در تطبیق با تقاضاهای بالای نبردهای فرسایشی مانند آنچه در اوکراین مشاهده شد، کند عمل کرده است، اما به نظر میرسد که این وضعیت در حال تغییر است. وزارت دفاع آمریکا اخیراً از «مدل تملک جدید تحولآفرین» خبر داده که هدف آن افزایش نرخ خرید مهمات حیاتی و کاهش زمانهای طولانی تولید است.
شرکت لاکهید مارتین (Lockheed Martin)، شریک صنعتی پنتاگون، توضیح داد که این چارچوب «مدل جدیدی را معرفی میکند که اطمینان از تقاضای بلندمدت را فراهم میآورد و امکان سرمایهگذاری صنعتی، افزایش نرخ تولید و ایجاد کارایی عملیاتی را میدهد.»
علاوه بر سیستم دفاع موشکی ایجس و سایر سامانههای دفاع هوایی، کشتیهای جنگی از سیستمهای «کشتار سخت» و «کشتار نرم» بهره میبرند که لایهای از حفاظت نهایی را فراهم میکنند. سیستم سلاح نزدیکبرد فالانکس (Phalanx Close-In Weapon System)، اقدامات متقابل الکترونیکی، طعمههایی مانند موشک نولکا (Nulka) و سیستمهای پارازیتانداز، یا موشکها را ساقط میکنند یا جستجوگر آنها را گیج میسازند.