عصر ایران- مکمل های امگا-3 که به آن ها مکمل های روغن ماهی نیز گفته می شود، نوعی چربی هستند که در ماهی های سردآبی مانند سالمون، ماکرل، تن و همچنین در میگو یافت می شوند. نتایج مطالعات علمی در مورد اینکه آیا مصرف روزانه مکمل امگا-3 بر سطح قند خون (گلوکز) تاثیر می گذارد یا خیر، متفاوت است، با این حال شواهد جدیدتر به این نتیجه رسیده اند که تاثیر آن حداقل یا هیچ است.
افزایش سطح قند خون به دلیل نقص در تولید یا عملکرد انسولین یکی از ویژگی های دیابت است. در صورتی که دیابت به درستی مدیریت نشود، می تواند منجر به عوارض جدی در چشم ها، کلیه ها، قلب و اعصاب شود.
به دلیل جدیت و مزمن بودن دیابت، دانشمندان تحقیقات گسترده و پیوسته ای را در مورد نقش احتمالی مکمل ها مانند اسیدهای چرب امگا-3 در پیشگیری از دیابت و استفاده از آن ها به عنوان مکمل داروهای دیابت آغاز کرده اند.
با وجود تحقیقات علمی گسترده، نتایج در مورد تاثیر مکمل های امگا-3 بر سطح قند خون ناپایدار بوده است. به ویژه، در حالی که برخی مطالعات نشان داده اند که مکمل های امگا-3 می توانند سطح قند خون را کاهش دهند، برخی دیگر هیچ تاثیری مشاهده نکرده اند.
یک مثال از مطالعه ای که نتایج متناقضی را در مورد تاثیر امگا-3 بر قند خون گزارش کرده، مطالعه ای در سال 2024 در Current Nutrition Reports است.
مبانی مطالعه شامل موارد زیر بود:
این مطالعه 30 آزمایش تصادفی کنترل شده را بررسی کرد که شامل شرکت کنندگانی از بزرگسالان مبتلا به یکی از سه نوع دیابت بود: دیابت نوع 2، دیابت نوع 1، یا دیابت بارداری.
شرکت کنندگان مکمل های امگا-3 با دوزها و انواع مختلف به مدت 6 هفته تا 12 ماه دریافت کردند.
این تحقیق نشان داد که برخی از شرکت کنندگان با مصرف مکمل های امگا-3 کاهش در سطح قند خون ناشتا داشتند، در حالی که برخی دیگر هیچ تغییری نشان ندادند.
محققان اشاره کردند که چنین تفاوت هایی می تواند ناشی از عواملی مانند:
تعداد شرکت کنندگان در هر مطالعه
مدت زمان آزمایش
سن شرکت کنندگان و به ویژه مدت زمانی که از ابتلا به دیابت گذشته است
دوز مکمل امگا-3
نمونه های دیگری از مطالعاتی که به عدم قطعیت در نقش مصرف روزانه مکمل های امگا-3 در سطح قند خون پرداخته اند عبارتند از:
یک مطالعه در سال 2022، 30 آزمایش تصادفی کنترل شده را بررسی کرد که در آن شرکت کنندگانی با و بدون دیابت حضور داشتند. نتایج نشان داد که مکمل های امگا-3 باعث کاهش قابل توجهی در سطح قند خون ناشتا شد.
یک مطالعه در سال 2020، 12 آزمایش تصادفی کنترل شده را بررسی کرد که شامل بیش از 800 بزرگسال مبتلا به دیابت نوع 2 بودند. نتایج نشان داد که مصرف مکمل های امگا-3 هیچ تاثیری بر سطح قند خون نداشت.
یک مطالعه در سال 2019، 83 آزمایش تصادفی کنترل شده را بررسی کرد که بیش از 120000 فرد با و بدون دیابت در آن شرکت داشتند. متوسط مدت زمان آزمایش ها تقریبا سه سال بود. نتایج نشان داد که افزایش مصرف امگا-3، چه از طریق مکمل ها و چه از طریق غذا (ماهی یا گیاهان)، تاثیر کمی یا هیچ تاثیری بر سطح قند خون نداشت.
در مجموع، شواهد کافی برای حمایت از این ادعا که مکمل های امگا-3 می توانند کنترل قند خون را بهبود بخشند، وجود ندارد.
انجمن دیابت آمریکا (ADA) به طور کلی مصرف مکمل های امگا-3 را برای افراد مبتلا به دیابت توصیه نمی کند.
مصرف مکمل های امگا-3 همچنین به طور رسمی برای افراد مبتلا به پیش دیابت که وضعیت سلامتی آن ها با قند خون بالا همراه است اما به حد کافی برای تشخیص دیابت نمی رسد، توصیه نمی شود.
با این حال، شواهدی وجود دارد که نشان می دهد مصرف مکمل های امگا-3 ممکن است سلامت قلبی-عروقی افراد مبتلا به دیابت و افرادی که خطر ابتلا به بیماری های قلبی دارند، مانند افرادی با کلسترول بالا، بهبود بخشد.
با توجه به این ارتباط ممکن، پزشک شما ممکن است مصرف مکمل های امگا-3 را بر اساس عوامل خطر شخصی شما برای بیماری قلبی توصیه کند.
همیشه قبل از شروع مصرف مکمل امگا-3 با پزشک خود مشورت کنید تا اطمینان حاصل کنید که این مکمل برای درمان شما ایمن و مناسب است. مکمل های امگا-3 ممکن است با برخی داروها، مانند رقیق کننده های خون، تداخل داشته باشند.
اگر پزشک شما مصرف مکمل های امگا-3 را توصیه کرد، عوارض جانبی معمولا خفیف هستند و رایج ترین آن ها عبارتند از:
طعم ناخوشایند مکمل
بوی بد دهان
مشکلات گوارشی (مانند ناراحتی، تهوع، اسهال، سوزش معده)
استفاده از رژیم غذایی برای بهبود کنترل قند خون
برای افرادی که پیش دیابت یا دیابت دارند، انجمن دیابت آمریکا توصیه می کند که یک الگوی غذایی سالم را برای بهینه سازی کنترل قند خون و پیشگیری از عوارض مرتبط با دیابت دنبال کنند.
اگرچه هیچ رژیم غذایی واحدی برای همه مناسب نیست، رژیم غذایی مدیترانه ای برای بسیاری از افراد مناسب است. ابتدا با پزشک خود مشورت کنید.
رژیم غذایی مدیترانه ای غیرمحدودکننده است، انتخاب های خوشمزه ای دارد و نشان داده شده که می تواند سطح قند خون را کاهش دهد.
این رژیم شامل غذاهای مغذی مانند میوه ها، سبزیجات، پروتئین های کم چرب و همچنین غذاهایی غنی از امگا-3 از منابع حیوانی و گیاهی، مانند ماهی های چرب، روغن زیتون و گردو است.
اطلاعات موجود در این مطلب تنها برای افزایش آگاهی ارائه شده اند و جایگزین مشاوره یا درمان پزشکی نیستند. حتما قبل از هرگونه اقدامی با پزشک مشورت کنید، به ویژه اگر بیماری خاصی دارید یا دارو مصرف می کنید.