با توجه به شدت گرفتن رقابتهای شرکتهای فناوریهای نوین در سراسر دهکده جهان برای دستیابی به مواد معدنی حیاتی و راهبردی جهت تولید ابررسانهها و همچنین تولید تراشههای الکترونیکی اخیراً شواهدی غیرقابل انکار از فعالیتهای کاخ سفید برای سلطه بر معادن قاره آفریقا مطرح شده است.
به گزارش تسنیم، درحالی نخستین اجلاس مواد معدنی حیاتی هفته آینده در شهر واشنگتن پایتخت ایالات متحده آمریکا برگزار میشود که این رویداد ظاهرا صنعتی و معدنی حکایت از تازهترین تلاش کاخ سفید برای ایجاد رقابت در برابر فعالیت چین بر زنجیرههای تأمین مواد معدنی آفریقا دارد.
براساس گزارشهای منتشر شده در میان فهرست مدعوین در این اجلاس، نام فلیکس تشیسکدی، رئیسجمهور جمهوری دموکراتیک کنگو بهعنوان یکی از مدعوین در اجلاس خودنمایی میکند به این دلیل که کنگو به عنوان یکی از کشورهای مهم در عرصه تولیدات معدنی بهخصوص در زمین مواد حیاتی و راهبردی شناخته میشود.
این گزارشها نشان میدهد کشور کنگو به عنوان یکی از دارندگان ذخایر قابل توجه معادن کبالت و مس در جهان شناخته میشود که هر دوی این فلزات برای ساخت پنلهای خورشیدی، باطری خودروهای برقی و توربینهای بادی کاربرد ویژه و قابل توجهی دارند. به عنوان مثال بر اساس برنامه محیط زیست سازمان ملل متحد (UNEP)، این کشور دارای 70 درصد از ذخایر کبالت جهان است که نشان دهنده 3.5 میلیون تن ماده معدنی است.
در همین حال نکته قابل تامل درباره حضور رئیس جمهور کشور کنگو در این اجلاس اینجاست که برخی مقامات دولت آمریکا و کینشاسا طی ماههای اخیر در حال رایزنی بر جزئیات یک مشارکت راهبردی در حوزه مواد معدنی بخصوص معادن حیاتی و راهبردی مثل کبالت و مس در کنگو هستند.
برخی از مدیران ارشد این اجلاس که نخواستند نامشان در گزارش منتشر شود، نکته مهم درباره سیاستهای معدنی جدید ایالات متحده آمریکا برای دستیابی به برتری تسلط بر معادن سراسر قاره آفریقا؛ وزیرانی از گینه، کنیا و زامبیا نیز در فهرست مهمانان همین اجلاس قرار دارند که البته تک تک این کشورها نیز در زمینه تولیدات مواد معدنی مهم جایگاه قابل توجهی به خود اختصاص دادهاند.
شاهد مثال اصلی این مدعا نیز اظهارات اخیر مارکو روبیو، وزیر امور خارجه آمریکا است که در شبکه اجتماعی ایکس نوشت، در ادامه ابتکارهای پیشین دولت در زمینه مواد معدنی حیاتی، از جمله «مشارکت امنیت مواد معدنی»، اجلاس آینده و ارتباط با کشورهای اثرگذار در مواد معدنی شکل خواهد گرفت.
از سوی دیگر زینب عثمان، پژوهشگر ارشد مرکز سیاست جهانی انرژی دانشگاه کلمبیا، ضمن تایید اهمیت دستیابی کشورها به معادن فلزات حیاتی و راهبردی برای آینده صنایع مرتبط میگوید: «این ابتکارها در آمریکا با تبلیغات فراوانی آغاز شدهاست، اما بسیاری از پروژهها در این کشور اکنون در بلاتکلیفی قرار دارند.»
به این ترتیب روشن است که مواد معدنی حیاتی و راهبردی، که برای راهاندازی بسیاری از مهمترین فناوریهای پیشرفته جهان ــ از باتریهای خودروهای برقی گرفته تا مراکز داده هوش مصنوعی ــ ضروری هستند، برای دولت ترامپ اهمیتی بسیار جدی داشته و در عین حال برای به دست آوردن آنها و دور کردن کشور چین به عنوان رقیب اصلی خود از این فلزات بشدت برنامهریزی کرده است.
در همین حال عثمان اشاره میکند که اهمیت بالای دستیابی به مواد معدنی مورد نیاز در فناوریهای نوین و پیشرفته جهان به قدری بود که در سیاستهای تعرفهای دونالد ترامپ که از ابتدای آغاز بکار دولتش تقریباً اثری از آنها نیست و نسبت به وضع تعرفهها در این بخش کاملاً با برنامه و با احتیاط گام برداشته است.
به گفته این پژوهشگر ارشد مرکز سیاست جهانی انرژی دانشگاه کلمبیا؛ اما در آنسوی معادله برای دولتهای آفریقایی، چالش اصلی تحقق مذاکرات با دولت آمریکا اینجاست که این کشورها علاقمند هستند به جای فروش مواد معدنی خام به خارج نسبت به تولید مواد و محصولات با ارزش افزوده بالاتری اقدام کنند.
وی همچنین معتقد است، بسیاری از کشورهای غنی از مواد معدنی اکنون خواهان حمایت اقتصادی برای ارتقا در زنجیره ارزش هستند. همزمان، ایالات متحده تحت ریاستجمهوری دونالد ترامپ ــ که ظاهراً از تسلط چین بر فرآوریهای پاییندستی درس گرفته است ــ در حال بررسی راههایی برای تثبیت جایگاه خود در این بخش از زنجیره تأمین است، از جمله از طریق توافقهایی که شرکتهای آمریکایی را به سرمایهگذاری تشویق کند.
در همین زمینه تونی کارول، عضو هیئتمدیره کنفرانس بینالمللی معدن «ماینینگ ایندابا» که ماه آینده در کیپتاون نیز برگزار میشود، در این زمینه میگوید: «این فرصت واقعی است.» او افزود: «اگر آمریکا خواهان تأمین اختصاصی است، این سیاست باید با چیزی همراه باشد ــ حمایت امنیتی، زیرساخت، یا هر دو» و «اینجاست که مذاکرات واقعی شکل میگیرد.»