تالاب دریاچه گهر که قرار است در فهرست کنوانسیون جهانی رامسر به ثبت برسد، بر اساس اعلام احمدرضا لاهیجانزاده، معاون محیط زیست دریایی سازمان حفاظت محیط زیست، اکنون به طور کامل آبگیری شده است.
به گزارش خبرگزاری صداوسیما، این دریاچه در قلب منطقه حفاظتشده اشترانکوه و در ارتفاع حدود ۲۳۶۰ متر از سطح دریا قرار دارد. مجموعه گهر شامل دو بخش اصلی است؛ گهر بزرگ (بالا) و گهر کوچک (پایین) که هر دو از زیبایی و اهمیت اکولوژیکی بالایی برخوردارند. وسعت گهر بزرگ نزدیک به ۱۰۰ هکتار بوده و عمق آن از ۴ تا ۲۸ متر تغییر میکند. طول این دریاچه حدود ۱۵۰۰ متر و عرض آن بین ۴۰۰ تا ۸۰۰ متر است.
یکی از دلایل ویژه پایداری گهر، ثبات سطح آب در تمام طول سال است. بارش گسترده برف و باران در ارتفاعات اشترانکوه موجب شده سطح آب آن به ندرت کاهش یابد و شرایط زیستمحیطی در آن متعادل باقی بماند. به همین سبب، متخصصان محیط زیست این دریاچه را یک زیستبوم کوهستانی پایدار میدانند که قابلیت بالایی برای انجام پژوهشهای اکولوژیکی و حفاظت از تنوع زیستی ارتفاعات ایران دارد.
از جنبه زمینشناسی نیز گهر جایگاه خاصی دارد. پژوهشها نشان میدهد این دریاچه احتمالاً در اثر فعالیتهای زمینساختی و وقوع زمینلرزهای بزرگ در گذشته شکل گرفتهاست. جابهجایی گسل زاگرس و ریزش سنگهای عظیم در درههای اطراف، بستر مناسبی برای تجمع آب و ایجاد دریاچه فعلی فراهم کردهاند. این پیشینه زمینشناسی، ارزش علمی گهر را بیش از پیش برجسته کرده است.
به گفته فرزاد حسینی، کارشناس محیط زیست، «دریاچههای کوهستانی همانند گهر، سرمایههای طبیعی بیبدیلی هستند. ثبت جهانی گهر در کنوانسیون رامسر میتواند آغازی برای توجه جدیتر به حفاظت از این پهنههای حساس و توسعه پژوهشهای علمی و گردشگری مسئولانه باشد.»
افزون بر جنبههای زیستمحیطی و علمی، ثبت جهانی گهر اثرات اقتصادی و اجتماعی مثبتی نیز خواهد داشت. توسعه گردشگری پایدار با رعایت اصول محیطزیستی میتواند منجر به رشد اقتصادی و اشتغال محلی شود، بدون آنکه به طبیعت آسیب برسد. کارشناسان تاکید میکنند آموزش ساکنان محلی و مدیریت هوشمند گردشگران، لازمه حفظ تعادل میان بهرهبرداری و حفاظت است.
با جمع همه ویژگیهای منحصربهفرد – از منابع آبی پایدار تا ساختار زمینشناسی کمنظیر و تنوع زیستی بیمانند – ثبت بینالمللی دریاچه گهر یک فرصت ارزشمند برای استان لرستان و کشور ایران به شمار میآید. این اقدام جایگاه ایران را در عرصه جهانی حفاظت از تالابها ارتقا میدهد و میتواند به الگویی موفق برای صیانت از زیستبومهای حساس دیگر در کشور تبدیل شود.
در صورت تحقق ثبت جهانی، گهر تنها یک دریاچه نخواهد بود؛ بلکه نمادی از همزیستی انسان و طبیعت در دل رشتهکوه زاگرس خواهد شد و اهمیت حفاظت از محیط زیست ایران را به شکلی ملموس و الهامبخش به نمایش خواهد گذاشت.