در حالی که بازار جهانی نفت با پیامدهای جنگ علیه ایران دست و پنجه نرم میکند، قیمت سوخت جت (هواپیما) در سراسر جهان در حال افزایش است و به نگرانیهای گستردهتر در مورد تورم جهانی میافزاید.
به گزارش عصرایران به نقل از بلومبرگ، در اروپا، قیمتها به بالاترین حد خود از سال 2022 – سال آغاز جنگ اوکراین - رسیده است، در حالی که قیمتها در ایالات متحده و آسیا به بالاترین حد خود در بیش از 2 سال گذشته رسیده است، طبق آمار شاخص عمومی. هزینهها سریعتر از نفت خام در حال افزایش هستند، نفتی که با بیثباتی تولید انرژی توسط درگیریهای منطقه غرب آسیا و اختلال در یک مسیر حیاتی کشتیرانی در منطقه افزایش یافته است.
"جیمز نوئل-بسویک"، رئیس بخش کالاها در شرکت "اسپارتا"، گفت: "24 ساعت گذشته شاهد تغییرات نجومی در قیمتگذاری جهانی جت بودهایم. شرکتهای هواپیمایی با مسیرهای طولانیتر و کاهش عرضه جهانی مواجه هستند."
بازار سوخت هوایی اتحادیه اروپا به ویژه در معرض خطر اختلال در صادرات نفت خاورمیانه ناشی از جنگ است. "یوجین لیندل"، رئیس بخش محصولات پالایششده در شرکت مشاورهای FGE NexantECA، روز چهارشنبه در یک وبینار گفت که نیمی از واردات سوخت جت این بلوک از تنگه هرمز عبور میکند، در حالی که تنها حدود 12 درصد از گازوئیل از این طریق وارد میشود.
از زمان آغاز درگیریها در روز شنبه، بازارهای انرژی و کالا متزلزل شدهاند. قیمت بنزین، گازوئیل و حتی آلومینیوم نیز افزایش یافته است، علاوه بر افزایش هزینههای حمل و نقل که تهدیدی برای قیمتهای پرداختی مصرفکنندگان است.
لیندل گفت: "اکنون به طور فزایندهای به نظر میرسد که شاهد کاهش قابل توجه تولید در آسیا خواهیم بود که عرضه سوخت جت را کاهش میدهد." شرکت پالایشگاهی و پتروشیمی منگلور هند به مشتریان خود گفته است که صادرات فرآوردههای نفتی را به دلیل اختلال در حمل و نقل نفت خام از خلیج فارس به حالت تعلیق در خواهد آورد.
دولت چین نیز صادرات فراورده های نفتی خود را تعلیق کرده است؛ نشانه ای از این امر که پکن احتمالا بر این باور است که به جنگ خاورمیانه به زودی پایان نخواهد یافت.
دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا، گفته است که ایالات متحده با ضمانتهای بیمه و حتی اسکورت دریایی، جریان آزاد انرژی از طریق خلیج فارس را تضمین خواهد کرد. اما صنعت کشتیرانی این اظهارات را - در بهترین حالت - تنها به عنوان یک راه حل جزئی میبیند. در همین حال، بعید است که افزایش شدید قیمت سوخت جت و سایر کالاها با "دستور کار رشد اقتصادی و ضد تورمی" رهبر ایالات متحده همخوانی داشته باشد.
افزایش شدید قیمت سوخت جت در سایر معیارهای کلیدی بازار نیز خود را نشان میدهد. طبق آمار شاخص عمومی، در شمال غربی اروپا، اختلاف قیمت این سوخت با نفت خام به رکورد بیش از 70 دلار در هر بشکه در دادههای مربوط به سال 2008 رسیده است. در آسیا، اختلاف بین سوختهای جت و دیزل - که اغلب به آن بازگشت به سطح قبلی میگویند - به بیشترین حد خود از سال 2023 رسیده است.