یک مقام آمریکایی تأیید کرده است که در جریان حملات ایران در روزهای ابتدایی جنگ، یک رادار پیشرفته هدایت سامانه دفاع موشکی آمریکا در پایگاه هوایی موفق السلطی اردن منهدم شده است. این رادار که بخشی از سامانه دفاع موشکی تاد محسوب میشود، نقشی حیاتی در رهگیری موشکهای بالستیک داشت و نابودی آن میتواند توان دفاع موشکی آمریکا در منطقه را تحت فشار بیشتری قرار دهد.
بر اساس گزارش شبکه CNN و به نقل از تصاویر ماهوارهای تجاری، یک رادار "AN/TPY-2" و تجهیزات پشتیبانی آن در پایگاه هوایی آمریکا در اردن در روزهای نخست درگیری با ایران نابود شده است. یک مقام آمریکایی نیز بعداً این موضوع را تأیید کرده است.
این رادار بخشی از سامانه دفاع موشکی تاد است که برای شناسایی و هدایت رهگیری موشکهای بالستیک در لبههای جو طراحی شده است.
دادههای گردآوریشده توسط اندیشکده آمریکایی "Foundation for Defense of Democracies" نشان میدهد دو حمله منتسب به ایران در خاک اردن ثبت شده است؛ یکی در ۲۸ فوریه و دیگری در ۳ مارس. گزارشها حاکی است این حملات رهگیری شدهاند، اما در صورت اصابت موفق به رادار THAAD، این عملیات میتواند یکی از موفقترین حملات ایران در این درگیریها محسوب شود.
رایان بروبست، معاون مرکز قدرت نظامی و سیاسی این اندیشکده، گفته است اگر چنین حملهای موفق بوده باشد، از نظر نظامی اهمیت بالایی دارد، هرچند به گفته او آمریکا و متحدانش رادارهای دیگری برای ادامه پوشش دفاع موشکی در اختیار دارند.
رادار "AN/TPY-2" یکی از اجزای اصلی سامانه تاد محسوب میشود. این سامانه برای رهگیری موشکهای بالستیک در ارتفاعات بالا طراحی شده و میتواند تهدیدهایی را هدف قرار دهد که از توان سامانههای کوتاهبردتر مانند "MIM-104 Patriot" خارج است.
با خارج شدن این رادار از مدار عملیاتی، بخش بیشتری از مأموریت رهگیری موشکها ممکن است بر دوش سامانههای پاتریوت قرار گیرد. این در حالی است که موشکهای رهگیر PAC-3 که توسط Lockheed Martin تولید میشوند، از پیش با محدودیت ذخایر مواجه بودهاند.
طبق برآوردهای اندیشکده "Center for Strategic and International Studies"، هر سامانه کامل تاد حدود یک میلیارد دلار ارزش دارد که نزدیک به ۳۰۰ میلیون دلار آن مربوط به رادار است. تام کاراکو، کارشناس دفاع موشکی این مرکز، میگوید چنین تجهیزاتی منابع راهبردی کمیاب به شمار میروند. به گفته او ارتش آمریکا تنها هشت آتشبار تاد در جهان دارد که در مناطقی مانند کره جنوبی و گوام نیز مستقر شدهاند و حتی از سطح نیاز تعیینشده در سال ۲۰۱۲ کمتر هستند.
یک آتشبار سامانه دفاع موشکی تاد شامل ۹۰ نفر نیروی نظامی، شش پرتابگر نصبشده روی کامیون و ۴۸ موشک رهگیر «یعنی ۸ موشک برای هر پرتابگر» یک رادار TPY-2 و یک واحد کنترل آتش و ارتباطات تاکتیکی است. هر موشک رهگیر که توسط شرکت لاکهید مارتین تولید میشود، حدود ۱۳ میلیون دلار قیمت دارد. این ترکیب به سامانه امکان میدهد موشکهای بالستیک را در ارتفاعات بالا شناسایی و رهگیری کند.
پیشتر نیز گزارشهایی از آسیب دیدن یک رادار هشدار زودهنگام "AN/FPS-132" در قطر در جریان حملات ایران منتشر شده بود. این رادارها برای شناسایی تهدیدها در فواصل بسیار دور طراحی شدهاند اما برای هدایت مستقیم رهگیری موشکها دقت کافی ندارند.
به گفته کارشناسان، شبکه دفاع هوایی و موشکی آمریکا و متحدانش در منطقه خلیج فارس در هفتههای اخیر تحت فشار شدید حملات ایران شامل پهپادها و موشکهای بالستیک قرار گرفته است. این وضعیت نگرانیها درباره کاهش ذخایر رهگیرهای پیشرفته مانند تاد و موشک رهگیر پاتریوت پیشرفته را افزایش داده است.
سامانههای دفاع هوایی و موشکی آمریکا و متحدانش در منطقه خلیج فارس در هفتههای اخیر زیر فشار سنگین حملات ایران قرار گرفتهاند؛ حملاتی که با استفاده از پهپادها و موشکهای بالستیک انجام شده و در برخی مواقع حتی توان این سامانهها را با مشکل جدی روبهرو کرده است.
ادامه این حملات نگرانیهایی ایجاد کرده است مبنی بر اینکه ذخایر موشکهای رهگیر پیشرفته که برای ساقط کردن موشکها در هوا به کار میروند، ممکن است بهزودی به شکل خطرناکی کاهش پیدا کند. در میان این تجهیزات، سامانه دفاع موشکی تاد و موشکهای رهگیر سامانه پاتریوت Patriot Advanced Capability-3 (PAC-3) نقش اصلی را در مقابله با موشکهای بالستیک دارند.
در همین حال، روز جمعه چند شرکت بزرگ صنایع دفاعی آمریکا از جمله Lockheed Martin و RTX Corporation در کاخ سفید با مقامهای دولت آمریکا دیدار کردند. این نشست در حالی برگزار شد که وزارت دفاع آمریکا به شرکتها فشار آورده است که سرعت تولید خود را افزایش دهند.
منبع: سی ان ان، بلومبرگ