چرخه‌ شارژ باتری چیست و چرا درک آن عمر دستگاهتان را بیشتر می‌کند؟

اگر احساس می‌کنید گوشی‌تان سریع‌تر از قبل شارژ خالی می‌کند، احتمالاً وقت آن رسیده تا با مفهومی آشنا شوید که اساس درک رفتار باتری است: «چرخه‌ی شارژ».

به گزارش زومیت، در مقاله‌ی پیش‌رو به این موضوع می‌پردازیم که چرخه‌ی شارژ چیست، چه عواملی عمر باتری را کم می‌کنند و چگونه می‌توانید با چند راهکار ساده، دوام باتری دستگاه خود را افزایش دهید.

برخلاف تصور رایج، هر بار وصل کردن شارژر به دستگاه به‌معنای یک چرخه‌ی شارژ کامل نیست. در واقع، یک چرخه‌ی شارژ زمانی کامل می‌شود که مجموع دشارژ یا مصرف باتری شما به ۱۰۰ درصد برسد.

برای مثال، اگر امروز ۷۵ درصد از باتری را مصرف کنید، شب آن را کامل شارژ کنید و فردا ۲۵ درصد دیگر مصرف کنید، مجموع این دو روز یک چرخه‌ی شارژ کامل (۷۵ + ۲۵ = ۱۰۰) را تشکیل می‌دهد. بنابراین، یک چرخه می‌تواند طی چند روز تکمیل شود.

هر باتری لیتیوم-یونی تعداد محدودی چرخه‌ی شارژ کامل دارد (معمولاً بین ۳۰۰ تا ۵۰۰ چرخه برای گوشی‌های هوشمند) و پس از آن، ظرفیت آن به‌شکل چشمگیری افت می‌کند. این فرسودگی به‌دلیل دو عامل اصلی رخ می‌دهد:

• عمر شیمیایی: این عمر با هر بار شارژ و دشارژ کاهش می‌یابد. فعالیت‌های شیمیایی درون باتری به‌مرور زمان باعث فرسودگی اجزای داخلی و کاهش توانایی آن‌ها در ذخیره‌سازی انرژی می‌شود.

در نتیجه، عمر باتری هم با استفاده کردن (عمر شیمیایی) و هم با گذشت زمان (عمر تقویمی) کاهش پیدا می‌کند.

مهم‌ترین عامل در کاهش چرخه‌های مفید باتری، به عمق دشارژ (Depth of Discharge یا DoD) مربوط می‌شود. این مفهوم به میزان تخلیه‌ی باتری در هر بار استفاده اشاره دارد. برای مثال، اگر باتری را از ۱۰۰ درصد به ۳۰ درصد برسانید، عمق دشارژ شما ۷۰ درصد بوده است.

نتایج بررسی‌ها نشان می‌دهد هرچه عمق دشارژ کمتر باشد، تعداد کل چرخه‌های قابل استفاده‌ی باتری به‌شکل تصاعدی (یعنی با افزایشی چشمگیر) افزایش می‌یابد. جدول زیر که براساس داده‌های وب‌سایت Battery University تهیه شده است، این موضوع را به‌خوبی نشان می‌دهد:

همان‌طور که می‌بینید، استفاده از باتری در محدوده‌ی میانی (مثلاً بین ۲۰ تا ۸۰ درصد) می‌تواند عمر آن را سه تا پنج برابر افزایش دهد.

این موضوع ارتباط مستقیمی با ولتاژ داخلی باتری دارد؛ هرچه ولتاژ نهایی شارژ کمتر باشد، استرس شیمیایی کمتری به سلول‌ها وارد می‌شود. کاهش ولتاژ شارژ نهایی، اگرچه ظرفیت قابل استفاده را کم می‌کند، اما تعداد چرخه‌های عمر باتری را به‌شکل چشمگیری افزایش می‌دهد:

مهم‌ترین عامل افزایش عمر باتری، استفاده از چرخه‌های شارژ سطحی (مثلاً شارژ از ۳۰ تا ۸۰ درصد) به‌جای تخلیه‌ی کامل آن محسوب می‌شود.

افزون بر عمق دشارژ، رفتارهای زیر را می‌توان به‌عنوان قاتل‌های باتری معرفی کرد:

• شارژ کامل باتری: نگه داشتن باتری در حالت ۱۰۰ درصد برای مدت طولانی، به‌ویژه در دمای بالا، واکنش‌های شیمیایی ناخواسته را تسریع می‌کند و به ساختار داخلی باتری آسیب می‌زند. به همین دلیل مراقبت از باتری گوشی و جدا کردن آن از شارژر پس از شارژ کامل اهمیت دارد.
• تخلیه‌ی کامل باتری: تخلیه‌ی کامل باتری نیز می‌تواند به اجزای داخلی آن آسیب دائمی وارد کند. البته گوشی‌های هوشمند مدرن قبل از رسیدن به ولتاژ بحرانی، به‌طور خودکار خاموش می‌شوند، اما تکرار این کار عمر مفید باتری را کاهش می‌دهد.
• گرمای زیاد: اثر مخرب گرما بر باتری زمانی به اوج خود می‌رسد که با شارژ کامل ترکیب شود. طبق داده‌های Battery University، اگر یک باتری با شارژ ۱۰۰ درصد به مدت یک سال در دمای ۴۰ درجه سانتی‌گراد بماند، حدود ۳۵ درصد از ظرفیت خود را از دست می‌دهد؛ درحالی‌که این افت در دمای ۲۵ درجه به ۲۰ درصد کاهش می‌یابد.

این داده‌ها نشان می‌دهد که ترکیب شارژ کامل و گرمای زیاد کشنده‌ترین سناریو برای باتری به شمار می‌رود. یکی از عوامل افزایش دمای باتری در گوشی‌های مدرن، شارژ سریع است.

برای اینکه عمر باتری دستگاهتان را بیشتر کنید، کافی است چند عادت ساده را به برنامه‌ی روزانه خود اضافه کنید:

باتری را در محدوده‌ی طلایی نگه دارید: بهترین بازدهی و کمترین فرسودگی باتری در محدوده‌ی شارژ ۲۰ تا ۸۰ درصد اتفاق می‌افتد. 

به‌جای اینکه منتظر خالی شدن کامل باتری بمانید، در طول روز با شارژهای کوتاه به آن انرژی برسانید.

هنگام شارژ، قاب گوشی را جدا کنید و هرگز آن را زیر نور مستقیم خورشید یا روی داشبورد ماشین رها نکنید.

شارژرهای اصلی یا مورد تأیید سازنده، ولتاژ ایمن و پایداری را فراهم می‌کنند.

فعال کردن قابلیت شارژ هوشمند (Optimized Charging) یکی از بهترین کارها برای حفظ سلامت باتری به شمار می‌رود. این سیستم‌ها الگوی مصرف شما را یاد می‌گیرند و شارژ را در طول شب روی ۸۰ درصد متوقف می‌کنند و تنها کمی قبل از بیدار شدن شما، آن را به ۱۰۰ درصد می‌رسانند.

در آیفون به بخش Battery Health و در اندروید با کمک اپلیکیشن‌هایی مانند AccuBattery، وضعیت سلامت باتری خود را به‌صورت دوره‌ای بررسی کنید..