یکی از مهم ترین آثارِ تبعی ادامه جنگ و تنش نظامی در خلیج فارس و اختلال در عبور و مرور کشتی ها از تنگه هرمز، تهدید زنجیره تامین غذایی و متعاقب آن افزایش احتمالی مواد غذایی در سراسر جهان است.
به گزارش عصرایران، شبکه خبری "ان بی سی" آمریکا در گزارشی در این باره نوشت: جنگ جاری آمریکا و اسرائیل علیه ایران چیزی بیش از قیمت نفت را بالا میبرد. با توجه به اینکه کودهای ضروری محصولات کشاورزی نیز در این درگیری گرفتار شدهاند، افزایش قیمت مواد غذایی در ایالات متحده میتواند در مرحله بعدی و در صورت تداوم جنگ در انتظار باشد.
حدود یک سوم از مواد تشکیل دهنده کود جهان - نهادههای کلیدی که کشاورزان برای کشت محصولاتی که به اقلام غذایی روزمره تبدیل میشوند به آنها متکی هستند - از طریق تنگه هرمز، یک گلوگاه حیاتی کشتیرانی در امتداد سواحل جنوبی ایران، ترانزیت میشود.
تقریبا یک پنجم از منابع نفتی جهان نیز از طریق این آبراه باریک عبور میکنند. از زمان آغاز حملات ایالات متحده و اسرائیل به ایران در 28 فوریه، این تنگه عملا بسته شده است.
حداقل 3 کشتی باری مورد حمله مستقیم قرار گرفتهاند و نگرانیهای فزایندهای وجود دارد که ایران مینهای دریایی را در تنگه کار گذاشته باشد.
شرکتهای کشتیرانی و مالکان نفتکشها در مواجهه با خطر قریبالوقوع، تصمیم گرفتهاند از تنگه عبور نکنند و سیستمهای ردیابی دریایی نشان میدهند که صدها نفتکش درست در خارج از آبراه معطل ماندهاند و ظاهرا جایی برای رفتن ندارند.
در نتیجه، قیمت نفت افزایش یافته است، به طوری که نفت خام ایالات متحده عصر جمعه به 99 دلار در هر بشکه رسید که از زمان آغاز جنگ حدود 50 درصد افزایش یافته است. هر چه درگیری بیشتر طول بکشد، خطر گسترش اختلال در بازارهای انرژی بیشتر میشود.
"جو بروسوئلاس"، اقتصاددان ارشد RSM، در یادداشت اخیر خود نوشت: "یک خطر کمتر شناخته شده، تهدیدی است که ادامه این جنگ برای زنجیره تامین مواد غذایی جهانی ایجاد میکند، که به صادرات از طریق منطقه بستگی دارد."
خاورمیانه نقش بزرگی در تولید کود ایفا میکند، عمدتا به این دلیل که ذخایر گاز طبیعی آن، ورودی اصلی مورد استفاده برای تولید آمونیاک، یک عنصر کلیدی برای کودهای نیتروژنی مانند اوره، است.
کشورهایی که به دلیل جنگ در منطقه در معرض اختلالات قرار گرفتهاند - از جمله مصر، ایران، قطر، عربستان سعودی و امارات متحده عربی - حدود 49 درصد از صادرات جهانی اوره و تقریبا 30 درصد از صادرات آمونیاک را تشکیل میدهند.
"فیث پاروم"، اقتصاددان دفتر کشاورزی، نوشت: "بازارهای کود در سطح جهانی یکپارچه هستند، بنابراین اختلالات عرضه در یک منطقه میتواند بر قیمتها و دسترسی به آن در جاهای دیگر تاثیر بگذارد."
این بدان معناست که هرگونه افزایش هزینه یا کاهش عرضه در خارج از کشور میتواند به سرعت در زنجیره تامین کشاورزی جهانی تاثیر بگذارد و هزینه غذا را افزایش دهد.
برای کشاورزان آمریکایی، این عدم قطعیت در حال حاضر به خانوارها ضربه زده است.
"جان بوید جونیور"، کشاورز نسل چهارم در ویرجینیا که سویا، ذرت و گندم پرورش میدهد، گفت که تامینکننده کود او اخیرا به او هشدار داده است که ممکن است محمولهها طبق انتظار نرسند.
بوید در مصاحبهای با ان بی سی گفت: "فروشندگان به من میگویند که نمیتوانیم کود تهیه کنیم. به دلیل جنگ و بمباران در آن منطقه، کود جابجا نمیشود."
او گفت کود برای تولید مواد غذایی ضروری است و باید قبل از کاشت محصولات کشاورزی استفاده شود.
بوید توضیح داد: "اگر کود استفاده نکنم، یعنی مواد کافی و مورد نیاز برای تولید محصولات کشاورزی ام را نخواهم داشت." او انتظار دارد که با کاهش بیشتر عرضه، قیمتها افزایش یابد.
بروسوئلاس در یادداشت خود خاطرنشان کرد که تا 10 مارس -4 روز پیش- قیمت آمونیاک در خاورمیانه در مقایسه با سال گذشته 92 درصد افزایش یافته است، در حالی که قیمت اوره در همین مدت 70 درصد افزایش یافته است.
در ایالات متحده، قیمت آمونیاک در حال حاضر 41 درصد بیشتر از مارس گذشته است، در حالی که قیمت اوره 21 درصد افزایش یافته است.
به عبارت ساده: او نوشت: "هزینههای بالاتر کود به افزایش قیمتها در سوپرمارکتهای ایالات متحده خواهد انجامید."
قیمت مواد غذایی در حال حاضر در حال افزایش است. طبق آخرین دادههای تورم مصرفکننده که در اوایل این هفته منتشر شد، قیمت مواد غذایی از ژانویه تا فوریه 0.4 درصد افزایش یافته و اکنون در مقایسه با یک سال پیش 2.4 درصد افزایش یافته است. هزینه صرف غذا در بیرون از منزل در مدت مشابه 0.3 درصد افزایش یافته و نسبت به سال قبل 3.9 درصد افزایش یافته است.
اکنون، با شروع فصل کاشت، هرگونه اختلال در تامین کود میتواند فشار بیشتری بر قیمت مواد غذایی در ماههای آینده وارد کند.
زمانبندی برای کشاورزی ایالات متحده بسیار مهم است. این زمانی است که کشاورزان کود خریداری میکنند، مزارع را آماده میکنند و مواد مغذی مورد نیاز برای کشت محصولاتی مانند ذرت و گندم را به کار میبرند.
پاروم نوشت: "با شروع کاشت بهاره در سراسر ایالات متحده، تامین امنیت ترانزیت، همراه با بیمه پوشش ریسک لازم، برای کشتیهای حامل کود از طریق تنگه هرمز بسیار مهم است."
وی افزود:" اگر کشاورزان نتوانند به موقع منابع باقیمانده را تهیه کنند، ممکن است شاهد کاهش یا تغییر در سطح زیر کشت و کاهش بازده باشیم که بر امنیت غذایی کشور و مقرونبهصرفه بودن کالاهای اساسی تاثیر میگذارد."
" بروک رولینز" وزیر کشاورزی آمریکا روز جمعه (دیروز) گفت که دولت ترامپ "بسیار نزدیک به اعلام برخی راهحلها" با هدف پایین نگه داشتن هزینههای کود برای کشاورزان است. اما او جزئیات بیشتری ارائه نداد.
رولینز گفت که اکثر کشاورزان قبلا کود را برای فصل کاشت خریداری کردهاند، اما اذعان کرد که تقریبا 25 درصد آنها این کار را نکردهاند که این مساله آنها را بسیار بیشتر در معرض افزایش قیمتها قرار میدهد.
او در یک رویداد کاخ سفید گفت: "بدیهی است که رویدادهای سراسر جهان بر کشاورزان ما تاثیر میگذارد."
اما این فقط کود نیست. قیمت دیزل نیز که تراکتورها، سیستمهای آبیاری و پخشکنندههای کود را به کار میاندازد، در حال افزایش است.
بوید گفت که این هزینههای بالاتر سوخت، علاوه بر ترس از کود، در حال حاضر شروع به تحت فشار قرار دادن او کردهاند.
او گفت: "من یک تراکتور دارم که برای پر کردن آن به 100 گالن سوخت دیزل نیاز است که فقط برای پر کردن یک باک سوخت دیزلی تراکتورم 469 دلارباید بپردازم، که دوام زیادی هم ندارد و سریع به پایان می رسد."