عصر ایران؛ مهرداد خدیر- جنگی که اسراییل در 23 خرداد شروع کرده بود 12 روز بعد در 3 تیر متوقف شد در حالی که در نخستین روز این ماه، آمریکا هم با حمله به تأسیسات هسته ای ایران در فردو، نظنز و اصفهان رسما وارد جنگ شده بود و وقتی واکنش ایران را در حمله به پایگاه العدید در قطر دید خواستار آتش بس شد و جنگ 12 روزه در سوم تیر 1404 متوقف شد بی آن که پیمان رسمی صلح یا آتش بس یا عدم تجاوز بسته شده باشد.
در نیمه شب یا بامداد اول تیر خود دونالد ترامپ با انتشار توئیتی از حمله هواپیماهای آمریکایی به سایتهای هستهای ایران خبر داده بود. نیویورک تایمز به نقل یک منبع آگاه آمریکایی مدعی شد بیش از ۳۰ تن بمب برای تخریب نیروگاه فردو استفاده شده است.
صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایران نیز در زیر نویس خود از خبر حمله به سایتهای هسته ای را تایید کرد. نیویورک تایمزنوشت: سه مقام عالیرتبه ایرانی که به دلیل عدم اجازه برای صحبت عمومی، خواستند نام شان فاش نشود، گفتند نیروهای آمریکایی حدود ساعت ۲:۳۰ بامداد اول تیربه وقت ایران، سایتهای فردو و نطنز را بمباران کردهاند.
تفاوت جنگ 12 روزه با جنگ جاری این بود که اسراییل با تأیید آمریکا شروع کرد و آمریکا در میانه به اسراییل پیوست و بعد از حمله به تأسیسات هسته ای با ادعای نابودی کامل آنها مأموریت را پایان یافته تلقی کرد و دو روز بعد به رغم واکنش ایران خواستار آتش بس شد و ایران هم پذیرفت ولی در جنگ جاری از ابتدا همپای اسراییل بوده و بر خلاف جنگ 12 روزه بحث تنگه هرمز هم به میان آمده است در صورتی که در آن جنگ بستن آن جامۀ واقعیت نپوشیده بود.
از تفاوت های دیگر آن که در آن جنگ پاکستان از ابتدا جانب ایران را گرفت ولی در جنگ جاری با این که حدس زده می شد به خاطر عربستان به سمت موضع کشورهای حاشیه خلیج فارس بغلتد نقش میانجی را بر عهده گرفته البته اگر خبرهای شایعات مذاکره از طریق پاکستان راست باشد هر چند ایران کلیت تلاش های کشورهای منطقه برای توقف جنگ را انکار یا تقبیح نکرده است.
در تیرماه که موضوع قسمت چهارم مرور رخدادهای سال کهنه است رییس کمیسیون دفاعی پارلمان پاکستان به صراحت حملۀ آمریکا به ایران را محکوم کرده و جنایت جنگی توصیف کرده بود.
یکی از کانون های توجه در تیر 1404 ساختمان شیشه ای صدا و سیما بود که در هفته پایانی خرداد ماه آماج حملۀ اسراییل قرار گرفته بود در حالی که سحر امامی مجری شبکه خبر حاضر به ترک استودیو نشده بود و انگشت سبابه را بالا برد و الله اکبر گفت و همین به یک نماد تبدیل شد.
بعد از آن مجری صدا و سیما که در روزنامه اصلاح طلب "هم میهن" هم با صفت "شجاع" ستوده شد لحن خود را به جریانات سیاسی داخلی کمی تغییر داد و کوشید تنها در قبال دشمن خارجی از الفاظ تند استفاده کند. کاری که اگر شهبازی پاورقی هم انجام داده بود هزینه پناهندگی چند بازیکن دختر تیم فوتسال زنان در اوج جنگ جاری تحمیل نمی شد هر چند بعد از آن تدبیر به جای تهدید نشست.
در همین تیرماه بود که حضور رییس جمهور پزشکیان در تجمعی در میدان انقلاب دل گرم کننده توصیف شد اگرچه کاملا مشهود است که در آن جنگ نقش بارزتری ایفا می کرد ( به نسبت جنگ فعلی که از 9 اسفند شروع شده و بیست و پنجمین روز آن را پشت سر می گذاریم).
تمام تیرماه متأثر از آتش بس در روزهای آغازین آن بود و این روزها که همه منتظر توقف جنگ به شرط اطمینان از تکرار نشدن آن هستیم یادآوری خبری که صبح سوم تیر از تلویزیون خوانده شد خالی از لطف نیست:
«ملت شریف ایران، عملیات موفق موشکی سپاه در پاسخ به تجاوز آمریکا و ایستادگی و همبستگی مثالزدنی مردم عزیزمان در دفاع از سرزمین، آتش بس را به دشمن تحمیل کرد. شب گذشته، تنها ساعتی پس از حمله موشکی موفق سپاه به پایگاه العدید آمریکا در قطر، ترامپ در ادعایی التماس گونه خواستار آغاز آتش بس در جنگ تحمیلی دشمن اسراییلی علیه کشورمان شد. این درخواست ترامپ بلافاصله پس از پاسخ موفق دیشب سپاه به حمله آمریکا به تأسیسات هستهای کشورمان مطرح شد.
در حمله موفق موشکی دیشب، پایگاه العدید آمریکا در قطر، در هم کوبیده شد. همچنین درخواست ترامپ برای برقراری آتش بس، پس از آن مطرح شده که در روزهای اخیر، آسیب پذیری مراکز حساس دشمن اسراییلی در برابر موشکهای پیشرفته ایران، به شدت افزایش یافته است.
ادعای التماس گونه و عاجزانه برقراری آتش بس توسط ترامپ، همچنین پس از یازده روز مقاومت تاریخی و جانانه ملت سرافراز ایران و همبستگی بی نظیر همه ایرانیان در دفاع از ایران، در برابر تجاوز خارجی بود که نیات و اهداف شوم دشمن را ناکام کرد.
وزیر امور خارجه بامداد اعلام کرد، اگر حملات دشمن اسراییلی از ساعت چهار صبح متوقف شود، حملات ما هم متوقف میشود. آقای عراقچی در پیام خود در فضای مجازی که ساعت چهار و شانزده دقیقه منتشر شده اعلام کرده است، همان گونه که مکرراً گفتهایم، این رژیم اسرائیل بود که جنگ را آغاز کرد نه ما.
در حال حاضر توافقی در موضوع آتش بس یا توقف عملیات وجود ندارد، با این حال به شرط آن که رژیم اسرائیل، تهاجم خود علیه ایران را تا ساعت چهار صبح امروز متوقف کند، ما نیز قصدی برای ادامه پاسخ نداریم.
مردم عزیز ایران، در برابر ایستادگی و مقاومت جانانه شما مردم سرافراز و غیور و رشادت مثالزدنی نیروهای مسلح به ویژه دلاورمردان سپاه پاسداران پدافند هوایی ارتش که آتش بس را به دشمن وحشی و جنایتکار تحمیل کرد، باید سر تعظیم فرود آورد. این سربلندی و افتخار گوارایتان باد.»
همان روز در همین تارنما دربارۀ ناکامی آمریکا 18 دلیل را برشمردم و مهم ترین وجه را ملی شدن جنگ دانستم تا جایی که تلویزیون سازمان تبلیغات در فضای مجازی و نه صدا و سیما ترانۀ معین ( با شعر پژمان بختیاری) را پخش کرد:
اگر ايران به جز ويرانسرا نيست
من اين ويرانسرا را دوست دارم
اگر تاريخ ِ ما افسانه رنگ است
من اين افسانهها را دوست دارم
نوای ِ نای ِ ما گر جانگداز است
من اين نای و نوا را دوست دارم
اگر آب و هوايش دلنشين نيست
من اين آب و هوا را دوست دارم
به شوق ِ خار ِ صحراهای ِ خُشکش
من اين فرسودهپا را دوست دارم
من اين دلکش زمين را خواهم از جان
من اين روشنسَما را دوست دارم
اگر بر من ز ايرانی رَوَد زور
من اين زورآزما را دوست دارم
اگر آلوده دامانايد، اگر پاک
من ای مردم! شما را دوست دارم
در مرور خبرهای تیرماه و به نسبت جنگ جاری سه غایب بزرگ به چشم می آیند: اولی و بی تردید شخص رهبری ( آیت الله خامنهای ) و دومی و سومی هم علی شمخانی و علی لاریجانی و هر سه در اسفند به شهادت رسیدند. البته برخی دیگر از فرماندهان شهید اسفند هم در تیرماه حضور پررنگی داشتند و در نهایت و در مرور اخبار تیرماه سقوط نفت به زیر 70 دلار بعد از آتش بس و رفع نگرانی بسته شدن تنگه هرمز قابل توجه است. اتفاقی که در جنگ جاری رخ داده و قیمت نفت را به بالای 110 دلار رسانده هر چند ایران اعلام کرده تنگه را نبسته و خود کشتی ها از بیم درگیری نمی آیند.
گزارش مرور ماه چهارم سال کهنه را با توییت دونالد ترامپ به پایان می رسانم تا ببینیم درست 9 ماه پیش چه نوشت:
"به همه تبریک میگویم. توافق کامل و نهایی بین اسرائیل و ایران حاصل شده است که آتشبس کامل و جامع ظرف تقریباً شش ساعت آینده، پس از انجام مأموریتهای نهایی هر دو طرف، برقرار شود. این آتشبس به مدت ۱۲ ساعت ادامه خواهد داشت و پس از آن پایان جنگ رسماً اعلام میشود.
ایران آتشبس را آغاز خواهد کرد و پس از گذشت ۱۲ ساعت، اسرائیل آن را ادامه میدهد که پایان رسمی چیزی خواهد بود که «جنگ ۱۲ روزه» نامیده میشود. در این مدت، انتظار میرود هر دو طرف رفتار مسالمتآمیز و محترمانه داشته باشند. اگر همه چیز طبق برنامه پیش برود- که خواهد رفت- من میخواهم از اسرائیل و ایران برای نشان دادن استقامت، شجاعت و هوشمندی در پایان دادن به جنگی که میتوانست سالها طول بکشد و کل خاورمیانه را ویران کند، تقدیر کنم.
این اتفاق نیفتاد و هرگز نخواهد افتاد. خدا اسرائیل را حفظ کند، خدا ایران را حفظ کند، خدا خاورمیانه را حفظ کند، خدا ایالات متحده آمریکا را حفظ کند و خدا جهان را حفظ کند."