عصر ایران - توماس نیکلز استاد توسعه دانشگاه هاروارد در مجله آتلانتیک مقاله ای در مورد صحبت های اخیر ترامپ نوشته است. آمریکاییها مدتها منتظر بودند رئیسجمهور مقابل دوربین بیاید و توضیح دهد چرا کشور وارد جنگ شده است.
در هفتههای اخیر، ترامپ تنها جملات کوتاه و پراکندهای درباره تصمیمش برای وارد شدن آمریکا به یک درگیری جدید در خاورمیانه ارائه کرده بود. به همین دلیل انتظار میرفت در این چند روز آخر، توضیحی روشن و جامع به مردم بدهد. اما شاید بهتر بود اصلاً چنین تلاشی نمیکرد.
منتقدان ترامپ او را بهخاطر حاضر نشدن در تلویزیون و ارائه توضیح درباره جنگ سرزنش کردهاند، اما عملکرد اخیرش نشان میدهد شاید غریزه اولیه او درست بوده است. این سخنرانی بیشتر شبیه نطقی رسمی در زمان جنگ نبود و بیشتر مجموعهای از گلایهها، خودستاییها و اغراقها بود، همراه با چند دروغ آشکار که از زبان فردی خسته بیان میشد.
ترامپ پس از ۱۹ دقیقه حضور روی آنتن که برای استانداردهای خودش کوتاه محسوب میشود، نتوانست حتی سؤال اصلی را پاسخ دهد: چرا آمریکا وارد جنگ با کشوری ۹۲ میلیونی شده است؟ شروع سخنرانی آشفته بود و به جای پاسخ به اصل موضوع، به عملیاتی پرداخت که به دستگیری رئیسجمهور ونزوئلا منجر شده بود، شاید با این هدف که القا کند جنگ با ایران هم سریع و کوتاه خواهد بود.
او سپس ادعا کرد ایران خساراتی دیده که «در تاریخ جنگها بیسابقه» است، انگار فجایع عظیم تاریخ جنگها مانند نابودی نیروهای محور در جنگ جهانی دوم هیچگاه رخ ندادهاند. ادامه سخنرانی، تکرار حرفهای قدیمی و خودستایی بود و هیچ حرف تازهای ارائه نکرد.
ترامپ از خروج آمریکا از توافق هستهای دوران باراک اوباما دفاع کرد و باز هم پاسخ واضحی به سؤال «هدف جنگ چیست؟» نداد. او گفت ایران نباید به سلاح هستهای دست پیدا کند، اما هیچ مدرکی ارائه نکرد که نشان دهد ایران در آستانه چنین سلاحی است و صرفاً ادعا کرد حکومت ایران قصد دارد آن را بسازد. به زبان ساده، او از جنگ پیشدستانه دفاع کرد، جنگی بر اساس احتمالات آینده.
تناقض سخنرانی سریع نمایان شد: ترامپ گفت برنامه هستهای ایران نابود شده و دیگر قابل دسترسی نیست، اما هدف جنگ همچنان نامشخص باقی ماند. درباره تغییر حکومت هم حرفی زد و هم رد کرد؛ او گفت هدف سرنگونی حکومت ایران نیست، اما بعد اضافه کرد با کشته شدن بسیاری از مقامهای ایرانی، این تغییر عملاً رخ داده است.
وعدههای بزرگ دیگری هم داد: نابودی توان ایران برای فعالیتهای منطقهای، از بین بردن نیروی دریایی و حذف کامل توان موشکی، همه ظرف دو تا سه هفته. اما توضیحی درباره روش اجرای آنها نداد و تنها گفت آمریکا ایران را «بسیار شدید» هدف قرار خواهد داد. واقعیت این است که ایران همچنان کنترل تنگه هرمز را در دست دارد تنگه ای که یکی از حیاتیترین مسیرهای انرژی جهان و ترامپ به جای راهکار مشخص، گفت دیگر کشورها باید وارد عمل شوند.
او نگرانیهای اقتصادی را کماهمیت جلوه داد، گفت همه چیز بهتر خواهد شد و حتی مدعی شد آمریکا یک سال پیش «کشوری مرده و فلج» بوده که او آن را نجات داده است و وعده کاهش قیمت بنزین داد وعدهای که بعید است در کوتاهمدت عملی شود. تهدیدهای بحثبرانگیز او شامل هدف گرفتن تمام نیروگاههای برق ایران بود اقدامی که میتواند غیرقانونی و بسیار جنجالی باشد.
این سخنرانی بیش از آنکه اطمینانبخش باشد، نشاندهنده سردرگمی رئیسجمهور بود. ترامپ انتظار داشت حکومت ایران سریع سقوط کند، اما حالا با پیچیدگیهای واقعی جنگ روبهروست. نحوه ارائه او با صدای خسته، جملات تکراری و تأکید مداوم بر «بیسابقه» و «کاملاً نابود شده» تنها بر نگرانیها افزود. نتیجه نهایی؟ به جای آرام کردن مردم، سخنرانی نشان داد خود رئیسجمهور هم هنوز تصویر روشنی از جنگ ندارد.