عصر ایران - همه ما میدانیم که بیخوابی شبانه میتواند باعث بدخلقی در صبح روز بعد شود. اما اگر این روند ادامهدار باشد، کمخوابی میتواند آسیبهایی بسیار جدیتر از یک بیحوصلگی ساده به همراه داشته باشد. تحقیقات علمی نشان میدهند که داشتن خواب باکیفیت و منظم، نقش مستقیمی در بهبود همهچیز دارد؛ از تنظیم قند خون گرفته تا افزایش بازدهی در تمرینات ورزشی.
در ادامه میخوانید که چرا باید به بدن خود فرصت کافی برای یک خواب عمیق و راحت بدهید:
وقتی با کمبود خواب مواجه هستید، احتمالا در به یاد آوردن جزئیات و تمرکز کردن دچار مشکل میشوید. دلیل این موضوع روشن است: خواب نقش بسیار مهمی در فرآیند یادگیری و تثبیت حافظه ایفا میکند. بدون استراحت کافی، تمرکز کردن و دریافت اطلاعات جدید برای مغز دشوار میشود. علاوه بر این، مغز شما زمان کافی برای طبقهبندی و ذخیره خاطرات نخواهد داشت تا بتوانید در آینده آنها را به راحتی به یاد بیاورید. خوابِ کافی به مغز شما فرصت بازیابی میدهد تا برای چالشهای روز بعد کاملا آماده باشد.
یکی دیگر از وظایف مهم مغز در هنگام خواب، پردازش احساسات و عواطف است. ذهن شما برای تشخیص درست شرایط و نشان دادن واکنش مناسب، به این زمان حیاتی نیاز دارد. وقتی این زمان را از مغز میگیرید، بیشتر مستعد نشان دادن واکنشهای هیجانی منفی میشوید و احساسات مثبت در شما کمرنگتر میشود.
جالب است بدانید که کمخوابی مزمن، خطر ابتلا به اختلالات خلقی را به شدت افزایش میدهد. نتایج یک مطالعه گسترده نشان داد افرادی که از بیخوابی رنج میبرند، پنج برابر بیشتر در معرض ابتلا به افسردگی قرار دارند و خطر بروز اختلالات اضطرابی یا حملات پانیک در آنها به مراتب بیشتر است. یک خواب نیروبخش به شما کمک میکند تا ذهن خود را ریست کنید، دیدگاه مثبتتری به زندگی داشته باشید و برای رویارویی با مشکلات آمادهتر شوید.
در طول خواب، فشار خون شما کاهش مییابد و این موضوع به قلب و عروق خونی فرصت میدهد تا کمی استراحت کنند. هرچه کمتر بخوابید، فشار خون شما در طول یک چرخه ۲۴ ساعته برای مدت طولانیتری بالا میماند. فراموش نکنید که فشار خون بالا یکی از عوامل اصلی ابتلا به بیماریهای قلبی و سکته است. این استراحتهای کوتاه شبانه، تضمینکننده سلامت بلندمدت قلب شماست.
اگر ورزش شما به فوران سریع انرژی نیاز دارد (مثل وزنهبرداری یا کشتی)، شاید کمخوابی به اندازه ورزشهای استقامتی (مثل دویدن، شنا و دوچرخهسواری) روی عملکردتان تاثیر نگذارد؛ اما قطعا به نفعتان هم نخواهد بود!
کمبود خواب نه تنها انرژی و زمان لازم برای ترمیم بافتهای عضلانی را از شما میگیرد، بلکه انگیزه شما را که موتور محرک اصلی برای رسیدن به خط پایان است، از بین میبرد. با کمخوابی، با چالشهای ذهنی و جسمی سختتری روبرو میشوید و سرعت واکنش شما به طرز چشمگیری کند میشود.
در طول مرحله عمیق از چرخه خواب (خواب با امواج کند)، میزان گلوکز (قند) موجود در خون کاهش مییابد. اگر زمان کافی را در این مرحله عمیق سپری نکنید، بدن شما فرصت استراحت و تنظیم مجدد را از دست میدهد. در این حالت، بدن برای پاسخگویی به نیاز سلولها و تنظیم سطح قند خون با مشکل مواجه میشود. با تجربه یک خواب عمیق و کافی، احتمال ابتلا به دیابت نوع ۲ را به حداقل میرسانید.
سیستم ایمنی بدن برای محافظت از شما در برابر بیماریها، باکتریها و ویروسهای مضر را شناسایی کرده و از بین میبرد. کمخوابی مداوم، نحوه عملکرد سلولهای ایمنی را تغییر میدهد؛ در نتیجه، این سلولها دیگر با سرعت و قدرت قبل به عوامل بیماریزا حمله نمیکنند و شما بیشتر بیمار میشوید. یک استراحت شبانه خوب، شما را از احساس خستگی مفرط و گذراندن روزهای طولانی در بستر بیماری نجات میدهد.
وقتی به اندازه کافی استراحت کردهاید، کمتر احساس گرسنگی میکنید. محرومیت از خواب، تعادل هورمونهای کنترلکننده اشتها در مغز (یعنی لپتین و گرلین) را به هم میریزد.
با به هم خوردن تعادل این هورمونها، مقاومت شما در برابر وسوسه خوردن غذاهای ناسالم و پرکالری به شدت پایین میآید. از طرفی، وقتی خسته هستید، تمایل کمتری به تحرک و ورزش دارید. ترکیب پرخوری و بیتحرکی، سریعترین مسیر برای افزایش وزن است.
نیاز افراد به خواب متفاوت است، اما به طور میانگین، خوابیدن بیش از ۹ ساعت در شبانهروز ممکن است بیشتر از آنکه مفید باشد، به بدن آسیب برساند. تحقیقات نشان داده است در افرادی که بیش از حد میخوابند، تجمع کلسیم در شریانهای قلبی بیشتر بوده و انعطافپذیری عروق پا در آنها کاهش مییابد.
برای بهرهمندی از حداکثر مزایای سلامتی، بهترین کار این است که برای ۷ تا ۸ ساعت خواب شبانه برنامهریزی کنید.
منبع: webmd