عصر ایران- هر چند مذاکرات ایران و آمریکا در اسلام آباد پاکستان بدون توافق به پایان رسید و آینده مبهم است و هر احتمالی محتمل و این واقعیت را نباید فراموش کرد که نمی شد از طرف ایرانی انتظار داشت به دشمنی که 40 روز در این سرزمین بی هیچ دلیل موجهی دست به جنایت زده و عالی ترین مقامات را کشته به بهانه مذاکره هدیه دهد ( خاصه این که هم جنگ 12 روزه و هم جنگ 40 روزه در میانه مذاکرات درگرفت) اما محمد نصیری کلیان با نگاه هنری به نکاتی تاریخی و هنری و ادبی اشاره کرده که نشر آن خالی از لطف نیست:
محمد نصری کلیان*:- روایت آمریکایی علیه خودش اثرگذارتر و اعتبارزاست، جایی که تهدید به نابودی تمدن ایران شده است روایت یک ایران شناس آمریکایی که احتمالا کمتر هم خوانش شده باشد بی تاثیر نیست، امری که به مانند سپر خارجی و یکی از چندین مولفه پیوست رسانه ای در مذاکرات عمل می کند، شگرد روایت سازی از زبان مولوی شنیدنی است آنجا که گفت:
خوشتر آن باشد که سرّ دلبران
گفته آید در حدیث دیگران
آرتور اپهام پوپ از برجسته ترین ایران شناسان آمریکایی و یکی از آن «دیگران» است که در بیانی گفته: « آرزوی من این است که جسدم در ایران به خاک سپرده شود تا آیندگان از ستایش من نسبت به ایران و هنرمندان و متفکرین بزرگی که در دامان خود پرورانده است مستقیما و به رای العین آگاه شوند و قدر و مقام این مملکت را بدانند».[۱]
او و همسرش اکنون در کنار پل خواجو در اصفهان آرمیده اند. خاک پاک ایران به همان میزان که مدفن سربازان و متخاصمین و دشمنان به خود بوده است، محل دفن ایران دوستان نیز بوده است.
پوپ کتاب های زیادی در زمینه هنر ایران تالیف کرده که ترجمه هم شده است ,که میتوان به موارد زیر اشاره کرد: معماری ایران پیروزی شکل و رنگ، شاهکارهای هنر ایران، بررسی هنر ایران، سفالگری ابتدایی ایران، آشنایی با مینیاتورهای ایرانی، سیر و صور نقاشی ایرانی، معماری ایران، هنر ایران در گذشته و آینده.
اگر در مذاکرات به طور مثال کتاب های پوپ ایران شناس شهیر آمریکایی و یا هر ایران شناس دیگری به معاون ترامپ و همراهان داده میشد و خط رسانه ای و روایت سازی را مدیریت می کردند می توانست اتفاق خوبی باشد.
کما این که گفته شده پاکستانیها برای خبرنگاران منتظر در سالن مذاکرات، موسیقی محلی اجرا کردند. نقش رایزن فرهنگی ما در این گونه مواقع می تواند باشد هر چند می دانیم چه فضای پرالتهاب و تلخی حاکم بوده است.
شاید صحبت از کتاب و رویکرد فرهنگی در شرایط جنگی کم ارزش تلقی شود و آن را مختص شرایط صلح و گذر عمر بر لب جوی بدانیم، اما بنا بر نقلی، دانش آموزان ۸۰ سال قبل در مقطع ابتدایی این سروده ملک الشعرای بهار را در کتاب های درسی زمزمه می کردند که:
زندگی جنگ است جانا بهر جنگ آماده شو
نیست هنگام تأمل بیدرنگ آماده شو
در ره ناموسِ مُلک و ملت و خویش و تبار
با نشاط شیر و با عزم پلنگ آماده شو
نیست ممکن پاس کشور بیکتاب و بیتفنگ
بهر کشور با کتاب و با تفنگ آماده شو!
*کارشناس ارشد پژوهش هنر
منابع:
[۱]. عیس صدیق، یادگار عمر، وزارت فرهنگ و هنر، ۱۳۵۳، ج۳