عصر ایران؛ محمود فاضلی، دیپلمات پیشین و تحلیلگر امور بین الملل - آقای «ویکتور اوربان» نخست وزیر پیشین در انتخابات پارلمانی که نزدیک به ۷۸ درصد از رأی دهندگان واجد شرایط در این انتخابات شرکت داشتند و «همه چیز به زیان او تنظیم شده بود» شکست خورد و دوران شانزده ساله نخست وزیری او پایان یافت.
بر اساس نتایج اولیه شمارش آرا، در انتخابات پارلمانی این کشور بیش از ۸ میلیون رای دهنده برای مشخص شدن ترکیب ۱۹۹ کرسی مجلس ملی مجارستان پای صندوق های رای رفتند. بر اساس سیستم انتخاباتی مجارستان، ۱۰۶ قانونگذار در حوزه های انتخابی تکعضو انتخاب می شوند، در حالیکه ۹۳ کرسی از طریق فهرست های احزاب ملی اختصاص داده می شود و برای ورود به پارلمان، حد نصاب پنج درصد مورد نیاز است.
در این انتخابات، حزب راست میانه «تیسا-Tisza» به عنوان اصلی ترین گروه اپوزیسیون این کشور به رهبری «پیتر ماگیار» آرای بیشتری را نسبت به حزب فیدس (Fidesz) به ریاست «اوربان» به دست آورده است. ماگیار نخست وزیر آینده مجارستان پس از پیروزی اعلام کرد «ما با هم، رژیم اوربان را جایگزین کردیم و مجارستان را آزاد کردیم. ما کشورمان را پس گرفتیم.»
ماگیار که ظاهری آراسته دارد و در 45 سالگی حدود هفده سال از اوربان جوان تر است، وابسته به خانواده ای مرفه در بوداپست است. ماگیار مسیر تبدیل شدن از یک حامی اوربان تا تبدیل شدن به رقیب اصلی او را بسیار سریع پیمود. دو سال پیش، او عضو حزب حاکم «فیدس» بود و با «یودیت وارگا» که از چهرههای پیشتاز این حزب محسوب می شد، ازدواج کرد.
ماگیار پس از پیوستن به حزب «تیسزا» به سرعت به رهبری آن رسید و توانست در انتخابات پارلمان اروپا گذشته حدود سی درصد آرا را به دست آورد و ماگیار نیز بهعنوان نماینده پارلمان اروپا انتخاب شد. مردم مجارستان با یک پدیده جدید و جایگزین سیاسی قابل اتکا روبرو شدند. شمار اعضای حزب بهطور چشمگیری افزایش یافت.
ماگیار تمرکز خود را به طور جدی بر مسائل داخلی مانند اقتصاد قرار داد. وی در دو سال گذشته تلاش کرد رابطهای مستقیم با رایدهندگان برقرار کند؛ به شهرها و مناطق مختلف سفر کرد و اغلب ساعت ها پس از سخنرانی هایش با مردم دیدار می کرد. مبارزه با فساد از همان ابتدا یکی از محورهای اصلی کارزار انتخاباتی او بود.
ماگیار همچنین اجازه نداد حزب «فیدس» او را به عنوان یک چهره لیبرال معرفی کند. زمانی که اوربان در ادامه سیاست هایش علیه جنبش های اجتماعی، راهپیمایی سالانهای در بوداپست را ممنوع کرد، ماگیار بدون اشاره مستقیم به آن موضوع، اعلام کرد دولت در پی ایجاد ترس و شکاف در جامعه است و کشور به نخست وزیری نیاز دارد که از همه مردم دفاع کند. او توانست طیفی گسترده از محافظه کاران تا لیبرال ها و چپ گرایان را گرد هم آورد و رای به او بیش از هر چیز، رای علیه شخص اوربان است.
ماگیار وعده مبارزه با فساد، آزادسازی بودجه های مسدودشده اتحادیه اروپا، اخذ مالیات ثروتمندان، اصلاح نظام درمانی، افزایش هزینه های دفاعی به پنج درصد تولید ناخالص داخلی و بازگرداندن مجارستان به جریان اصلی سیاست در اروپا را داده است.
رسوایی دو سال پیش که حزب «فیدس» را تکان داد، ضربه سنگینی به این حزب بود. در آن زمان، «کاتالین نوواک» رئیسجمهور مجارستان، فردی را که به پنهان کاری در پرونده آزار پسران کم سن در یک مرکز نگهداری کودکان محکوم شده بود، مورد عفو قرار داد. افشای این عفو، تصویری را که بسیاری از مردم از دولت اوربان بهعنوان مدافع ارزش های مسیحی و خانوادگی داشتند، خدشه دار کرد.
هسته اصلی تعریف حزب فیدس این بود که خود را محافظه کار، حامی خانواده و مدافع کودکان معرفی میکند. این رسوایی برای بسیاری از رای دهندگان نشان دهنده ریاکاری در پروژه سیاسی اوربان بود. در آن مقطع «تقاضای گسترده ای برای فردی که بتواند اوربان را به چالش بکشد» شکل گرفت و ماگیار وارد صحنه سیاست شد.
ماگیار شخص اوربان و متحدانش را متهم کرد که در ماجرای عفو پنهان شده اند. به باور او، چند خانواده مالک نیمی از کشور هستند. حزب اوربان طی بیش از ۱۶ سال بارها نظام انتخاباتی را به نفع خود تغییر داده بود. بی شک شکست اوربان در برابر رقیب، برای بسیاری به معنی تغییر رژیم در مجارستان بود. شکست اوربان بنبست پوپولیسم را در بوداپست نشان داد.
اوربان که از سال ۲۰۱۰ نخست وزیر مجارستان بود، به دنبال پنجمین دوره تصدی خود بود. او در حالی در این انتخابات شکست خورد که حمایت قوی و صریح رئیس جمهوری آمریکا را با خود به همراه داشت. ترامپ حتی از مردم مجارستان خواسته بود «بروید و به ویکتور اوربان رأی دهید. او یک دوست، مبارز و برنده واقعی است!»
«جی.دی ونس» معاون ترامپ نیز برای کمک به نزدیکترین متحد دولت ترامپ در اروپا عازم بوداپست شد و گفته بود که حاضر است «تا جایی که میتواند» به اوربان کمک کند و آمریکا آماده است در صورت پیروزی اوربان، «از تمام توان اقتصادی آمریکا برای تقویت اقتصاد مجارستان استفاده کند.
دموکرات های آمریکا شکست اوربان را جشن گرفتند، درحالیکه متحدان و همتایان جمهوری خواه ترامپ واکنشهای متفاوتی به شکست این رهبر سابق اروپایی که رئیس جمهوری آمریکا از او حمایت کرده بود، نشان دادند. برخی دموکراتها، شکست اوربان را نوید بخش انتخابات میان دوره ای نوامبر (آبان) در آمریکا توصیف کردند.
«چاک شومر» رهبر اقلیت دموکرات های سنا در آمریکا تاکید کرده «ترامپ، توجه کن. دیکتاتورهای خود خوانده محبوبیت خود را از دست می دهند».
«حکیم جفریز» رهبر اقلیت مجلس نمایندگان آمریکا نیز اعلام کرد: «ویکتور اوربان اقتدارگرای راست افراطی، در انتخابات شکست خورد. چاپلوسان ترامپ و افراط گرایان ماگا (MAGA) در ماه نوامبر در نوبت بعدی هستند.
«ایلان ماسک» نیز از این وضعیت ابراز تاسف کرد و مدعی شد «سازمان سوروس مجارستان را تصرف کرده است.»
شکست اوربان موجب نگرانی سران اسرائیل شد. روزنامه اسرائیلی «یدیعوت آحارانوت» تائید کرد تل آویو بیم دارد با کنار رفتن اوربان مجارستان از قدرت، یکی از مهمترین حامیان خود در اتحادیه اروپا را از دست داد.
برخی منابع اسرائیلی مدعی هستند پیروزی ماگیار، مجارستان را احتمالا به کشوری با مواضع تند علیه تل آویو مانند اسپانیا یا ایرلند تبدیل می کند؛ اما نگرانی اصلی اسرائیل به وعده انتخاباتی رهبر اپوزیسیون باز می گردد، وعده دریافت ۱۵ میلیارد دلار بودجه از اتحادیه اروپا که مستلزم هماهنگی کامل با بروکسل است. این هماهنگی می تواند به پایان دوره وتوی مجارستان علیه تصمیمات ضد اسرائیلی در اتحادیه اروپا منجر شود. طی سال های گذشته بارها وتوی مجارستان مانع اعمال تحریم یا صدور بیانیه های محکومیت علیه اسرائیل شده بود.
اسرائیلی ها هشدار می دهند در صورت پیروزی ماگیار، اتحادیه اروپا احتمالاً برای نخستین بار طی سال های اخیر قادر خواهد بود با اجماع ۲۷ کشور بیانیه های رسمی محکومیت علیه اسرائیل از جمله درباره شهرک سازی، خشونت شهرک نشینان و حمله اخیر به لبنان صادر کند.
حزب ماگیار همچنین اعلام کرده است که روند خروج مجارستان از دیوان کیفری بین المللی لاهه را که در دوره اوربان آغاز شده بود، متوقف خواهد کرد؛ اقدامی که می تواند پیامدهای مستقیمی برای نتانیاهو داشته باشد، زیرا بوداپست تنها پایتخت اتحادیه اروپا بود که با وجود حکم بازداشت بین المللی، از او استقبال می کرد. تل آویو نگران است که دولت جدید سیاستی متفاوت در قبال فلسطین اتخاذ کند و حتی به سمت شناسایی کشور فلسطین پیش برود.
ماگیار تاکنون در موضوع اوکراین رویکردی محتاطانه اتخاذ کرده و عملا از ورود به جزئیات در موضوع سیاست خارجی خودداری می کند تا هدف حملات سیاسی قرار نگیرد. سکوت محتاطانه وی باعث شد برخی گمان کنند دولت احتمالی او نیز مانند دولت اوربان در مسیر سیاستهای اروپا در قبال اوکراین مانع تراشی کند، اما این رویکرد احتمالا تاکتیکی برای خنثی کردن حملات سیاسی خواهد بود. ماگیار بارها تاکید کرده «جایگاه
مجارستان همیشه در اروپا بوده، هست و خواهد بود». او امیدوار است روابط بهتری با بروکسل برقرار کند؛ چرا که کمیسیون اروپا به دلیل نگرانی از عقبگرد دموکراتیک در مجارستان، حدود ۱۸ میلیارد یورو از منابع مالی این کشور را مسدود کرده است؛ رقمی که معادل حدود ۱۰ درصد تولید ملی مجارستان است و به مشکلات اقتصادی این کشور دامن زده است.
«آندری سیبیها» وزیر امور خارجه اوکراین نیز اعلام کرده که اوکراین پس از برگزاری انتخابات اخیر در مجارستان آماده عادی سازی روابط با بوداپست است. او انتظار دارد نتایج انتخابات نه تنها در حوزه کنسولی، بلکه در بعد سیاسی نیز به عادی سازی روابط منجر شود. انتخابات مجارستان نشان دهنده شکست سیاست باج خواهی و تبلیغات ضد اوکراینی بود.
«ولودیمیر زلنسکی» رئیس جمهور اوکراین پیشتر به دلیل وتوی وام جدید اتحادیه اروپا به اوکراین از سوی مجارستان، اوربان را تهدید کرده بود. اوکراین در ۲۷ ژانویه به بهانه آسیب دیدن خط لوله، ترانزیت نفت روسیه از طریق خط لوله «دروژبا» به اسلواکی و مجارستان را متوقف کرد. مجارستان نیز در پاسخ، عرضه گازوئیل به اوکراین را متوقف کرد و سپس اعطای وام ۹۰ میلیارد یورویی (۱۰۵ میلیارد دلاری) اتحادیه اروپا به اوکراین و بیستمین بسته تحریم های ضد روسی را تا زمان ازسرگیری صادرات نفت از روسیه مسدود کرد.