یک استاد هوش مصنوعی با بیان اینکه استفاده از این فناوری در دانشگاهها رو به افزایش است، گفت: حدود ۶۰ درصد دانشجویان و پژوهشگران از ابزارهای هوش مصنوعی بهره میبرند.
دکتر بهروز مینایی در گفتوگو با ایسنا، ضمن بیان این مطلب به تشریح جزئیات برگزاری رویداد بینالمللی با عنوان «المپیاد جهانی هوش مصنوعی کشورهای جهان اسلام» پرداخت و اظهار کرد: این رویداد بین المللی شهریورماه جاری بین کشورهای جهان اسلام و با حضور حدود ۵۰ کشور و حدود ۶۰ دانشگاه برگزار می شود.
دبیر علمی المپیاد جهانی هوش مصنوعی کشورهای جهان اسلام افزود: با برگزاری این رویداد، ایران میزبان اولین دوره این المپیاد دانشجویی خواهد بود و دانشگاه علم و صنعت ایران نیز بهعنوان برگزارکننده و با اسپانسرشیپ این رویداد را برگزار میکند.
مینایی ادامه داد: المپیاد فوق در ۶ لیگ مسابقات هوش مصنوعی یعنی حوزه خودروهای خودران، هوش مصنوعی مولد، هوش و سلامت، استفاده از هوش مصنوعی برای مدیریت آب و منابع کشاورزی و همچنین هوش مصنوعی برای مدیریت انرژی برگزار میشود. در واقع این مسائل همان مشکلاتی هستند که جهان اسلام با آنها مواجه است و در قالب لیگها و سوالات المپیاد به دانشجویان ارائه میشود و برترینها انتخاب شده و به آنها جایزه داده خواهد شد.
این استاد دانشگاه علم و صنعت گفت: قبل از برگزاری این المپیاد، در ابتدا در کشورهای مختلف مسابقات درونکشوری برگزار میشود که بستر آن فراهم شده و برای این لیگها کمیته علمی نیز تشکیل شده است. اینکه کشور ما به عنوان پایگاه علمی این رویداد انتخاب شده، یک اتفاق مهم و قابل توجه است.
مینایی درباره جایگاه ایران در حوزه هوش مصنوعی گفت: از نظر علمی در جایگاه نسبتاً مناسبی قرار داریم و بین رتبه ۱۴ تا ۱۵ دنیا هستیم، اما از نظر کاربرد صنعتی عقب هستیم. این رویدادها میتواند جایگاه ما را در این حوزه مشخص کند، چراکه به دلیل نبود ارائه دادهها، رتبهبندی دقیقی نیز نداریم.
وی افزود: در حال حاضر در برخی شاخصهای کاربرد صنعتی یا دولت الکترونیک، رتبه ایران حدود ۹۰ تا ۱۰۰ گزارش شده است، اما بر اساس بررسیهای علمسنجی دانشگاه شریف، رتبه واقعی کشور در برخی شاخصها بین ۳۰ تا ۴۰ است. دلیل تفاوت این است که دادههای کافی ارائه نشده و همین موضوع باعث شده جایگاه ایران در رتبهبندیهای بینالمللی بهدرستی منعکس نشود.
استاد تمام هوش مصنوعی دانشکده مهندسی کامپیوتر دانشگاه علم و صنعت ایران در ادامه با اشاره به نگرانیهای موجود درباره هوش مصنوعی گفت: این فناوری در جامعه علمی، خانوادهها و دانشآموزان نگرانیهایی ایجاد کرده است. هوش مصنوعی با شبیهسازی تفکر انسان میتواند موجب تنبلی ذهنی و کاهش فعالیتهای استدلالی شود و این موضوع نیازمند توجه معلمان و اساتید است.
مینابی افزود: باید دانشآموزان را هم به استفاده از هوش مصنوعی تشویق کرد و هم آموزش داد که به خروجی آن بسنده نکنند و آن را ارزیابی کنند. در بسیاری از امتحانات نیز از دانشجویان خواسته میشود مشخص کنند که چگونه از هوش مصنوعی استفاده کردهاند.
این استاد دانشگاه ادامه داد: لازم است آدابنامهای برای استفاده از هوش مصنوعی در تدوین پایاننامهها و تکالیف تدوین شود تا دانشجویان صرفاً به کپیبرداری اکتفا نکنند و صحت اطلاعات را نیز بررسی کنند؛ چراکه برخی خروجیهای هوش مصنوعی ممکن است دارای سوگیری یا خطا باشد.
مینایی با اشاره به نحوه تشخیص استفاده از هوش مصنوعی گفت: استفاده از ابزارهایی مانند Zero GPT تا حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد امکان تشخیص دارد، اما صددرصدی نیست. با این حال نباید به این ابزارها صرفاً اعتماد کرد و باید ارزیابی انسانی نیز انجام شود.
وی افزود: مهم این است که دانشجویان بدانند از چه ابزاری، چگونه و در چه جهتی استفاده میکنند. صرف استفاده کپیپیستی ارزش پژوهشی ندارد.
این استاد دانشگاه همچنین گفت: بر اساس پژوهشها، حدود ۵۰ تا ۶۰ درصد دانشجویان و نویسندگان مقالات از هوش مصنوعی استفاده میکنند؛ بهویژه در بخشهایی مانند چکیده و مرور ادبیات. اما در بخش ارائه نوآوری و پروژه اصلی، باید کار کاملاً متعلق به خود دانشجو باشد.
وی ادامه داد: همانطور که استفاده از موتورهای جستوجو مشکلی ندارد، مهم نحوه استفاده و چینش اطلاعات است. مسئولیت محتوای تولیدشده بر عهده دانشجو و استاد است و باید صحتسنجی جدی انجام شود.
مینایی در پایان گفت: تاکنون دانشگاه های تهران، شریف، خوارزمی، شاهد و علم و صنعت، آییننامهها و آدابنامههایی برای استفاده از هوش مصنوعی تدوین کردهاند. این آییننامهها باید مبنای اخلاقی استفاده از هوش مصنوعی در آموزش و پژوهش قرار گیرد.