عصر ایران - محققان کشف کردهاند که برخی گیاهان میتوانند مواد مغذی را مستقیماً از ذرات گرد و غبار موجود در هوا جذب کنند، نه فقط از خاک.
استفاده از برگها برای تغذیه گیاهان در کشاورزی امری شناختهشده است - کشاورزان مواد مغذی مایع را روی محصولات خود اسپری میکنند. اما پژوهشگران در مطالعهای که 8 آوریل در نشریه New Phytologist منتشر شد، نشان دادند که برخی گیاهان میتوانند مواد مغذی را از گرد و غباری که روی برگهایشان مینشیند، جذب کنند. این تیم تحقیقاتی معتقد است که این مسیر ممکن است منبعی دستکمگرفتهشده از تغذیه در اکوسیستمهای گرد و غبارآلود و فقیر از نظر مواد مغذی باشد.
آنتون لوکشین، زیستشناس گیاهی در دانشگاه بن گوریون نگو در بئر شوا، اسرائیل، میگوید: «گیاهان مثل حیوانات نیستند؛ آنها نمیتوانند حرکت کنند. بنابراین باید راهکارهایی برای جذب غذا و مواد مغذی از محیط اطراف داشته باشند.»
برای بررسی نقش جذب از طریق برگ، لوکشین و همکارانش سه گونه گیاهی - گل رز صخرهای صورتی، مریمگلی یونانی و گل سرخرگوشی - را در یک ایستگاه تحقیقاتی در تپههای یهودیه در اسرائیل مطالعه کردند. این منطقه گرد و غبار زیادی از صحرای بزرگ آفریقا و بیابان عربستان دریافت میکند. طی سه ماه، تیم تحقیقاتی 12 گیاه از هر گونه را پرورش داد و شش گیاه را مستقیماً با گرد و غبار آتشفشانی روی برگهایشان تیمار کرد و بقیه را بدون تیمار گذاشت. محققان گرد و غبار آتشفشانی را انتخاب کردند چون حاوی عناصر خاکی نادر مشخصی است که به آنها اجازه میدهد مواد مغذی حاصل از گرد و غبار را از مواد مغذی حاصل از خاک تشخیص دهند.
گیاهانی که برگهایشان گرد و غبار دریافت کرده بودند، افزایش قابل توجهی در ریزمغذیهایی مانند آهن، نیکل، منگنز و مس در شاخههای خود نشان دادند. تیم تحقیقاتی تجمع مشخصی از فسفر در بافتهای گیاهی تشخیص نداد، اما لوکشین میگوید این به این دلیل است که فسفر به سرعت در داخل گیاهان جابهجا میشود. تحقیقات قبلی او نشان داده که گیاهان در واقع میتوانند فسفر را از گرد و غبار از طریق برگهایشان جذب کنند.
جذب مواد معدنی در ریشهها تقریباً بدون تغییر باقی ماند، حتی در آزمایش موازی که در آن گرد و غبار مستقیماً روی خاک پاشیده شد. در خاک، فسفر و آهن محلول بلافاصله با رقابت میکروارگانیسمها و مواد معدنی که از نظر شیمیایی به این مواد مغذی متصل میشوند، روبهرو میشوند، قبل از اینکه ریشهها بتوانند به آنها دسترسی پیدا کنند.
با این حال، لوکشین میگوید که چنین رقابتی روی برگها وجود ندارد. او توضیح میدهد که سطح برگها با ترشح یک لایه نازک از اسیدهای آلی، محیط شیمیایی متمایزی ایجاد میکنند که میتواند به حل کردن مواد مغذی موجود در گرد و غبار کمک کند.
با ترکیب اندازهگیریهای میدانی با دادههای رسوب گرد و غبار و مواد مغذی خاک از مناطق دیگر، تیم تحقیقاتی تخمین میزند که جذب از طریق برگ میتواند تا 17 درصد از سهم آهن خاک در غرب ایالات متحده و تا 12 درصد از سهم فسفر خاک در شرق آمازون را تأمین کند. محققان میگویند که در طول طوفانهای گرد و غبار مدیترانهای، این ورودیهای جوی میتوانند با آنچه خاک فراهم میکند برابری کنند یا حتی از آن فراتر بروند.
این کشف نشان میدهد که گیاهان راهکارهای شگفتانگیزی برای بقا در محیطهای سخت دارند و میتوانند از منابع غیرمنتظرهای مانند گرد و غبار هوا برای تأمین نیازهای تغذیهای خود استفاده کنند.
منبع: sciencenews