عصر ایران، محمود فاضلی، دیپلمات پیشین و تحلیگر امور بین الملل - امانوئل ماکرون، رئیسجمهور فرانسه در سفر کوتاه خود به یونان با میتسوتاکیس نخست وزیر راستگرای این کشور دیدار کرد. طرف فرانسوی علاوه بر بازدید از ناو «کیمون» در مجمع اقتصادی یونان- فرانسه حضور یافت. در جریان این سفر یونان و فرانسه با تمدید پیمان دفاعی مشترک خود توافقات جدیدی در حوزههای مختلف سطح همکاریهای دوجانبه را در شرایط افزایش چالشهای امنیتی اروپا به طور قابل توجهی ارتقا دادند. این اقدام در چارچوب تلاش کشورهای اروپایی برای تقویت بازدارندگی برابر تهدیدهای فزاینده امنیتی صورت می گیرد.
رهبران دو کشور توافق دفاعی دوجانبه را که اولین بار در سال ۲۰۲۱ امضا شده بود، برای پنج سال دیگر با قابلیت تمدید خودکار امضا کردند. نسخه جدید این توافق شامل بندی برای «کمک متقابل دفاعی» است که بر اساس آن دو کشور متعهد می شوند در صورت تهدید علیه حاکمیت یکدیگر، از هم حمایت کنند. طرفین 9 توافقنامه در حوزههای آموزش، آموزش های فنی و حرفه ای، پژوهش علمی، نوآوری، انرژی، حفاظت محیط زیست و فناوری هسته ای امضا کردند که نشان دهنده گسترش قابل توجه همکاری های راهبردی میان دو کشور است.
یونان اگرچه بخش عمده واردات مهمات نیروی هوایی خود را از امریکا، تامین می کند اما در سال های اخیر صنایع دفاعی ای کشور از اتحادیه اروپا، آمریکا، فرانسه و اسرائیل تامین می شود. این کشور در بخش صنایع هوایی از فرانسه موشک های Meteor، Mica، Magic، Exocet AM-39 و موشکهای راهبردی SCALP وارد می کند. یونان در بخش نیروی دریایی نیز از فرانسه موشک هایAster-30 و Exocet برای ناوچه های کلاس FDI تامین می کند.
در این سفر طرف فرانسوی با توجه به شرایط موجود در خاورمیانه مدعی شد در صورت تهدید حاکمیت یونان، فرانسه در کنار این کشور خواهد ایستاد. «همانطور که در سال ۲۰۲۱ و در قبرس نشان دادیم، این معنای واقعی دوستی و اتحاد میان یونان و فرانسه است. اگر حاکمیت شما تهدید شود، هر اقدامی لازم باشد انجام دهید، ما در کنار شما هستیم. ثبات منطقه ای اولویت اصلی فرانسه است. از همه طرفها می خواهیم تا صلح را برقرار کرده و آتش بس را در خاورمیانه، از جمله در لبنان، حفظ کنند. »
ادامه تلاشهای دیپلماتیک برای رسیدگی به بازگشایی مسالمتآمیز تنگه هرمز مورد تاکید پاریس است. فرانسه اخیرا با همکاری حدود ۴۷ کشور، اولین جلسه را برای بحث در مورد راههای بازگشایی مسالمت آمیز تنگه هرمز برگزار کرده است.
مکرون در سال گذشته نیز حمایت قاطع خود از تمامیت ارضی یونان و قبرس را اعلام کرده بود و مدعی شد باید در برابر هرگونه تهدید نسبت به حاکمیت ارضی شرکایمان سازش ناپذیر باشیم، که بنظر می رسد موضع سال گذشته فرانسه در رابطه با فشارها و تهدیدات ترکیه بوده است.
سران فرانسه، یونان و قبرس چندی پیش نیز در نشست مشترکی توافقاتی شامل همکاری در حوزههای نظامی، اقتصاد، فرهنگ، نوآوری و آموزش و بهویژه تقویت هماهنگی سیاسی و نظامی در مسائل اروپایی و بین المللی امضا نمودند که همکاری نظامی برجسته ترین بخش این توافق بود.
مکرون در سفر اخیرش به یونان با اشاره به بحران کمبود انرژی، ادعا کرد که هدف فرانسه «بازگشایی تنگه هرمز» است و اینکه وحشت ناشی از عدم قطعیت ژئوپلیتیکی می تواند به کمبود انرژی منجر شود. فرانسه به تضمین آزادی دریانوردی بدون عوارض در تنگه هرمز تاکید دارد.
هدف پاریس دستیابی به بازگشایی کامل در روزها و هفته های آینده، مطابق با قوانین بین المللی و تضمین آزادی دریانوردی بدون عوارض در تنگه هرمز است. سپس اوضاع می تواند به تدریج به حالت عادی بازگردد. دو رهبر بر اهمیت حفظ امنیت کشتیرانی، از جمله بازگشایی تنگه هرمز، تاکید کردند.
از دیگر نکات مورد توجه مکرون در این سفر، لزوم تبدیل اروپا به یک قدرت واقعی جهانی و افزایش نقش آن در حل بحران های بین المللی بود.
فرانسه همچنان برای ایجاد یک اروپای قوی و امن تر، با حاکمیت بیشتر در دفاع و امنیت، و در عین حال افزایش رقابت پذیری اقتصادی و فناوری خود تلاش می کند. استراتژی فرانسه مبتنی بر تسریع روند اقدام مشترک اروپایی است که جایگاه اروپا را به عنوان یک قدرت ژئوپلیتیکی فعال، قادر به حفاظت از اقتصاد خود، افزایش سرمایه گذاریها و حمایت از بخش های صنعتی، کشاورزی و فناوری خود، ارتقا خواهد داد.
او با اشاره به تغییر رویکرد آمریکا، مدعی شد سیاست «اول آمریکا» طی ۱۵ سال گذشته به طور مستمر دنبال شده و نشان می دهد اروپا دیگر در اولویت راهبردی واشنگتن قرار ندارد. این رویکرد صرفاً به یک دولت خاص محدود نمی شود، بلکه بخشی از یک استراتژی بلندمدت آمریکا است که ابتدا بر منافع داخلی و سپس بر رقابت با چین تمرکز دارد. اروپا باید با درک این واقعیت، برای تقویت استقلال راهبردی خود اقدام کرده و با افزایش سرعت و مقیاس تصمیم گیریها، جایگاه خود را در نظام بین الملل ارتقا دهد.
به اعتقاد وی، ناتو در سال های اخیر تحت فشار قرار گرفته است. اگرچه ناتو همچنان برای هماهنگی نظامی میان اعضا اهمیت دارد، اما اروپا باید نقش پررنگ تری در آن ایفا کند. تقویت «ستون اروپایی» ناتو، بهمعنای تضعیف این ائتلاف نیست، بلکه به افزایش کارآمدی آن کمک می کند. اروپا باید در حوزههای عملیاتی مختلف، از جمله مناطق حساس، توانایی اقدام مشترک داشته باشد.
تقویت ظرفیتهای دفاعی و هماهنگی بیشتر میان کشورهای اروپایی، شرط لازم برای حفظ امنیت قاره و ایفای نقش مؤثرتر در تحولات جهانی است. اصلاح قوانین و افزایش کارآمدی سیاست گذاری در اتحادیه اروپا خواهد شد.
بی شک یکی از دلایلی نزدیکی فرانسه با یونان در سال های اخیر این است که پاریس در پی آن است حضور نظامی خود در بخش جنوبی جزیره شرق مدیترانه را تقویت کرده و به حالت دائمی درآورد. برنامه ها شامل نوسازی پایگاه دریایی «ماری» برای استفاده نیروهای مسلح فرانسه و اختصاص بنادر و فرودگاهها به واحدهای نظامی فرانسوی است. این توافق آزادی کامل جابهجایی نیروهای فرانسوی در سراسر جزیره را فراهم خواهد کرد.