دیدار مارکو روبیو با پاپ لئو چهاردهم در شرایطی انجام شد که روابط دولت ترامپ و واتیکان به یکی از پرتنشترین دورههای خود رسیده است. مخالفت پاپ با حمله آمریکا به ایران، دفاع او از مهاجران و انتقادهای تند ترامپ از نخستین پاپ آمریکایی تاریخ کلیسای کاتولیک، اکنون شکافی سیاسی و مذهبی میان واشینگتن و واتیکان ایجاد کرده است.
به گزارش عصر ایران به نقل از سی ان ان، مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، روز پنجشنبه در واتیکان با پاپ لئو چهاردهم دیدار کرد؛ دیداری که بسیاری از ناظران آن را تلاشی برای مهار تنشهای میان دولت ترامپ و رهبر کاتولیکهای جهان ارزیابی کردهاند.
وزارت خارجه آمریکا پس از این دیدار اعلام کرد دو طرف درباره وضعیت خاورمیانه، جنگها و بحرانهای انسانی گفتوگو کردهاند. مقامهای واتیکان نیز از تأکید مشترک بر صلح و ادامه روابط دوجانبه خبر دادند.
ریشه تنشها به هفتههای گذشته بازمیگردد؛ زمانی که پاپ لئو با حمله نظامی آمریکا علیه ایران مخالفت کرد و درباره گسترش جنگ هشدار داد. همزمان، مواضع او در حمایت از مهاجران و پناهجویان نیز فاصلهای آشکار با سیاستهای مهاجرتی دولت ترامپ ایجاد کرد.
دونالد ترامپ در واکنش، حملاتی بیسابقه علیه پاپ آغاز کرد. رئیسجمهور آمریکا در شبکه اجتماعی خود، پاپ لئو را به ضعف در سیاست خارجی متهم کرد و مدعی شد او بیش از اندازه به جریانهای چپگرا نزدیک شده است.
اهمیت این اختلاف از آن جهت بیشتر شده که پاپ لئو نخستین پاپ آمریکایی تاریخ کلیسای کاتولیک به شمار میرود. پیش از این، واتیکان معمولاً تلاش میکرد از ورود مستقیم به درگیریهای سیاسی آمریکا فاصله بگیرد، اما اکنون اختلاف نظر درباره جنگ، مهاجرت و سیاست خارجی، رابطه دو طرف را پیچیدهتر کرده است.
واتیکان در ساختار جهانی تنها یک نهاد مذهبی نیست. این نهاد در بسیاری از بحرانهای بینالمللی نقش میانجی سیاسی و انسانی ایفا میکند و آمریکا نیز طی سالهای گذشته در موضوعاتی مانند کمکرسانی به کوبا و بحرانهای انسانی، از همکاری واتیکان استفاده کرده است.
در جریان دیدار اخیر، مسئله ایران، لبنان، جنگهای آفریقا و وضعیت کوبا نیز مطرح شد. روبیو پیش از سفر گفته بود قصد دارد درباره کمکهای انسانی به کوبا با مقامهای واتیکان رایزنی کند.
با وجود ادامه اختلافها، هر دو طرف اکنون تلاش میکنند تنشهای علنی کاهش پیدا کند. مقامهای واتیکان ترجیح میدهند اختلافها از مسیر دیپلماسی پشتپرده مدیریت شود، نه از طریق حملات رسانهای.
در سوی مقابل، ترامپ همچنان مواضع تندی علیه پاپ حفظ کرده است. او در روزهای اخیر دوباره ادعا کرد پاپ لئو درباره برنامه هستهای ایران موضعی خطرناک دارد؛ ادعایی که واکنش منفی مقامهای ایتالیایی و واتیکان را به دنبال داشت.
پاپ لئو نیز بدون اشاره مستقیم به ترامپ اعلام کرد هر فردی حق انتقاد دارد، اما انتقاد باید بر پایه حقیقت مطرح شود. او همچنین تأکید کرد کلیسای کاتولیک سالهاست با همه سلاحهای هستهای مخالفت میکند.
اکنون دیدار روبیو و پاپ لئو بیش از آنکه نشانه پایان اختلافها باشد، تلاشی برای جلوگیری از عمیقتر شدن شکاف میان آمریکا و واتیکان تلقی میشود؛ شکافی که جنگ ایران، مسئله مهاجرت و اختلاف بر سر نقش آمریکا در جهان، آن را پررنگتر کرده است.