رسانه آمریکایی آکسیوس نوشت که همزمان با انتظار آمریکا برای دریافت پاسخ ایران به پیش نویس توافق پایان جنگ، دیدار معاون رئیس جمهور آمریکا با نخست وزیر قطر نشان داد که دوحه بار دیگر به یکی از بازیگران کلیدی مذاکرات پشت پرده میان تهران و واشینگتن تبدیل شده است.
به گزارش عصر ایران به نقل از آکسیوس، جی دی ونس، معاون رئیس جمهور آمریکا، روز جمعه با شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، نخست وزیر و وزیر خارجه قطر، دیدار کرد؛ شخصیتی که اکنون به یکی از مهم ترین میانجیگران مذاکرات میان آمریکا و ایران تبدیل شده است.
اگرچه پاکستان از آغاز جنگ به عنوان میانجی رسمی میان تهران و واشینگتن فعالیت کرده است، اما مقامهای آمریکایی میگویند قطریها نیز به شکل پنهانی و مستمر در پشت صحنه نقش آفرینی کردهاند و کاخ سفید آنها را در مذاکرات با ایران بسیار مؤثر میداند.
نخست وزیر قطر تنها برای دیدار با ونس به واشینگتن سفر کرد و بلافاصله پس از پایان این نشست، آمریکا را ترک کرد.
کاخ سفید اکنون در انتظار پاسخ ایران به یک یادداشت تفاهم یک صفحهای است که هدف آن پایان دادن به جنگ و تعیین چارچوبی برای مذاکرات دقیقتر هستهای در آینده عنوان شده است.
منابع آگاه اعلام کردهاند که قطریها چند هفته پیش تلاشهای میانجیگرانه پشت پرده خود را از سر گرفتهاند.
دو منبع مطلع گفتهاند که قطر اکنون یکی از دست کم سه کانال ارتباطی غیرعلنی میان ایران و آمریکا را مدیریت میکند.
این منابع تأکید کردهاند که مقامهای قطری از ارتباطات خود با فرماندهان ارشد سپاه پاسداران انقلاب اسلامی که در تصمیم گیریهای مربوط به مذاکرات با آمریکا نقش دارند، استفاده میکنند.
قطریها همچنین فعالیتهای خود را با میانجیگران پاکستانی هماهنگ کردهاند. نخست وزیر قطر پیش از سفر به واشینگتن، روز پنجشنبه با همتای پاکستانی خود گفت و گو کرده بود.
قطر پیش از آغاز جنگ در ژوئن ۲۰۲۵ نیز در مذاکرات میان ایران و آمریکا نقش فعالی داشت.
اگرچه عمان میانجی رسمی مذاکرات بود، اما مقامهای ارشد قطری در بیشتر نشستها حضور داشتند و به شکل پشت پرده از گفت و گوها حمایت میکردند. آنها حتی در آخرین نشست میان طرفین در ژنو که دو روز پیش از آغاز جنگ برگزار شد نیز حضور داشتند.
قطریها همچنین پس از حمله ایران به خاک قطر در ژوئن، در تلاشهای دیپلماتیک برای پایان دادن به جنگ مشارکت کردند.
یک منبع منطقهای به آکسیوس گفته است که مقامهای قطری مدتی به آمریکا اعلام کرده بودند که به دلیل حملات ایران دیگر حاضر نیستند میانجیگری میان تهران و واشینگتن را ادامه دهند.
این منبع افزوده است که آمریکا از قطر خواسته بود دوباره به روند میانجیگری بازگردد و حتی دونالد ترامپ نیز این موضوع را در گفت و گو با شیخ تمیم بن حمد آل ثانی، امیر قطر، مطرح کرده بود.
وزارت خارجه قطر نیز در بیانیهای اعلام کرد که جی دی ونس و شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثانی در دیدار خود درباره تلاشهای میانجیگرانه میان ایران و آمریکا گفت و گو کردهاند.
همچنین وزارت خارجه قطر اعلام کرد که نخست وزیر این کشور در این نشست بر ضرورت واکنش مثبت همه طرفها به تلاشهای جاری میانجیگری تأکید کرده است تا مسیر حل ریشههای بحران از طریق گفت و گو و راهکارهای مسالمت آمیز باز شود و توافقی جامع برای برقراری صلح پایدار در منطقه شکل بگیرد.