عصر ایران- یوسف پزشکیان فرزند رئیس جمهوری با تاکید بر این که اطلاعات محرمانه ای را منتشر نمی کند ( رد ادعای منتقدان) شماری از مشکلات اقتصادی ناشی از جنگ را برشمرد. او در کانال تلگرامی خود نوشته است:
صحبت از اقتصاد در این روزها خیلی سخت است چون مستعد بدفهمی است. اما چارهای نیست اگر ندانیم در کجا قرار داریم، نمیتوانیم برای آینده خود را مهیا کنیم. زندگی مردم، سرنوشت جنگ و آینده ایران با اقتصاد ایران گره خورده است.
مسألۀ دیروز، امروز و آینده مردم ایران بلاشک معیشت و اشتغال و به بیان دیگر تورم و ثبات اقتصادی بوده است. کشور حتی پیش از جنگ در حل این مسئله با مشکل مواجه بوده. اگر وعدههای ایجاد شغل در دولتیهای قبلی را به خاطر بیاورید اذعان میکنید مشکل اشتغال در کشور مزمن است یعنی از دولتی به دولت بعد به ارث میرسد. نه تنها در دولت دکتر پزشکیان، بلکه در دولتهای قبل نیز مردم از گرانی و تورم گلهمند بودهاند.
اصلا به دنبال تحلیل علت مسائل نیستم. اینکه چقدر تحریم موثر بوده، چقدر ناکارآمدی ساختار اداره کشور دخیل بوده و چقدر قصور مدیران و فساد باعث این شرایط است، موضوع بحث نیست.
پشتیبانی جنگ از یک سو و حمایت از مردم آسیب دیده از جنگ در پشت جبهه و تابآوری جامعه از سوی دیگر در گرو توان اقتصادی ماست.
بعد از جنگ مسائل اقتصادی با شدت بیشتری بروز خواهند کرد و مواجهه با آن به روشهای پیش از جنگ محکوم به شکست است.
اثرات جنگ
(دقت کنید من هیچ اطلاع محرمانهای منتشر نمیکنم. آنچه مینویسم در دسترس همه است فقط گزارهها را کنار هم میگذارم).
۱- بعضی بنگاهها و کارخانهها به صورت مستقیم مورد حمله قرار گرفتهاند و آسیب دیدهاند، مثلا فولاد.
۲- بعضی بنگاهها به صورت غیر مستقیم از کار افتادهاند. یا به خاطر اینکه کارخانهای که از آن مواد اولیه تهیه میکرد آسیب دیده یا کارخانهای که محصول او را میخرید آسیب دیده.
۳- تولیدیهایی که مواد اولیهشان از خارج از کشور وارد میشد، دچار مشکل شدهاند.
۴- تولیدیهایی که محصولشان را صادر میکردند دچار مشکل اند.
۵- دولت به خاطر از دست دادن همزمان درآمد ارزی و بخشی از درآمد مالیاتی مشکل بودجه خواهد داشت.
۶- اغلب کسب و کارهای وابسته به اینترنت آسیب دیدهاند.
۷- ممکن است افراد سودجو از شرایط جنگی سوءاستفاده کنند و حتی به دنبال کسب درآمدهای بالاتر باشند. مثل تولیدیهایی که بدون دلیل موجه محصول را گران میکنند. یا آنهایی که احیانا احتکار میکنند و یا انحصار دارند دستشان برای سودجویی باز است.
متناسب با هرکدام باید تدبیر مناسب اندیشیده شود و راهکارهای مواجهه مشخص شود.
سرنوشت اقتصاد کشور به سه مسئله بستگی دارد:
۱- جنگ چگونه خاتمه پیدا کند.
۲- شیوه مدیریت دولت و توان و اراده انجام اصلاحات اقتصادی اساسی
۳- میزان همراهی و مشارکت مردم