عصر ایران - بسیاری از گاراژها صرفا برای نگهداری خودرو ساخته می شوند، اما برخی دیگر برای تجلیل از آن ها بنا شده اند. استودیو معماری روسی اتریوم (ATRIUM) به تازگی پروژه ای 200 متر مربعی را در یک ملک خصوصی در حومه مسکو به پایان رسانده که مفهوم سنتی پارکینگ را به کلی تغییر داده است. در این پروژه، خودروها نه به عنوان ماشین، بلکه به عنوان آثار هنری موزه ای در معرض نمایش قرار می گیرند.
این بنا که «گاراژ کلکسیون خودرو» (Garage for Car Collection) نام دارد، در واقع تکه ای از یک پازل بزرگتر است که طراحی آن به اوایل دهه 2000 بازمی گردد؛ اما این بار، معماران به دنبال چیزی فراتر از یک فضای عملکردی ساده بودند.
فرم کلی ساختمان از مفهوم «نوار موبیوس» الهام گرفته شده است؛ یک حرکت نواری شکل و پیوسته که کل فضا را در سه سطح سازماندهی می کند. این طراحی هوشمندانه باعث شده تا مرز بین سقف، دیوار و کف از بین برود و ساختمان حسی از پویایی و سرعت را (مشابه بدنه آیرودینامیک خودروها) القا کند.
نوار موبیوس، سطحی هندسی است که با یک چرخش ساده، مرز بین درون و بیرون را از بین می برد؛ شکلی که در آن کف، دیوار و سقف ساختمان در یک حرکت بی پایان به هم تبدیل می شوند.
ساختار طبقات به این صورت طراحی شده است:
همکف: یک گالری شیشه ای خیره کننده با پروفیل های بسیار نازک که کلکسیون خودروها را مانند ویترین یک مغازه لوکس به نمایش می گذارد.
بخش زیرین: با پایین رفتن از سطح زمین، به فضاهای خصوصی تری مانند سالن ورزشی و دفتر کار می رسیم. پنجره های سقفی در لبه زمین، نور طبیعی را به این بخش می فرستند بدون اینکه ظاهر مینیمال بنا را به هم بزنند.
پشت بام: نوار موبیوس در نهایت به سمت بالا حرکت کرده و یک تراس اختصاصی برای ورزش در هوای آزاد ایجاد می کند.
دقت استودیو اتریوم در انتخاب مصالح، شخصیت دوگانه ای به این بنا بخشیده است:
نمای بیرونی: استفاده از ورق های سفید و یکپارچه کورین (Corian) حسی از مهندسی آیرودینامیک و آینده نگری را تداعی می کند.
فضای درونی: در مقابل نمای سرد بیرونی، داخل بنا با استفاده از چوب و مس طراحی شده تا فضایی گرم، دنج و لوکس برای جلسات کاری و استراحت فراهم شود.
شاید تحسین برانگیزترین بخش پروژه، تعامل آن با محیط پیرامون باشد. به رغم پیچیدگی فرم بنا، حتی یک درخت هم در این زمین جنگلی قطع نشده است. معماران، نقشه ساختمان را با دقت جراحان، در میان درختان موجود جای داده اند. گسترش بخش های زیادی از بنا در زیر زمین، باعث شده تا اشغال فضای سبز به حداقل برسد و این حس القا شود که ساختمان نه روی زمین، بلکه «در دل» جنگل جوانه زده است.
این پروژه که در سال 2020 طراحی و در سال 2025 تکمیل شد، توسط تیمی به رهبری آنتون نادتوچی و ورا بوتکو به ثمر نشسته است. اهمیت معماری این بنا به قدری است که در جشنواره جهانی معماری (WAF) 2025 در دو بخش «ساختمان های حمل و نقل» و «پروژه های کوچک» به عنوان فینالیست انتخاب شد.
این گاراژ ثابت می کند که حتی ساده ترین فضاها هم می توانند با نگاهی هنرمندانه، به یک اثر ماندگار تبدیل شوند.