احد وظیفه، رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور در گفتگویی درباره آخرین وضعیت تراز آب دریای خزر و شرایط دریاچه ارومیه، اظهار کرد: کاهش سطح آب دریای خزر بیش از هر چیز تحت تأثیر تغییر اقلیم، گرمایش جهانی و افزایش میزان تبخیر قرار دارد.
به گزارش مهر، وی افزود: عمده حوزه بارشی دریای خزر در کشور روسیه و مناطق شمالی قرار گرفته و بخش قابل توجهی از آب این دریا از طریق رودخانه ولگا تأمین میشود، تغییرات اقلیمی در این مناطق نیز بر وضعیت دریای خزر اثرگذار بوده است.
رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور بیان کرد: مهمترین عامل کاهش آب دریای خزر، افزایش تبخیر ناشی از گرمایش زمین است.
طی پنج دهه گذشته بهطور متوسط حدود ۲ درجه به دمای هوا افزوده شده و همین مسئله موجب افزایش تبخیر در پهنه خزر، بهویژه در فصل تابستان، شده است.
تراز آب دریای خزر ۲ متر کاهش یافت
وی ادامه داد: این روند باعث شده سطح آب دریای خزر با نوسانات بیشتری همراه شود و کاهش پیدا کند. البته در گذشته نیز چنین نوساناتی وجود داشته اما اکنون گرمایش جهانی و افزایش توان تبخیر به یکی از عوامل اصلی افت تراز آب تبدیل شده است.
وظیفه با اشاره به کاهش محسوس تراز آب دریای خزر تصریح کرد: تراز آب خزر نسبت به دهه ۷۰ حدود ۲ متر کاهش ارتفاع داشته است.
بارشهای امسال مانع تشدید بحران دریاچه ارومیه شد
این مقام مسئول سازمان هواشناسی درباره آخرین وضعیت دریاچه ارومیه نیز بیان کرد: شرایط دریاچه ارومیه نسبت به سال گذشته بهتر شده که علت اصلی آن افزایش بارندگیها در حوزه آبریز این دریاچه است.
حوزه دریاچه ارومیه شامل استانهای کردستان، آذربایجان غربی و آذربایجان شرقی است و امسال میزان بارشها در این مناطق افزایش قابل توجهی داشته است.
وی یادآور شد: بارندگیها در حوزه دریاچه ارومیه حدود ۳۰ درصد بیشتر از نرمال ثبت شده، در حالی که سال گذشته بین ۵۰ تا ۵۵ درصد کمتر از نرمال بود. همین موضوع موجب افزایش ورودی رودخانهها و بهبود وضعیت آبگیری دریاچه شده است.
دریاچه ارومیه هنوز احیا نشده؛ ۷۰ درصد بستر همچنان خشک است
وظیفه با تأکید بر اینکه دریاچه ارومیه هنوز بهطور کامل احیا نشده، گفت: در حال حاضر حداکثر ۲۰ تا ۳۰ درصد از سطح دریاچه آبگیری شده و حدود ۷۰ درصد یا حتی بیشتر از بستر دریاچه همچنان بدون آب است.
بارش مستقیم و افزایش جریان رودخانهها تأثیر مستقیمی بر وضعیت فعلی دریاچه ارومیه داشته اما با فعال شدن برداشتهای کشاورزی، میزان ورودی آب به دریاچه کاهش پیدا میکند.
رئیس مرکز ملی اقلیم و مدیریت بحران خشکسالی سازمان هواشناسی کشور تصریح کرد: وضعیت فعلی دریاچه ارومیه ناشی از مدیریت بهینه منابع آب یا کاهش برداشتها نیست، بلکه نتیجه بارندگیهای مناسب امسال است.
در استان آذربایجان غربی میزان بارندگیها حدود ۳۰ درصد و در آذربایجان شرقی حدود ۲۰ درصد بیش از نرمال بوده و همین افزایش بارشها عامل اصلی بهبود نسبی وضعیت دریاچه به شمار میرود.
وی تاکید کرد: الگوی مصرف و بهرهبرداری از منابع آب در حوزه دریاچه ارومیه فراتر از ظرفیت طبیعی این منطقه است و همین مسئله طی سالهای اخیر باعث کاهش شدید آب دریاچه و تبدیل شدن بخشهایی از آن به کانون گرد و غبار شده است.
وظیفه در پایان خاطرنشان کرد: بارشهای امسال تا حدودی شرایط دریاچه را بهبود داده اما اگر در سالهای آینده میزان بارندگی کاهش پیدا کند، احتمال بازگشت شرایط بحرانی حتی شدیدتر از سال گذشته وجود دارد.
وضعیت فعلی نشان میدهد مدیریت حوزه آبریز دریاچه ارومیه باید با جدیت بیشتری دنبال شود، چرا که شرایط کنونی بیش از آنکه حاصل مدیریت منابع آب باشد، نتیجه بارندگیهای مناسب سال جاری است.