در حالی که بمبافکن معروف B-52 Stratofortress ساخت بوئینگ بهعنوان یکی از قدیمیترین هواپیماهای نظامی در حال خدمت شناخته میشود، هواپیمای C-130 Hercules ساخت لاکهید نیز طراحی بسیار قدیمی دارد که نهتنها همچنان در خدمت است، بلکه نسخههای پیشرفتهتر آن هنوز هم تولید میشود.
به گزارش روزیاتو، این هواپیما نزدیک به ۷۰ سال پیش وارد خدمت شد و در طول این مدت، نسخههای مدرن و تخصصی متعددی از آن توسعه یافتهاند؛ از جمله MC-130J Commando II که نامش از هواپیماهای ترابری «کماندو» در جنگ جهانی دوم گرفته شده است.
MC-130J Commando II که توسط شرکت لاکهید مارتین ساخته شده، برای انجام عملیات پشتیبانی مخفی در مناطق تحت کنترل دشمن طراحی شده و مأموریتهایی مانند جستوجو و نجات رزمی را انجام میدهد. تا پایان سال مالی ۲۰۲۵، نیروی هوایی آمریکا ۵۷ فروند از این هواپیما را در اختیار داشت و قیمت هرکدام بیش از ۱۰۰ میلیون دلار برآورد میشود.
در جریان عملیات موسوم به Epic Fury در ایران، نیروهای آمریکایی مأموریتی برای نجات یک خلبان سقوطکرده در داخل خاک ایران اجرا کردند که دو فروند MC-130J نیز در آن مشارکت داشتند. با وجود موفقیت مأموریت و نجات خلبان، هر دو مورد این هواپیماها در ایران از دست رفتند. آمریکاییها میگویند که این هواپیماها امکان پرواز نداشته و به همین خاطر عامدانه منهدم شدند تا به دست ایران نیفتند. در طرف مقابل ایران میگوید که این هواپیماها در نتیجه آتش نیروهای ایرانی منهدم شدهاند.
C-130 که یک هواپیمای ترابری ملخی است، شاید بهاندازه جنگندهها یا بمبافکنها مورد توجه قرار نگیرد، اما یکی از مهمترین «اسبهای کاری» آسمان محسوب میشود. این هواپیما در بیش از ۷۰ نسخه مختلف تولید شده و در حدود ۷۰ کشور جهان مورد استفاده قرار میگیرد. از مهمترین نسخههای آن میتوان به C-130J Super Hercules و AC-130 اشاره کرد که به «فرشته مرگ» معروف است.
مدل MC-130J که در سال ۲۰۱۱ معرفی شد، یکی از پیشرفتهترین نسخههاست و برای نفوذ و خروج مخفیانه در ارتفاع پایین طراحی شده است. این هواپیما علاوه بر انتقال نیرو و تجهیزات، توانایی سوخترسانی هوایی به هلیکوپترها و هواگردهای ویژه را نیز دارد. همچنین با موتورهای قدرتمندتر، میتواند سریعتر و طولانیتر پرواز کند و از باندهای کوتاه و موقت برخیزد. این هواپیما میتواند با خدمهای حدود ۵ نفر فعالیت کند.
MC-130J قادر است تا ارتفاع حدود ۲۸,۰۰۰ پا معادل ۸٬۵۰۰ متر پرواز کند و با چهار موتور توربوپراپ رولزرویس به سرعتی نزدیک به ۶۷۰ کیلومتر بر ساعت برسد. تجهیزات پیشرفته ناوبری، باربری، سوخترسانی و سیستمهای مقابله با تهدیدات، آن را به یکی از مهمترین داراییهای استراتژیک تبدیل کرده است.
با وجود اینکه طراحی اولیه C-130 به دهه ۱۹۵۰ بازمیگردد، نسخههای مدرن آن به فناوریهایی مجهز شدهاند که فاصله زیادی با نسل اولیه دارند. حتی نمایشهای هوایی نشان دادهاند که این هواپیما میتواند با هدایت خلبانان ماهر، مانورهای پیچیده و چشمگیری انجام دهد.