نظام سلامت ملی بریتانیا که زمانی نماد عدالت درمانی و افتخار بریتانیاییها بود، حالا در یکی از سختترین دوران گیر کرده و زمان برای بیماران، به گرانترین کالا تبدیل شده است.
هرچند خدمات NHS هنوز رایگان است، اما «زمان» برای بیماران به گرانترین کالا تبدیل شده است. میلیونها نفر برای یک عمل ساده یا حتی تشخیص اولیه باید ماهها و گاهی بیش از یک سال، منتظر بمانند.
آمار رسمی NHS England (تا پایان فوریه ۲۰۲۶) نشان میدهد حدود ۷.۲۲ میلیون مورد درمانی در لیست انتظار انباشته شده است.
قبل از شیوع پاندمی کرونا، میانگین انتظار متقاضیان خدمات درمانی برای شروع فرایند درمان، حدود ۶.۷ هفته بود؛ اما حالا این رقم به ۱۳.۲ هفته (بیش از سه ماه) رسیده است.
بیش از ۲.۷ میلیون نفر (۳۷ درصد کل صف) هم بیش از ۱۸ هفته منتظر ماندهاند تا درمانشان آغاز شود. همچنین ۱۲۳ هزار نفر هم بیش از یک سال است که برای درمانهای تخصصی در نوبت ماندهاند.
در اورژانس (A&E) اوضاع به مراتب بدتر است؛ بیماران ساعتها روی صندلی سالن انتظار یا حتی داخل آمبولانس معطل میمانند.
در بیماریهای سرطانی که هر هفته و حتی هر روز تعیینکننده است، وضعیت نگرانکنندهتر میشود؛ ۸۰.۵ درصد بیماران ظرف ۲۸ روز تشخیص نهایی میگیرند، اما فقط ۶۸.۶ درصدشان میتوانند درمان را در بازه طلایی ۶۲ روزه (دو ماه) شروع کنند. در حالی که هدف دولت ۸۵ درصد بود. این فاصله، برای خیلیها میتواند تفاوت بین مرگ و زندگی باشد.
دولت کارگری که از تابستان ۲۰۲۴ قدرت را در دست گرفته، در بحث خدمات درمانی با شعار «جراحی فوری صفها» وارد میدان شد. راهاندازی مراکز تشخیص سریع، کلینیکهای شبانهروزی و فعالیت آخر هفتهها باعث شد سال ۲۰۲۵ با ۱۸.۴ میلیون مورد درمان، رکورد بزند. در نتیجه، طی ۱۸ ماه گذشته حدود ۳۷۰ هزار مورد از لیست انتظار کم شده و صفها به پایینترین سطح سه سال اخیر رسیدهاند. با این حال، کمبود شدید نیروی انسانی، خستگی و فرسودگی پزشکان و پرستاران و فشار پیری جمعیت هنوز مانع از حل اساسی مشکلات این حوزه است.
مقایسه آمار امروز با دوران پیش از کرونا (که صفها تقریبا نصف شرایط فعلی بود) اعتماد عمومی را به شدت لرزانده است. خیلیها که دیگر طاقت این انتظارهای طولانی را ندارند، با اکراه به سمت بیمههای خصوصی گرانقیمت رفتهاند یا حتی برای درمان به کشورهای دیگر سفر میکنند.
هرچند قطار اصلاحات در NHS به راه افتاده، اما کارشناسان معتقدند ترمیم این زخم عمیق و بازگشت به روزهایی که «درمان سریع و رایگان» به عنوان یکی از عوامل افتخار انگلیسیها محسوب میشد، هنوز راه درازی در پیش است و حصول نتیجه، بدون تزریق بودجههای بیشتر و جراحی ساختاری در مدیریت اداری نظام سلامت بریتانیا میسر نخواهد بود.
جواد ابویی - ایران پزشک
منابع :
آمار رسمی NHS England – Referral to Treatment Waiting Times، فوریه ۲۰۲۶
گزارش سرطان NHS، فوریه ۲۰۲۶
تحلیل انجمن پزشکی بریتانیا (BMA)
داشبورد عملکرد Nuffield Trust