کاوشهای باستانشناسی در غار اسپهبد خورشید سوادکوه به یافتههای کمنظیری از دوران ساسانیان انجامید و اولین سند نام «طبرستان» بر روی مهر ساسانی در آن کشف شد.
به گزارش مهر، مهدی عابدینی، مدیر پایگاه میراث ملی اسپهبد خورشید سوادکوه افزود: فصل اول کاوش در سال ۱۴۰۲ در ضلع غربی غار نشان داد این بخش کاربری صنعتی داشته است. کشف کورههای ذوب فلز، ابزار ساخت سلاح و ادوات تراش سنگ مانند پتک و کلنگ، بیانگر فعالیتهای نظامی و عمرانی در آن دوره است.
وی گفت: یکی از مهمترین دستاوردهای این کاوشها، پیدا شدن یک گلمهر منحصربهفرد با خط پهلوی و عبارت طبرستان است و این اثر نخستین سندی محسوب میشود که نام طبرستان را بر روی مهرهای ساسانی ثبت کرده، چراکه پیش از این از مازندران با عناوینی چون پَتَشخوارگَر یاد میشد.
وی ادامه داد::در فصل دوم کاوشها در سال گذشته، ضلع شرقی غار به کشف یک انبار کالا و نشانههایی از یک نظام حسابداری دقیق انجامید و اسناد اقتصادی و رسیدهای تحویل کالا بر روی سفال، شامل اطلاعاتی از قبیل نوع کالا، مقدار، نام تحویلدهنده و تاریخ ورود، گواه این نظام اداری پیشرفته هستند.
عابدینی همچنین از کشف دو نمونه منبتکاری بینظیر روی چوب و استخوان خبر داد که قدیمیترین نمونههای این هنر در مازندران به شمار میروند و قدمت صنایعدستی منطقه را تا ۱۲۰۰ تا ۱۳۰۰ سال پیش افزایش میدهند. افزون بر این، سندی پارچهای با خط پهلوی که بخشی از آن آسیب دیده، به عنوان قدیمیترین سند مکتوب یافت شده در مازندران در دست ترجمه متخصصان زبانهای باستانی است.
به گفته مدیر پایگاه میراث ملی اسپهبد خورشید سوادکوه، تیم کاوش امسال به دلیل شرایط جنگی و عدم تخصیص بودجه نتوانست کاوش را ادامه دهد. در حال حاضر تمرکز بر ثبت و ضبط دادهها و نگارش مقالات و کتابی بر اساس یافتههای پیشین است تا با تأمین اعتبار در سالهای آینده، کاوش در غار اسپهبد خورشید و همچنین آتشکده سوادکوه از سر گرفته شود.
کاوش در آتشکده سوادکوه نیز از سال ۱۳۹۹ آغاز شده و به دلیل محدودیت بودجه و لزوم پیشبرد همزمان طرح، به صورت یک سال در میان با کاوش در غار اسپهبد خورشید انجام میشود.