روزنامه شرق نوشت: تهران سالهاست روی زمین توسعه پیدا کرده؛ شهری که برجهایش بلندتر شده، خیابانهایش فشردهتر و جمعیتش سنگینتر شده است. اما حالا مدیران شهری و کارشناسان معتقدند ادامه حیات پایتخت تنها روی سطح زمین ممکن نیست و تهران ناگزیر است به لایههای زیرین خود فکر کند؛ جایی که میتواند هم به فضای خدماتی و حملونقل تبدیل شود، هم به انبار ایمن کالاهای استراتژیک و هم به پناهگاهی برای روزهای بحران.
در نشست تخصصی «فرصتهای توسعه فضاهای زیرزمینی در کلانشهر تهران»، میترا کریمی، مدیرکل شهرسازی و طرحهای شهری شهرداری تهران، با اشاره به سابقه ایده استفاده از فضای زیرسطحی در شهر تهران در اسناد شهری، گفت: «توسعه فضاهای زیرسطحی از اواسط دهه 90 در دستور کار قرار گرفت، ولی ریشه آن به طرح جامع شهر تهران مصوب سال ۸۵ بازمیگردد؛ براساس این طرح، شهرداری تهران موظف بود امکانسنجی، ایجاد و توسعه فضاهای زیرسطحی را دنبال کند». او افزود: «در سال ۸۹ نیز شورای شهر لایحهای را در همین زمینه تصویب کرد، اما این موضوع تا سال گذشته عملا مسکوت مانده بود. از سال ۱۴۰۴ تصمیم گرفته شد این موضوع در دو سطح راهبردی تدوین شود و به همین دلیل طرح در کمیسیون ماده ۵ تصویب و در کمیتههای فنی شورای عالی شهرسازی و معماری نیز بررسی شد و قرار است این سند بهعنوان سند بالادستی در شورای عالی شهرسازی و معماری به تصویب برسد».
کریمی با تأکید بر اینکه اولویت توسعه فضاهای زیرسطحی با فضاهای عمومی است، اظهار کرد: «بیش از ۱۶۰ ایستگاه مترو ظرفیت بالایی برای این موضوع دارند و قرار است توسعه فضاهای زیرسطحی به موضوع TOD و توسعه مبتنی بر حملونقل عمومی متصل شود». به گفته او، هماکنون برنامه عملیاتی ایجاد و توسعه فضاهای زیرسطحی در تهران در حال تهیه است و قرار شده در بازنگری طرح جامع و تفصیلی شهر تهران نیز این موضوع گنجانده شود. محمد انامپور، مدیر برنامهریزی و توسعه شرکت فجر توسعه نیز با اشاره به تجربههای جهانی گفت: «وقتی تجربیات جهانی را بررسی میکنیم، متوجه میشویم یک نظام یکپارچه برنامهریزی و مدیریت در این زمینه وجود دارد.
زمین، اصلیترین سرمایه شهرهاست؛ سرمایهای تجدیدناپذیر که با رشد جمعیت، شهرها را ناگزیر به سمت فشردهسازی و سهبعدیشدن سوق میدهد». او ادامه داد: «فضاهای زیرسطحی راهکاری برای پاسخ به نیازهای جدید شهری هستند، اما در این مسیر با چالشهایی مانند نظام حقوقی و مالکیتی، دشواری عملیات حفاری زیربناهای موجود و نحوه اتصال فضاهای روی سطح و زیر سطح مواجه هستیم؛ چالشهایی که حتی کشورهایی مانند فنلاند نیز با آن روبهرو بودهاند». در ادامه احمدرضا حیدری، رئیس اداره تونل و سازههای ژئوتکنیکی سازمان مشاور فنی و مهندسی شهر تهران، با اشاره به ضرورت نگاه چندوجهی به توسعه زیرسطحی گفت: «رویکرد عملکردی، حرکت و دسترسی، مسائل فرهنگی و اجتماعی، ملاحظات زیستمحیطی و پدافند غیرعامل ازجمله مباحث مهم در این حوزه هستند».