یک کارشناس اقتصادی در حوزه نقره گفت: در ماههای اخیر، افزایش قیمت جهانی و دشواری خرید طلا، توجه سرمایهگذاران را به سمت نقره معطوف کرده که این هجوم تقاضا منجر به کمبود فیزیکی کالا و ایجاد حباب قیمتی و شکاف عمیق بین نرخ خرید و فروش شد و این امر ضربه مهلکی بر پیکره تولید مصنوعات نقره وارد کرد.
اسماعیل صمدی در گفتوگو با ایسنا اظهار کرد: در ماههای اخیر، به دلیل رشد قیمت جهانی طلا و نقره و دشواری خرید طلا در حجمهای کم، مردم سرمایهگذار به سمت خرید نقره بهویژه ساچمه و شمش روی آوردند. این موضوع در فضای مجازی نیز با تبلیغات گسترده کانالهای سرمایهگذاری مبنی بر لزوم داشتن نقره خام در سبد داراییها، تقویت شد.
وی با اشاره به اینکه قیمت نقره در ایران تحت تاثیر انس جهانی، نرخ دلار و افزایش تقاضای خرید مواجه شده است، افزود: موج تقاضای شدید برای خرید نقره باعث کساد شدن بازار و کمبود فیزیکی آن شد. از منظر یک سرمایهگذار این اتفاق منجر به ایجاد حباب قیمتی عظیمی شد؛ بهطوریکه قیمت خرید عمدهای که در زمان عادی حدود ۵۰۰ هزار تومان بود، با هجوم خریداران و صفهای طولانی در مقابل فروشندگان، به بیش از ۸۰۰ هزار تومان در هر گرم رسید. متاسفانه پس از این هیجان، شکاف عمیقی بین قیمت خرید و فروش پدید آمد. در حالی که مردم با قیمتهای نجومی خرید میکردند، هنگام فروش تنها حاضر بودند گرمی ۵۰۰ هزار تومان پرداخت کنند. این اختلاف قیمت فاحش نشان میدهد که بازار نقره در ایران دچار نوسانات غیرمنطقی و رفتارهای سفتهبازی شده است.
این کارشناس اقتصادی در حوزه نقره با اشاره به اینکه خرید هیجانی ضربه سنگینی بر پیکره تولیدات نقره واردکرده است، گفت: مشهد به عنوان شهر جهانی گوهرسنگ و قطب اصلی تولید نقره، بخشی از اقتصاد خود را به فروش مصنوعات نقره به زائران وابسته دارد. با هجوم مردم برای سرمایهگذاری بر نقره خام، کارگاهها برای تامین مواد اولیه خود با معضل جدی روبرو شدند؛ زیرا قیمت نقره آنقدر بالا رفته بود که تولیدکننده نمیتوانست محصول نهایی را به صرفه بفروشد. همچنین تولیدکنندگان مجبور شدند محصولات خود را ذوب کنند تا از ضرر بیشتر جلوگیری کنند. حتی واحدهای بزرگ تولیدی، روزانه حدود ۲۰۰ کیلوگرم نقره را ذوب و به ساچمه تبدیل میکردند، نتوانستند پاسخگوی این تقاضای هیجانی باشند. این موج خرید، نه تنها به تولید ضربه زد، بلکه سرمایهگذاران عادی را نیز با ضررهای سنگین مواجه کرد.
صمدی ادامه داد: جو رسانهای باعث شده بود تا افراد غیرمتخصص، قوطیهای کوچک نقره را به عنوان کالای سرمایهای عرضه کنند. مشکل اصلی اینجا است که این خریداران عمده، خریدار واقعی ندارند و تنها بانک یا صرافان بزرگ میتوانند این حجم از نقره را خریداری کنند که خود نیز در شرایط کنون تمایلی به خرید ندارند. نتیجه این اشتباه محاسباتی و ایجاد «چرخه معیوب» در بازار این شد که افراد با هیجان وارد این بازار شدند. سرمایهگذاری بدون تحلیل درست و در شرایطی که شکاف قیمت خرید و فروش بسیار زیاد بود یعنی زمانی که قیمت جهانی ۵۰۰ هزار تومان بود اما در ایران معامله نقره با قیمت ۸۰۰ هزار تومان انجام میشد. این اختلاف قیمت نه تنها برای تولیدکنندگان و مغازهداران مشکلساز بود، بلکه نشان داد که ورود هیجانی به بازارهای کالا میتواند به اندازه سوددهی، خسارتبار و ویرانگر باشد.
این کارشناس اقتصادی در حوزه نقره با اشاره به اینکه بازار رضا در مشهد به عنوان پایتخت نقره در ایران است، اظهار کرد: مشهد همواره تعیینکننده نرخ استاندارد و معتبر این فلز در کشور بوده است. مکانی که متخصصانی با سالها تجربه و تخصص عملی در کنار هم حضور دارند اما مشکل کنونی این است که ورود افراد غیرتخصصی بدون مدرک فنیحرفهای، سابقه شاگردی یا شناخت واقعی از بازار، و تنها با تکیه بر مجوزهای آنلاین، به جای حل مسئله، آشفتگی را تشدید کرده است.
وی ادامه داد: باید سیاستگذاری خود را از تشویق به خرید نقره خام (ساچمه یا شمش) برای سرمایهگذاری، به سمت رونق تولید و مصنوعات نقره تغییر دهیم. از آنجا که هزینه اجرت ساخت در نقره مناسب است، میتوان مردم را به سمت خرید مصنوعات دست ساز هدایت کرد. این کار نیز به اشتغالزایی و رونق کارگاههای تولیدی کمک میکند و سرمایهگذاران میتوانند از این طریق وارد بازار شوند، بدون اینکه با خرید مواد اولیه خام، قیمتها را تحریف کنند.
صمدی با اشاره به نقش مخرب فروشندگان غیرمتخصص و برخی اینفلوئنسرها، تصریح کرد: افرادی که نه میدانند از کجا بخرند و نه میدانند به کجا بفروشند، تنها برای تولید محتوا و کسب اعتبار در شبکههای اجتماعی، توصیههای نادرست ارائه میدهند. این رفتارهای هیجانی و غیرکارشناسانه، چرخه معیوبی را ایجاد کرده که قیمتها را از منطقی بودن خارج میکند. در نهایت با اصلاح بازار، سرمایه مردمی که سرنوشت سرمایهشان به دست این توصیههای غیرکارشناسانه قرار گرفته بود، با ضررهای سنگینی مواجه شده است. این پدیده هنوز در مراحل اولیه است و جو هیجانی کامل شکل نگرفته اما با توجه به تعطیلیها و تاثیرگذاری شبکههای اجتماعی که با سرمایه اندکی میتوان به راحتی وارد تجارت آنلاین طلا و نقره شد، خطرات جدی در پیش است. کسی که سواد و تجربه بازار ندارد، نمیداند که تقاضا در هر منطقهای متفاوت است.
وی اضافه کرد: وقتی فردی بدون شناخت از این تمایلات بازار، محصولی تهیه میکند که به دست خودش باقی میماند، ناچار است برای جبران، به سمت تولید قوطیهای یک، دو یا پنج گرمی به عنوان کالای سرمایهای برود. این کار به جای کمک به چرخه تولید، ضربهای سنگین به آن وارد میکند. بیتجربگی و عدم شناخت از زوایای پنهان بازار، باعث ایجاد حجمی سنگین از کالای غیرمصرفی میشود که سایهای سنگین بر بازار مشهد و در ادامه کل کشور میاندازد؛ در حالی که بخشی از صنعت سوغات و اقتصاد منطقه، هنوز به طور مستقیم بر پایه نقره استوار است.