عصر ایران؛ علی خیرآبادی - مدتهاست از امیر قلعهنویی بابت برخی انتخابها، لیستهای دعوتشدگان و حتی سبک بازی تیم ملی انتقاد کردهایم و در بسیاری از موارد هم این انتقادها وارد بوده است. اما این بار، دستکم در موضوع افزایش میانگین سنی تیم ملی، باید منصف بود؛ تصمیمی که بیش از آنکه احساسی باشد، حاصل یک محاسبه منطقی است.
امروز که لیست نهایی تیم ملی اعلام شد برخی با تیترهایی مانند «پیرترین تیم ملی تاریخ ایران راهی جام جهانی شد» تلاش میکنند این موضوع را به یک نقطه ضعف تبدیل کنند اما واقعیت این است که فوتبال فقط مسابقه دویدن و جوانی نیست؛ بهخصوص وقتی قرار است در بزرگترین تورنمنت جهان و در شرایطی خاص به میدان بروید.
جام جهانی ۲۰۲۶ در آمریکا، کانادا و مکزیک برگزار میشود. فارغ از مسائل فنی، از همین حالا میتوان حدس زد که فضای حاکم بر مسابقات برای تیم ملی ایران چندان عادی و دوستانه نخواهد بود. تنشهای سیاسی، فشار رسانهای، حاشیههای احتمالی و جو سنگین مسابقات میتواند شرایطی متفاوت از دورههای گذشته ایجاد کند. در چنین وضعیتی، تجربه ارزشی دوچندان پیدا میکند.
بازیکن باتجربه فقط کسی نیست که چند سال بیشتر فوتبال بازی کرده باشد. بازیکن باتجربه در لحظات بحرانی کمتر دچار اشتباه میشود، بهتر فشار روانی را مدیریت میکند و در زمین نقش رهبر را برای سایر بازیکنان ایفا میکند. تیمی که قرار است در چنین فضایی رقابت کند، به ستونهای باتجربه نیاز دارد؛ حتی اگر این موضوع چند واحد میانگین سنی تیم را بالا ببرد.
ضمن اینکه بسیاری از ستارههای فعلی فوتبال ایران هنوز در سطح قابل قبولی قرار دارند. نمیتوان صرفاً به دلیل عبور از ۳۰ سالگی، بازیکنانی را که همچنان در لیگهای معتبر یا در سطح اول فوتبال ایران عملکرد خوبی دارند کنار گذاشت. جوانگرایی یک ضرورت است، اما زمانی ارزشمند خواهد بود که بر اساس کیفیت فنی انجام شود، نه صرفاً برای پایین آوردن عدد میانگین سنی.
مشکل فوتبال ایران در سالهای اخیر کمبود جوانان بااستعداد نبوده؛ مشکل اصلی، نبود فرآیند درست برای انتقال نسلها بوده است. اگر امروز تیم ملی چند بازیکن باتجربه را حفظ میکند، لزوماً به معنای مخالفت با جوانگرایی نیست. اتفاقاً یک نسل جوان موفق زمانی شکل میگیرد که در کنار چند بازیکن باتجربه رشد کند، نه اینکه یکباره در معرض فشار سنگین جام جهانی قرار بگیرد و خدایی نکرده با فشار روانی زیاد آینده اش نابود شود.
در نهایت میتوان از قلعهنویی بابت خیلی چیزها انتقاد کرد، اما افزایش میانگین سنی تیم ملی احتمالاً یکی از آنها نیست. در شرایط فعلی، تجربه یک مزیت است نه یک ضعف. شاید به جای شمردن سن بازیکنان، بهتر باشد به این فکر کنیم که آیا آنها هنوز توانایی کمک به تیم ملی را دارند یا نه. اگر پاسخ مثبت است، عدد میانگین سنی اهمیت چندانی ندارد.