عصرایران ؛ رضا غبیشاوی - آتش بس در لبنان و مقابله با جنگ افروزی نتانیاهو در این کشور می تواند به موضوع همکاری ایران و ترامپ تبدیل شود.
هم ایران هم آمریکا خواهان توقف درگیری ها میان اسرائیل و حزب الله لبنان و مقابله با اقدامات جنگجویانه نتانیاهو (نخست وزیر اسرائیل) هستند. پس این موضوع، می تواند برنامه مشترک تهران و ترامپ باشد هر چند دو کشور درباره جزئیات باهم اختلاف نظر و تفاوت هایی دارند اما هدف یکی است.
ایران بزرگترین تاثیرگذار بر حزب الله لبنان و ترامپ هم بزرگترین تاثیرگذار بر نتانیاهو است.
ترامپ در هفته های اخیر بارها آتش بس میان لبنان و اسرائیل را اعلام کرد اما هر بار با حملات نتانیاهو و پاسخ های حزب الله لبنان، درگیری میان دو طرف از سر گرفته شد و آتش بس شکست خورد. در جدیدترین حملات اسرائیل هم یک خودروی آمبولانس و تعدادی از نیروهای امدادرسان پزشکی در جنوب لبنان مورد هدف حملات اسرائیل قرار گرفتند و جان باختند.
تهران و ترامپ از طریق تاثیرگذاری بر حزب الله و اسرائیل می توانند برای برقراری آرامش در لبنان همکاری کنند و به هدف مشترک برسند؛ هدفی که منافع مشترک آنها را تامین می کند.
در هفته گذشته، ایران درباره ادامه حملات اسرائیل به جنوب لبنان و ضاحیه بیروت هشدار داد و آن را به مذاکرات خود با آمریکا مرتبط ساخت. در نتیجه، ترامپ هم در مکالمه تند با نتانیاهو او را از حملات سنگین و لشکرکشی به ضاحیه بیروت بازداشت اما حملات علیه جنوب لبنان ادامه دارد.
توقف حملات علیه لبنان نه تنها به دولت این کشور در برقراری صلح و ثبات کمک می کند بلکه فشار جنگ علیه اهالی جنوب لبنان را متوقف و به آنها فرصت بازگشت و بازسازی می دهد.
همچنین همکاری در موضوع لبنان می تواند زمینه را برای توافق ایران و آمریکا و پایان دادن به جنگ میان دو کشور فراهم کند.
ترامپ تلاش می کند خود را به عنوان چهره صلح ساز، مطرح کند. به همین دلیل رئیس جنجالی ایالات متحده امریکا سعی می کند ایجاد صلح میان لبنان و اسرائیل را به فهرست جنگ ها و درگیری هایی که او آنها را پایان داده اضافه کند و از آن، یک دستاورد دیپلماتیک بسازد. در نتیجه فرصت خوبی برای معامله با ترامپ است.
ایران به ترامپ در توقف جنگ در لبنان کمک می کند و در مقابل، در مذاکرات برای توافق دوجانبه، ما به ازای آن را طلب خواهد کرد.
همچنین در صورت موفقیت همکاری ایران و آمریکا در لبنان، اعتمادسازی میان دو کشور شکل خواهد گرفت تا بتوان از آن به سود توافق احتمالی دو کشور بهره برد.
در صورت موفقیت این نمونه، می تواند زمینه برای همکاری تهران و واشنگتن در سایر بخش ها و موضوعات منطقه ای باشد. علاوه براین، فضایی برای درک متقابل ایران و آمریکا درباره دیگر موضوعات منطقه ای از جمله تنگه هرمز فراهم می کند.
همکاری ایران و آمریکا درباره لبنان البته مسبوق به سابقه است و اتفاق جدیدی نیست.
مهمترین سابقه مربوط به سال های دهه 60 شمسی است. جایی که آمریکا برای آزادسازی گروگان های آمریکایی از دست یک گروه شیعه در لبنان، پذیرفت با ایران همکاری کند. آمریکا با فروش پنهانی سلاح به ایران که در جنگ با عراق بود موافقت کرد. در مقابل، تهران از نفوذ خود بر گروه های شیعه لبنان برای آزادسازی گروگان های آمریکایی استفاده کرد.
در تلاش ها برای پایان جنگ داخلی لبنان و دست یابی به توافق سیاسی طائف در سال 1989، ایران و آمریکا در همسویی کم سابقه ای به بازگشت ثبات به لبنان کمک کردند.
در جنگ بوسنی (1992 – 1995) هم موضع ایران و آمریکا در کنار یکدیگر قرار گرفت. حمایت از مسلمانان بوسنی در مقابل حملات صرب های مورد حمایت روسیه. ایران از دخالت نظامی آمریکا در بوسنی به سود مسلمانان بوسنی علیه صرب ها حمایت کرد.
ایران و آمریکا با وجود قطع روابط دیپلماتیک و تقابل سیاسی اما سابقه زیادی در همکاری های منطقه ای نیز دارند. از جمله می توان به همکاری دو کشور درباره جنگ 2003 علیه عراق و سرنگونی حکومت صدام حسین یا حمله 2001 آمریکا به طالبان افغانستان و سرنگونی حکومت طالبان اشاره کرد.
علاوه بر این، همکاری ایران و آمریکا در حمایت از دولت عراق و برقراری ثبات سیاسی در این کشور نیز از دیگر نمونه های همکاری این دو خصم در خاورمیانه است.
همکاری درباره یمن سرازیر شده در جنگ داخلی و افغانستان بعد از سقوط حکومت اشرف غنی و بازگشت طالبان، مقابله با داعش در سوریه و عراق، از دیگر نمونه های همکاری های تهران و واشنگتن است.
ایران و آمریکا همچنین در گذشته همکاری هایی در حوزه هایی مثل مبارزه با مواد مخدر و جرایم سازمان یافته نیز داشته اند.
یکی از همراهی های دولت های ایران و آمریکا در دوره ریاست ترامپ، می توان به موافقت تهران با پذیرش ایرانیان اخراجی از آمریکا اشاره کرد.
در اقدامی کم سابقه یا بی سابقه، دولت ترامپ به کارکنان دفتر حفاظت از منافع ایران در واشنگتن اجازه داد با ایرانیان دستگیر شده در بازداشتگاه های آمریکا و قبل از اخراج و بازگرداندن آنها به ایران دیدار و گفتگو داشته باشند.
دفتر ایران، مدارک لازم شناسایی برای بازگشت و پذیرش ایرانی های اخراج شده از آمریکا را برای آنها صادر کرد. یعنی نوعی خدمات کنسولی از سوی دفتر نمایندگی ایران به ایرانیان بازداشتی در آمریکا ارائه شد.