پاییز سال گذشته، اسپن ساستاد هنگام بررسی تنگه اسکاگراک میان نروژ و دانمارک متوجه شد که با کشفی استثنایی روبهرو شده است. در عمق نزدیک به ۶۰۰ متری زیر سطح آب، بقایای یک کشتی غرقشده قرار داشت که مملو از ظروف ظریف چینی بود و شگفتآورتر اینکه بسیاری از این ظروف همچنان سالم مانده بودند.
به گزارش فرادید؛ ساستاد که ساعتساز است و یک شرکت کوچک نقشهبرداری زیرآبی را اداره میکند، پس از این کشف با باستانشناسان موزه دریایی نروژ تماس گرفت. پژوهشگران با مشاهده این کشتی غرقشده شگفتزده شدند و از آن زمان تاکنون در حال بررسی آن هستند. آنها این کشتی ناشناس را «کشتی چینی» نامگذاری کردهاند.
هانا گایران، مدیرکل اداره میراث فرهنگی نروژ، در بیانیهای گفت: «وقتی ابعاد این کشف را درک کردم، مجبور شدم چشمانم را چند بار بمالم. این کشف تقریباً فراتر از باور است».
پژوهشگران با استفاده از یک وسیله کنترلشونده از راه دور مجهز به دوربین، در حال مستندسازی این کشتی ۲۲ متری و محموله آن هستند. برخی از ظروف کشفشده به نظر میرسد از نوع «باتاویا» باشند؛ سبکی از چینیهای ساخت چین که درون آنها با نقشهای آبی و سفید تزئین شده و سطح بیرونی آنها لعاب قهوهای دارد. گروه دیگری از اشیا نیز ظاهراً از نوع «بلان دو شین» هستند؛ نوعی چینی که در شهر دهوا در ساحل جنوب شرقی چین تولید میشد. روی پایه یکی از فنجانها نیز نشانهای شبیه به یک تکنگاره یا نشان اختصاصی دیده میشود، اما پژوهشگران هنوز موفق به رمزگشایی آن نشدهاند.
سوِن آرنس، مدیر تحقیقات موزه دریایی نروژ، گفت: «ما اغلب محمولهها و بارهای کشتیهای غرقشده را پیدا میکنیم، اما معمولاً شکستهاند یا موجودات دریایی روی آنها را پوشاندهاند. در اینجا بشقابهای کامل به صورت دستههای مرتب روی کف دریا قرار داشتند».
علاوه بر ظروف چینی سالم، پژوهشگران بشکههایی حاوی غلات و مجموعهای از کالاهای لوکس ساخت اروپا را نیز کشف کردهاند؛ از جمله لوسترها و جامهای پایهدار. آنها همچنین جعبهای پیدا کردند که حاوی موادی ناشناخته بود و احتمال میرود شامل قهوه، چای، کاکائو یا دارو باشد.
آرنس در این باره گفت: «این کشتی برای هر باستانشناس دریایی یک رؤیاست. تنوع محموله آن فوقالعاده است و در این عمق، شرایط نگهداری اشیا به طرز شگفتانگیزی عالی بوده است. حتی مواد آلی نیز به شکل قابل توجهی سالم باقی ماندهاند».
در ماه مه، پژوهشگران با استفاده از یک ربات زیرآبی مجهز به بازوی مکنده توانستند حدود ۴۰ شیء را در جعبههای مخصوص قرار داده و به سطح آب منتقل کنند. این آثار اکنون در موزه دریایی نروژ در اسلو نگهداری میشوند و قرار است در آینده در قالب یک نمایشگاه دائمی به نمایش گذاشته شوند. در حال حاضر نیز تعدادی از این اشیا در معرض دید عموم قرار گرفتهاند تا بازدیدکنندگان تصویری از یافتههای آینده داشته باشند.
بر اساس وضعیت تقریباً عمودی کشتی در بستر دریا، پژوهشگران معتقدند که این شناور به سرعت غرق شده و مستقیماً به کف دریا فرو رفته است. به همین دلیل بخش زیادی از محموله هنوز دقیقاً در همان جایی قرار دارد که چند قرن پیش بارگیری شده بود.
پژوهشگران احتمال میدهند کشتی در میانه قرن هجدهم و احتمالاً حوالی سال ۱۷۵۰ میلادی غرق شده باشد. این دوره زمانی در شمال اروپا با دگرگونیهای گسترده سیاسی، اقتصادی و اجتماعی همراه بود؛ دورانی که فرهنگ مصرفگرایی مدرن به تدریج شکل میگرفت.