گوبکلی تپه (Göbekli Tepe)، سازه سنگی باستانی واقع در ترکیه، با قدمتی هزاران ساله که به مراتب از استونهنج پیشی میگیرد، ادراکات ما را از تمدنهای اولیه بشر دگرگون کرده است.
به گزارش گجت نیوز، کشف معبد سنگی گوبکلیتپه در جنوب شرقی ترکیه، مرزهای دانش باستان شناسی را جابجا کرده و پرسشهای بنیادینی درباره خاستگاه تمدن بشری مطرح میسازد. این سازه عظیم با بیش از ۱۱ هزار سال قدمت، نشان میدهد که تمدنهای باستانی در عصر شکارچی-گردآورنده تواناییهای مهندسی پیچیدهای داشتهاند.
گوبکلی تپه در جنوب شرقی ترکیه، تنها حدود ۵ درصد آن حفاری شده است. قدیمیترین لایه این سایت به حدود ۹۶۰۰ پیش از میلاد بازمیگردد که آن را ۶۵۰۰ سال کهنتر از استونهنج و ۷۰۰۰ سال قدیمیتر از کهنترین اهرام مصر میسازد. این بنا قدیمیترین یادمان مگالیتیک (سنگبنای عظیم) شناختهشده بشریت است.
این سازه، معمای بزرگی برای باستانشناسان است؛ زیرا وجود فرهنگ پیشرفته در میانرودان علیا در پایان آخرین عصر یخبندان (حدود ۱۱۰۰۰ سال پیش)، با تصورات قبلی از جوامع شکارچی-گردآورنده در تضاد است. گوبکلی تپه معبدی با بلوکهای عظیم سنگ آهک و ستونهای T شکل تزئینشده بوده و درک ما از هوموساپینس (Homo sapiens) و معماری نوسنگی را دگرگون کرده است.
با ابعادی شامل ۱۵ متر رسوب انباشتهشده در مساحتی ۹ هکتاری، گوبکلی تپه مهمترین اکتشاف باستان شناسی تاریخ بشریت محسوب میشود. دلیل دفن این سایت توسط سازندگانش در حدود ۲۰۰۰ سال بعد، همچنان محققان را به چالش میکشد.