اخترشناسان موفق شدند با استفاده از دادههای یکی از تلسکوپهای قدرتمند جهان، نقشهای دقیق و بزرگ از میدانهای مغناطیسی جهان تهیه کنند که میتواند به حل یکی از قدیمیترین معماهای کیهانشناسی، یعنی منشأ و تکامل میدانهای مغناطیسی در جهان، کمک کند. این نقشه جدید که SPICE-RACS نام دارد، توسط گروهی از پژوهشگران با استفاده از تلسکوپ رادیویی ASKAP در استرالیا تهیه شده است.
به گزارش همشهری آنلاین به نقل از ساینسآلرت، میدانهای مغناطیسی یکی از اجزای بنیادی جهان هستند و نقش مهمی در حرکت ذرات، شکلگیری ستارهها و تکامل کهکشانها ایفا میکنند. با وجود اهمیت فراوان آنها، این میدانها مستقیما قابل مشاهده نیستند و دانشمندان هنوز نمیدانند چگونه پس از مهبانگ شکل گرفتهاند و در طول تاریخ کیهان چگونه تغییر کردهاند.
برای مطالعه این میدانهای نامرئی، ستارهشناسان از نور کهکشانهای دوردست استفاده میکنند. هنگامی که امواج نوری در مسیر خود از میان میدانهای مغناطیسی عبور میکنند، جهت قطبش (Polarization) آنها تغییر میکند. پژوهشگران با اندازهگیری این تغییرات میتوانند ساختار میدانهای مغناطیسی میان زمین و منابع دوردست را بازسازی کنند.
نقشه جدید، حاصل بررسی صدها هزار کهکشان است. پژوهشگران از میان نزدیک به چهار میلیون کهکشان شناساییشده در پروژههای نقشهبرداری آسمان، حدود ۳۵۰ هزار منبع مناسب را برای تحلیل میدانهای مغناطیسی انتخاب کردند.
به گفته تیم تحقیقاتی، تعداد منابع مورد استفاده در این پروژه تقریبا ۱۰ برابر بیشتر از بزرگترین نقشه مشابه قبلی است و از مجموع تمام دادههای پیشین در این حوزه نیز حدود پنج برابر گستردهتر محسوب میشود.
در این نقشه، رنگهای قرمز میدانهای مغناطیسی رو به زمین و رنگهای آبی میدانهای دورشونده از زمین را نشان میدهند. بخش زیادی از الگوهای پیچیده مشاهدهشده به میدانهای مغناطیسی کهکشان راه شیری مربوط است، اما دادهها همچنین اطلاعات ارزشمندی از ساختارهای بسیار دوردست کیهانی در اختیار پژوهشگران قرار میدهد.
این دستاورد با کمک تلسکوپ ASKAP به دست آمده است؛ مجموعهای متشکل از ۳۶ آنتن رادیویی که توانایی مشاهده بخشهای وسیعی از آسمان را بهصورت همزمان دارد. دانشمندان امیدوارند با ادامه پروژه POSSUM و تکمیل مشاهدات تا سال ۲۰۳۰، نقشهای حتی دقیقتر از میدانهای مغناطیسی جهان تهیه کنند.
پژوهشگران معتقدند این نقشه جدید با گشدن پنجرهای تازه به گذشته کیهان، میتواند درک ما از نحوه شکلگیری کهکشانها و تاریخچه جهان را متحول کند.