عصر ایران - یکی از شگفتانگیزترین نمونههای معماری ورزشی اسکاتلند، جایگاه تماشاگران ورزشگاه Gala Fairydean است؛ شاهکاری از مدرنیسم سازهای که بسیاری آن را از بهترین سکوهای فوتبال ساختهشده در بریتانیا میدانند.
این سازه در سال ۱۹۶۴ و تنها با هزینه ۲۵ هزار پوند تکمیل شد. چهار باله بتنی Vشکل، سکوی نشیمن گوهایشکل و سایبان معلق و چشمگیر آن را نگه میدارند؛ فرمی که از داخل زمین، گویی قوانین جاذبه را به چالش میکشد. مجله Architecture Today در سال ۱۹۶۵ آن را «ترکیبی هندسی با ظرافتی کمنظیر» توصیف کرد و منتقد مشهور معماری، روان مور، لقب فراموشنشدنی «اوریگامی بتنی» را به آن داد.
این جایگاه پس از چهار سال تعطیلی، در سال ۲۰۲۲ و پس از مرمتی ۱.۴۵ میلیون پوندی دوباره بازگشایی شد؛ اتفاقی ارزشمند، زیرا بسیاری از سازههای تاریخی فوتبال پس از اصلاحات ناشی از فاجعه هیلزبورو و گزارش تیلور از میان رفتند.
طراح این اثر، پیتر وومرسلی، یکی از برجستهترین معماران مدرن اسکاتلند بود. شهرت او چنان بود که گفته میشود وقتی در سال ۱۹۶۰ از سر بازیل اسپنس پرسیدند بهترین خانه مدرن بریتانیا کدام است، پاسخ داد: «هر چیزی که پیتر وومرسلی طراحی کرده باشد.»
پیتر وومرسلی از برجستهترین معماران دوران پس از جنگ اسکاتلند بود که تحصیلات خود را در «انجمن معماری لندن» با الهام از سبک باهاوس گذراند. او با طراحی ساختمانهای نمادینی نظیر واحد جراحی پیوند نافیلد در ادینبورگ و استودیوهای مدرنیستی، ایدههای مدرنیسم بینالمللی را به مناطق غیرمنتظرهای از اسکاتلند وارد کرد و میراثی ماندگار از خود بر جای گذاشت.
تنظیم و ترجمه: مازیار دانیالی