عصرایران- کوسه چیندار (Frilled Shark) یکی از عجیبترین شکارچیان اقیانوسها به شمار میرود؛ موجودی که به دلیل حفظ بسیاری از ویژگیهای اجداد باستانی خود، لقب «فسیل زنده» را گرفته است. دانشمندان معتقدند این گونه دستکم از حدود ۸۰ میلیون سال پیش تاکنون تغییرات ظاهری اندکی را تجربه کرده و همچنان در اعماق تاریک اقیانوسها زندگی میکند.
برخلاف بیشتر کوسهها، بدن این جانور کشیده و مارمانند است و آبششهای چینخورده آن ظاهری متفاوت به آن میدهد. همین ویژگیها باعث شده بسیاری آن را بیشتر شبیه مار دریایی یا هیولایی افسانهای بدانند تا یک کوسه.
دهان کوسه چیندار به بیش از ۳۰۰ دندان بسیار تیز مجهز است که در حدود ۲۵ ردیف قرار گرفتهاند. این دندانها برای بریدن طعمه طراحی نشدهاند؛ بلکه مانند قلاب عمل میکنند و مانع فرار شکار میشوند.
بررسیها نشان میدهد رژیم غذایی این کوسه بیشتر از ماهیها، سفرهماهیها و بهویژه ماهیهای مرکب (اسکوئیدها) تشکیل شده است.
پژوهشگران معتقدند کوسه چیندار هنگام شکار، بدن خود را خم کرده و با حرکتی ناگهانی به سمت طعمه یورش میبرد؛ رفتاری که شباهت زیادی به حمله مارها دارد. سپس با استفاده از آروارههای انعطافپذیر خود، طعمه را تقریباً بهطور کامل میبلعد.
این گونه معمولاً در عمق ۵۰۰ تا ۱۲۰۰ متری اقیانوس زندگی میکند؛ جایی که نور خورشید تقریباً به آن نمیرسد. به همین دلیل مشاهده آن در طبیعت بسیار نادر است و بیشتر اطلاعات دانشمندان از نمونههایی به دست آمده که بهطور اتفاقی در تورهای ماهیگیری گرفتار شدهاند یا توسط زیردریاییهای پژوهشی ثبت شدهاند.
لقب «فسیل زنده» به این معنا نیست که این جانور میلیونها سال بدون هیچ تغییری باقی مانده است، بلکه ویژگیهای بدنی آن شباهت زیادی به اجداد باستانی کوسهها دارد. به همین دلیل مطالعه این گونه میتواند اطلاعات ارزشمندی درباره روند تکامل مهرهداران دریایی در اختیار دانشمندان قرار دهد.
کوسه چیندار به دلیل زندگی در اعماق دریا بهندرت با انسان روبهرو میشود و تهدیدی برای انسان محسوب نمیشود. با این حال، گسترش صید در آبهای عمیق و تغییرات اکوسیستمهای دریایی میتواند جمعیت این شکارچی مرموز را تحت تأثیر قرار دهد.
اگرچه هنوز بسیاری از جنبههای زندگی کوسه چیندار ناشناخته باقی مانده است، اما هر مشاهده جدید از این موجود اسرارآمیز، اطلاعات ارزشمندی درباره یکی از قدیمیترین شکارچیان زنده اقیانوسها در اختیار دانشمندان قرار میدهد.