عصر ایران - وقتی صحبت از بارداری و تولد فرزند به میان می آید، ذهن ما فورا به سمت الگوی آشنای انسانی یعنی یک دوره 9 ماهه (حدود 280 روز) می رود. اما دنیای حیات وحش و فرآیندهای تکاملی در طبیعت، قوانین و شگفتی های خاص خود را دارند که گاهی از هر داستان تخیلی عجیب تر به نظر می رسند. طبیعت برای بقای نسل جانوران، مسیرهای کاملا متفاوتی را انتخاب کرده است؛ مسیرهایی که در آن ها مدت زمان حمل جنین از چند روز تا نزدیک به دو سال متغیر است.
در یک سوی این طیف، موجوداتی مانند صاریغ (اپوسوم) قرار دارند که کل دوره بارداری آن ها تنها 12 تا 13 روز به طول می انجامد، و در سوی دیگر، فیل های بزرگ جثه با تحمل یک دوره بارداری طاقت فرسا و 22 ماهه (660 روز)، از رکوردداران طولانی ترین زمان بارداری در میان پستانداران خشکی هستند.
شگفتی های جغرافیا و زیست شناسی به همین جا ختم نمی شود؛ در دنیای زیر آب، اسب های دریایی نر وظیفه حمل و به دنیا آوردن نوزادان را بر عهده دارند.
دانشمندان می گویند اسب های دریایی تنها مهره دارانی هستند که در آن ها نرها باردار می شوند و نوزادان را به دنیا می آورند.
در این فرآیند، اسب دریایی ماده تخم های خود را داخل کیسه ای ویژه روی شکم نر قرار می دهد. سپس نر تخم ها را درون این کیسه بارور کرده و از آن ها نگهداری می کند. این کیسه که به «کیسه پرورش» (Brood Pouch) معروف است، عملکردی شبیه رحم دارد و شرایط لازم برای رشد جنینها، از جمله تامین اکسیژن، تنظیم شوری و انتقال مواد مغذی را فراهم می کند.
دوره بارداری بسته به گونه و دمای آب، معمولا بین دو تا چهار هفته طول می کشد. پس از آن، اسب دریایی نر با انقباضات عضلانی، ده ها تا صدها و در برخی گونه ها حتی بیش از هزار نوزاد را به دنیا می آورد.
پژوهشگران معتقدند این ویژگی منحصر به فرد، شانس بقای تخمها را افزایش می دهد و به ماده ها فرصت می دهد در مدت بارداری نر، تخمهای جدید تولید کنند. به همین دلیل، در برخی گونه ها، ماده بلافاصله پس از زایمان نر، دوباره تخم های خود را به همان نر منتقل می کند و چرخه تولیدمثل از نو آغاز می شود.
این ویژگی اسبهای دریایی سال هاست توجه زیست شناسان را به خود جلب کرده و همچنان یکی از شگفت انگیزترین نمونه های تقسیم نقش در تولیدمثل در دنیای جانوران به شمار می رود.
در این میان؛ کانگوروها نیز نوزادان نارس خود را در کیسه ای منحصر به فرد پرورش می دهند. در این مطلب، قصد داریم با نگاهی به قاب تصویر پیش رو، به دنیای شگفت انگیز و متفاوت بارداری در حیات وحش سفر کنیم و ببینیم طبیعت چگونه این ماموریت حیاتی را مدیریت می کند.
تنظیم و ترجمه: محمدمهدی حیدرپور