عصر ایران - مجموعه مسکونی «اهرام» (Piramidi) در شهر مودنا ایتالیا، بیش از چهار دهه پس از ساخت، همچنان بهعنوان یکی از خلاقانهترین نمونههای معماری مسکونی دهه ۱۹۷۰ شناخته میشود. این پروژه که بین سالهای ۱۹۷۸ تا ۱۹۸۱ توسط دفتر آرکیکوپ (Archicoop) و با طراحی آدا دفز و رومانو بوتی اجرا شد، تلاشی جسورانه برای بازتعریف الگوی رایج برجهای مسکونی به شمار میرود.
طرح اولیه این مجموعه در سال ۱۹۷۵ و در قالب سه برج مسکونی برای توسعه محله مورانه ارائه شد. معماران با فاصله گرفتن از تیپولوژیهای متداول آن دوران، سه حجم پلکانی با پلان L شکل طراحی کردند که امکان تنوع در سازماندهی واحدهای مسکونی را فراهم میکرد. ایده اصلی پروژه، بازخوانی مفهوم «ویلاهای رویهم» بود؛ بهگونهای که برخی واحدهای همکف بهصورت دوبلکس با ورودی و باغ اختصاصی طراحی شدند و تعدادی دیگر نیز از طریق راهپلههای مستقل به طبقه اول دسترسی پیدا میکنند.
در مرکز هر بلوک، یک هسته ارتباطی شامل راهپلهای دایرهای و آسانسور قرار گرفته که همچون مفصلی میان دو بازوی ساختمان عمل میکند. همچنین مسیرهای عبوری در طبقه همکف، دسترسی آسان از خیابان برشا را برای ساکنان فراهم کردهاند؛ رویکردی که بر کیفیت فضاهای مشترک و ارتباط پروژه با بافت شهری تأکید دارد.
اگرچه نسخه نهایی پروژه نسبت به طرح سال ۱۹۷۵ تغییراتی را تجربه کرد و برخی عناصر مانند بالکنهای دایرهای کنسولی حذف شدند، اما استفاده گسترده از بتن اکسپوز، تراسهای پلکانی، بازشوهای عمیق و پنجرههای دایرهای، به این مجموعه هویتی شاخص و بیانی قدرتمند بخشیده است. منتقدان معماری این پروژه را یکی از موفقترین نمونههای بازتاب ایده «مگاستراکچر» در معماری مسکونی دهه ۱۹۷۰ ایتالیا میدانند؛ اثری که میان فرم شاخص بیرونی و پیچیدگی سازمان فضایی داخلی تعادلی کمنظیر برقرار کرده است.
مجموعه «اهرام» امروز در فهرست اطلس معماری قرن بیستم شهر مودنا قرار دارد؛ پروژهای پژوهشی که با هدف مستندسازی مهمترین آثار معماری معاصر این شهر تدوین شده و ۱۰۱ بنای شاخص را دربر میگیرد.