مسعود فروزنده
سال ۱۷۷۶ میلادی، در حالی که سیزده مستعمره بریتانیا با صدور اعلامیه استقلال، مسیر شکلگیری ایالات متحده آمریکا را آغاز کردند، ایران نیز روزگار کماهمیتی را سپری نمیکرد.
کشور تحت فرمانروایی کریمخان زند بود و در همان زمان، سپاهیان ایران به فرماندهی صادقخان زند پس از محاصرهای طولانی، بصره را از امپراتوری عثمانی فتح کردند.
این رخداد، یکی از آخرین پیروزیهای مهم نظامی ایران در دوره زندیه و نشانهای از توان بازیابی قدرت منطقهای پس از سالهای آشوب پس از سقوط صفویان بود.
در همان سالی که آمریکاییها استقلال خود را اعلام کردند، ایران نه مستعمره بود و نه درگیر جنبش استقلال؛ بلکه قدرتی منطقهای بود که بر سر نفوذ در خلیج فارس و بینالنهرین با عثمانی رقابت میکرد.
با این حال، مسیر تاریخی دو کشور از همان نقطه بهتدریج از یکدیگر فاصله گرفت؛ آمریکا وارد دوران دولتسازی، نهادسازی و توسعه شد، اما ایران تنها چند سال بعد با درگذشت کریمخان زند، بار دیگر گرفتار کشمکشهای داخلی شد و فرصت تثبیت دستاوردهای خود را از دست داد.