حماس اعلام کرد اقدامات عملی برای پایان دادن به اداره منطقه غزه توسط حماس را شروع کرد تا اداره این منطقه به کمیته جدیدی از نیروهای ملی و کارشناسی فلسطین معروف به «کمیته تکنوکراتها» سپرده شود.
به گزارش عصرایران، حماس از سال 2007 تاکنون، با تشکیل دولت موازی، منطقه غزه را اداره می کند.
حماس تاکنون بارها تقاضاها و مذاکرات برای تحویل دادن اداره منطقه غزه را رد کرده بود اما در توافق آتش بس جنگ غزه، حماس عقب نشینی از دولت اداره غزه و تحویل آن به کمیته کارشناسان فلسطینی را رد کرد.
حالا حماس می گوید با استعفای کمیته دولتی، گام عملی را این مسیر برداشته است.
هنوز مشخص نیست مراحل بعدی چگونه خواهد بود و انتقال قدرت و اداره منطقه غزه چگونه از حماس به کمیته ملی متشکل از نیروهای مستقل و غیرحزبی فلسطین منتقل می شود.
دفتر رسانهای دولت در نوار غزه روز دوشنبه در بیانیهای از استعفای رئیس کمیته اضطراری دولت و انحلال رسمی این کمیته خبر داد.
سایت الجزیره نوشت: این اقدام راه را برای انتقال مسئولیتهای اداری و دولت حماس در منطقه غزه به کمیته ملی اداره غزه هموار میکند.
در این بیانیه توضیح داده شده: "محمد جواد الفرا"، رئیس کمیته اضطراری دولت و سرپرست پیگیری دولت، استعفای رسمی خود را تقدیم کرده است. این اقدام با هدف نشان دادن جدیت، تسهیل انتقال اداری و اجرای توافقات ملی انجام شده است.
سخنگوی دفتر اطلاعرسانی دولت حماس در غزه در نشست خبری اعلام کرد تمامی مقدمات اداری و حقوقی مربوط به روند تحویل مسئولیتها تکمیل شده است. وی افزود این اقدامات با شفافیت کامل در برابر گروهها و جریانهای فلسطینی، کمیته عالی عشایر و نهادهای جامعه مدنی و با حضور یک ناظر نماینده سازمان ملل متحد ارائه شده است.
وی افزود کارکنانی که همچنان در نهادهای دولتی در منطقه غزه بر سر کار خود باقی خواهند ماند، صرفاً نیروهای فنی و تخصصی هستند و برای جلوگیری از هرگونه خلاء اداری که ممکن است روند ارائه خدمات به شهروندان را مختل کند، در سمتهای خود باقی میمانند.
او ادامه داد این افراد «کارمندان دولت» هستند و آمادگی دارند تحت چارچوب و دستورالعملهای کمیته ملی جدید فعالیت کنند؛ موضوعی که در چارچوب نقشه راه مورد توافق در قاهره، پایتخت مصر، انجام خواهد شد.
دفتر اطلاعرسانی دولتی در غزه از همه طرفهای مرتبط خواست هرچه سریعتر زمینه ورود کمیته ملی به منطقه غزه را برای آغاز فوری فعالیتهایش فراهم کنند؛ اقدامی که با هدف کاهش رنج فزاینده ناشی از پیامدهای جنگ، تأخیر در بازسازی، ادامه محاصره و بسته ماندن گذرگاهها ضروری است.
اسماعیل الثوابتة، مدیر دفتر اطلاعرسانی دولتی در غزه نیز در گفتوگو با الجزیره تأکید کرد اکنون شرایط به طور کامل و رسمی برای ورود «کمیته تکنوکراتها» نوار غزه فراهم شده است. وی توضیح داد تمامی کارکنان وزارت کشور و نیروهای پلیس به فعالیت عادی خود ادامه خواهند داد تا نظم عمومی، امنیت و جلوگیری از هرگونه خلاء امنیتی در دوره انتقالی تضمین شود.
جنبش مقاومت اسلامی حماس اعلام کرد استعفای کمیته اداره امور دولتی در پاسخ به «مصلحت ملی و برای از بین بردن بهانههای اشغالگران» انجام شده است.
حماس این اقدام را این گونه توصیف کرد: گامی مثبت برای اجرای آنچه همواره اعلام کرده بودیم یعنی اینکه در ترتیبات روز پس از اداره غزه حضور نخواهیم داشت.
یحیی سنوار و اسماعیل هنیه از سران حماس در منطقه غزه
حماس ادامه داد از آغاز جنگ تاکنون «بیش از یک طرح توافقی برای اداره غزه» ارائه کردیم که در نهایت به تشکیل کمیته ملی انجامید، اما رژیم اشغالگر تاکنون اجازه ورود این کمیته به غزه را نداده است.
این جنبش افزود تصمیم به استعفا پس از اطمینان از تکمیل تمامی مراحل واگذاری اداره حکومت به کمیته ملی به صورت کامل، اداری و حرفهای اتخاذ شد.
حماس همچنین نسبت به تلاشهای اسرائیل برای جلوگیری از اجرای توافق و ایجاد «خلاء اداری» با هدف تشدید رنج مردم و جلوگیری از بازگشت زندگی عادی به غزه هشدار داد. حماس همچنین از میانجیها و کشورهای ضامن آتش بس خواست فوراً وارد عمل شوند و بر اسرائیل برای توقف کارشکنیها در اجرای توافق فشار وارد کنند.
این جنبش افزود: «خواستار آن هستیم که هرچه سریعتر زمینه ورود کمیته ملی اداره غزه به این منطقه فراهم شود تا بلافاصله فعالیت خود را آغاز کند و فرصت سوءاستفاده را از اشغالگران بگیرد.»
حازم قاسم سخنگوی حماس، در گفتوگو با الجزیره تأکید کرد که این جنبش در هیچیک از اقدامات مربوط به اداره آنچه «روز بعد» از پایان تجاوز نامیده میشود، مشارکت نخواهد داشت.
وی افزود اکنون توپ کاملاً در زمین دولت آمریکا و میانجیهای کنفرانس شرمالشیخ قرار دارد تا اسرائیل را به توقف حملات و اجازه ورود کمیته اداری به غزه ملزم کنند.
قاسم اظهار داشت حماس تمامی اقدامات حقوقی و لجستیکی لازم برای تحویل پروندههای دولتی، از جمله پرونده امنیتی، به «کمیته ملی» مورد توافق گروههای فلسطینی را تکمیل کرده است.
به گفته وی، این اقدام تمامی بهانههای اسرائیل را از بین میبرد و جامعه جهانی، میانجیها و کشورهای ضامن را در برابر مسئولیت سیاسی خود برای وادار کردن اسرائیل به اجازه ورود این کمیته به غزه قرار میدهد.
سخنگوی حماس همچنین ادعاهای سازمان رادیو و تلویزیون اسرائیل را که استعفا را «فریبکارانه» و صرفاً «استعفای ظاهری دولت حماس» توصیف کرده بود، رد کرد و آن را تلاشی آشکار برای فرار از مسئولیت و سرپوش گذاشتن بر بیش از 5 هزار مورد نقض توافق آتشبس از سوی اسرائیل دانست.
او همچنین از موضع شورای صلح و فرستاده سازمان ملل، نیکلای ملادینوف، به دلیل ناتوانی در معرفی طرف واقعی ناقض توافقها انتقاد کرد.
«مجمع ملی قبایل، عشایر و خانوادههای فلسطینی» نیز در بیانیهای خواستار حفظ وحدت موضع فلسطینیان و تقویت توافقهای ملی میان گروهها، جریانها و عشایر شد.
این مجمع همچنین از طرفهای حامی، میانجیها، شورای صلح و فرستاده سازمان ملل نیکلای ملادینوف خواست مسئولیتهای انسانی و اخلاقی خود را بر عهده گرفته و برای بازگشایی گذرگاهها و تسهیل ورود کمکهای بشردوستانه بر اسرائیل فشار جدی وارد کنند.
در این بیانیه بر ضرورت تسریع در ورود «کمیته ملی» برای آغاز فوری فعالیتهای اداری با هدف نجات غزه از وضعیت بحرانی انسانی و کاهش رنج مردم تأکید شده است.
عشایر همچنین از کارکنان دولتی خواستند در محل کار خود باقی بمانند و ارائه خدمات اساسی به شهروندان را ادامه دهند تا از ایجاد هرگونه خلاء اداری یا خدماتی جلوگیری شود و پایداری جامعه فلسطین در این مرحله حساس حفظ شود.
در همین ارتباط، خبرگزاری آناتولی به نقل از علاءالدین العکلوک، رئیس مجمع ملی قبایل و عشایر فلسطینی، گزارش داد که کمیته ملی اداره غزه باید هرچه سریعتر فعالیت خود را آغاز کند، زیرا پس از انحلال کمیته اضطراری دولت، «دیگر هیچ بهانهای» برای تأخیر وجود ندارد.
وی افزود: تمامی موانعی که درباره آنها صحبت میشد، برطرف شدهاند. خواستار فراهم شدن امکان آغاز هرچه سریعتر فعالیت این کمیته هستیم.
العکلوک تأکید کرد مجمع ملی قبایل، عشایر و خانوادههای فلسطینی آمادگی دارد هرگونه حمایت لازم را برای موفقیت فعالیت این کمیته در نوار غزه ارائه کند.
علی شعث، رئیس کمیته ملی اداره غزه، نیز اعلام کرد این کمیته به محض فراهم شدن امکانات لازم، آماده انجام مسئولیتهای ملی خود است.
وی در پیامی در شبکههای اجتماعی تأکید کرد موفقیت فعالیت این کمیته در گرو وجود یک مرجع حاکم، یک قانون و یک سلاح تحت کنترل همان مرجع است.
شعث همچنین بر ضرورت فراهم شدن شرایط سیاسی، اداری و امنیتی لازم تأکید کرد تا کمیته بتواند وظایف خود را در راستای تأمین منافع همه مردم فلسطین در غزه انجام دهد.
شورای صلح ویژه غزه نیز اعلام کرد از خبر انحلال کمیته اضطراری در این منطقه آگاه شده و ارزیابی خود را بر اساس اقدامات عملی و نه وعدهها انجام خواهد داد.
این شورا تأکید کرد اصل اساسی در مرحله آینده وجود یک مرجع واحد و یک سلاح واحد تحت کنترل کمیته ملی اداره غزه است. روند انتقال قدرت باید به گونهای باشد که این کمیته بتواند وظایف خود را به صورت مستقل انجام دهد.
نیکلای ملادینوف، نماینده این شورا، گفت اعلام استعفا دولت حماس در غزه اهمیت موفقیت مذاکرات مربوط به نقشه راه را نشان میدهد. باید هرچه سریعتر درباره بندهای باقیمانده، توافق حاصل شود و کمیته اداره غزه نیز زودتر قادر به انجام مسئولیتهای خود شود.
وی افزود تسریع در دستیابی به توافق، روند خلع سلاح، خروج نیروهای اسرائیلی و آغاز بازسازی نوار غزه را نیز سرعت خواهد بخشید.
در سوی دیگر، گدعون ساعر، وزیر خارجه اسرائیل، اعلام کرد: «مانور حماس با هدف جلوگیری از خلع سلاح این جنبش و از طریق واگذاری فضا به دولت تکنوکرات انجام شده است.»
وی تأکید کرد اسرائیل همچنان بر اجرای «کلمه به کلمه» طرح دونالد ترامپ برای خلع سلاح حماس و غزه اصرار دارد.
ساعر مدعی شد: «حماس میخواهد کمیته تکنوکراتها خدمات شهری را اداره کند، اما خود همچنان نیروی نظامی باقی بماند.» او افزود باقی ماندن سلاح حماس باعث خواهد شد دولت غیرنظامی نیز تحت نفوذ و دستور این مجموعه عمل کرده و جنگ علیه اسرائیل را ادامه دهد.
از سوی دیگر، محجوب الزویری، استاد دانشگاه و کارشناس سیاستهای خاورمیانه، معتقد است این اقدام شوک بزرگی برای اسرائیل ایجاد کرده، زیرا تمامی بهانههایی را که اسرائیل درباره ورود کمکهای بشردوستانه و نحوه اداره غزه مطرح میکرد، از بین میبرد.
به گفته وی، این تحول همچنین جامعه جهانی را در برابر مسئولیتهای خود در زمینه امنیت، کمکهای بشردوستانه و بازگشایی گذرگاهها قرار میدهد. همچنین شورای صلح را برای انجام کامل وظایف خود، از جمله فراهم کردن امکان ورود کمیته ملی به غزه، تحت فشار قرار خواهد داد.
الزویری ادامه داد انتقال مرکز قدرت از حماس، که تاکنون اداره غزه را در اختیار داشت، به دیگر جریانهای فلسطینی، پیامدهای داخلی مهمی به همراه خواهد داشت.
او گفت این اعلام، تحولی قابل توجه و نخستین اقدام رسمی و نهایی از این نوع به شمار میرود که از تلاشها و تفاهمهای پیشین، از جمله تلاش انجامشده در فوریه ۲۰۲۶، فراتر رفته است.
سال ۲۰۰۷ به دنبال بروز اختلافات میان حماس و دولت فلسطین (تشکیلات خودگردان) به ریاست محمود عباس، درگیریهای مسلحانه میان نیروهای وابسته به حماس و نیروهای امنیتی وفادار به فتح و تشکیلات خودگردان در غزه رخ داد. پس از چند روز نبرد، حماس کنترل کامل غزه را در دست گرفت و نیروهای تشکیلات خودگردان را از این منطقه خارج کردند.
حماس پس از این اقدام، دولت جدید فلسطین را برای اداره غزه تشکیل داد.
در پی این تحولات، محمود عباس دولت اضطراری در کرانه باختری تشکیل داد و اداره غزه را غیرقانونی اعلام کرد.
از آن زمان، فلسطین دارای دو دولت شد. منطقه کرانه باختری که توسط دولت تشکیلات خودگردان به ریاست عباس ادامه می شود و منطقه غزه که توسط دولت حماس مدیریت می شود.
دو منطقه کرانه باختری و غزه جدا از یکدیگر هستند و خاک رسمی اسرائیل میان آنهاست.
هر دو منطقه تحت اشغال اسرائیل هستند.