کارگردان نمایش «تابوت عهد» با تاکید بر ضرورت حمایت دولت از تئاتر، نسبت به شکلگیری رقابتی نابرابر میان گروههای نمایشی و پیامدهای منفی آن هشدار داد.
نمایش «تابوت عهد» به کارگردانی مجتبی جدی از جمله نمایشهایی است که این روزها در مجموعه تئاتر شهر روی صحنه است.
متن این نمایش نوشته نیل لبیوت است که با دراماتورژی حسین رسولی و کارگردانی مجتبی جدی در تالار سایه روی صحنه میرود.
جدی در گفتگو با ایسنا با ارایه توضیحاتی درباره اجرای این اثر نمایشی، از خانهنشینی تعدادی از هنرمندان اصیل تئاتر در شرایط فعلی ابراز تاسف کرد.
این کارگردان تئاتر در آغاز درباره شیوه دراماتورژی این نمایشنامه و تغییراتی که متن بازنویسی شده در قیاس با نمایشنامه اصلی دارد، گفت: نمایشنامه اصلی که متعلق به نویسنده آمریکایی است، منطبق با سنت فکری تئاتر آمریکاست یعنی پر از دیالوگ و گفتگوهای شلاقی مانند نمایشنامههای مارتین مک دونا یا ادوارد آلبی و ... ماجراهای آن در اتاق نشمین و آشپزخانه و ... میگذرد و بسیار رئال است اما از آنجاکه شخصا به درامنویسی مدرن و آثار نویسندگانی مانند بکت، پینتر و ... علاقهمندم، از دراماتورژ کار خواستم تا متن را به این سمت ببرد و این چنین است که در اجرای ما سکوت ، مکث و فضای مینیمال اهمیت ویژهای دارد. الگوی این سبک نمایشنامهنویسی کریل چرچیل است که استاد ناگفتهنویسی است؛ چیزهایی را نمیگوید تا مخاطب آنها را کشف کند.
جدی درباره رویکرد ظریف این نمایشنامه به ماجرای ۱۱ سپتامبر و اینکه نمایش اشاره مستقیمی به این ماجرا ندارد، توضیح داد: در متن اصلی اتفاق ۱۱ سپتامبر موتور محرک داستان است و در نمایشنامه اشارهای به آن نمیشود و صحبتی درباره برجهای دوقلو نیست بلکه این موضوع را از مقدمه نویسنده متوجه میشویم.
او در پاسخ به اینکه دو پرسوناژه بودن این نمایشنامه، چقدر در انتخاب آن به دلیل شرایط اقتصادی فعلی تئاتر تاثیرگذار بوده است، توضیح داد: دلیل انتخاب من این موضوع نبود. سالها پیش عباس جمالی این نمایشنامه را معرفی کرد که نشد آن را اجرا کنیم. اما از همان زمان آن را در ذهن داشتم. در این مدت و در بحرانهای اجتماعی که از سر گذراندیم، نسبت این نمایشنامه با ما بیشتر شد. برایم مهم نبود که نمایشنامه دو پرسوناژ دارد بلکه موقعیتی که مطرح میکرد، برایم اهمیت داشت و دوست داشتم متنی اجرا کنم تا تماشاگر بیشتر با آن حس سمپاتی داشته باشد. ضمن اینکه در نمایشنامه خودخواهی فردی در مقابل حادثه جمعی هم مطرح بود و این موضوع نیز در انتخاب این متن تاثیر داشت.
جدی درباره مهمترین چالشهایی که گروههای نمایشی در شرایط حال حاضر با آنها رو به رو هستند، نیز گفت: متاسفانه مسئولان، نه تنها تئاتر بلکه کل فرهنگ را رها کردهاند. بنابراین شما به هنگام انجام یک کار فرهنگی، هیچ پشتوانهای ندارید که احساس کنید از شما حمایت میشود. در این وضعیت، همه گروههای نمایشی به گیشههای خود وابسته هستند. بنابراین رقابتی میان آنها شکل میگیرد. گویی همه ما وارد مسابقهای شدهایم آن هم نه برای کیفیت کارهایمان بلکه برای جذب تماشاگر.
او با اشاره به اینکه در دهههای گذشته، ملاک انتخاب آثار نمایشی کیفیت آنها بوده است و نه میزان فروششان در گیشه، یادآوری کرد: قبلا اگر نمایش شما کیفیت لازم را نداشت، نمیتوانستید در مجموعهای مانند تئاترشهر یا تالار مولوی نوبت اجرا بگیرید. بنابراین رقابت بین گروههای نمایشی بر سر کیفیت کارها بود ولی الان رقابت، برای جذب تماشاگر است و این برای کاری که قرار است فرهنگساز و انسانساز باشد، خطرناکترین گزاره است؛ اینکه مدام به این فکر کنیم که چه کنیم تا نمایش ما بفروشد!
این کارگردان ادامه داد: در حال حاضر هر کس که پشتوانه مالی محکمتری داشته باشد، در تبلیغات هم میتواند موفقتر ظاهر شود و در نتیجه تماشاگر بیشتری جذب خواهد کرد و در این وضعیت، رقابتی نابرابر شکل میگیرد زیرا تعدادی از گروههای نمایشی بدون پشتوانه قوی مالی کار میکنند و طبعا نمیتوانند در تبلیغات و پیرو آن در جذب تماشاگر اقبال چندانی داشته باشند.
جدی با ابراز تاسف از پیامدهای تاثیر شرایط اقتصادی بر تئاتر افزود: بسیاری از هنرمندان شاخص تئاتر، کسانی که ما تئاتر را از آنان آموختیم و با تماشای نمایشهایشان به این هنر علاقهمند شدیم، خانهنشین شدهاند چراکه نمیتوانند با مناسبات فعلی تئاتر کار کنند. ضمن اینکه اصولا اعتقادی به این نوع از رقابت ندارند. ما الان داریم برای فروش بیشتر رقابت میکنیم اما این دیگر تئاتر و فرهنگ نیست و به جای اینکه تمرکزمان بر نقد آثار یکدیگر و بازتاب اجراهایمان نزد متخصصان و کارشناسان و منتقدان باشد، بر میزان فروش گیشه است.
او با تاکید بر ضرورت حمایت دولت از تئاتر خاطرنشان کرد: دولت باید برای خلق اثر هنری و کار فرهنگی، سوبسید در نظر بگیرد. در غیر این صورت، شرایط فعلی، هر روز بدتر هم میشود.
جدی در پاسخ به اینکه در شرایط اقتصادی فعلی، به عنوان یک کارگردان تئاتر چه چشماندازی پیشروی خود میبیند، گفت: همچنان با همین رویکرد به فعالیت خود ادامه خواهم داد زیرا معیشت و درآمد خود را به تئاتر وابسته نکردهام. یکی از دلایل شکلگیری رقابت فعلی میان گروههای نمایشی، این است که اقتصاد و معیشت خود را به تئاتر وابسته کردهاند. به همین دلیل است که قدیمیهای تئاتر میگفتند اول شغل و منبع درآمدی برای خود در نظر بگیرید و بعد سراغ تئاتر بروید زیرا وقتی تئاتر منبع درآمد شما باشد، به عنوان یک بازیگر مجبور میشوید همزمان در چند پروژه همکاری کنید یا به عنوان کارگردان ممکن است کاری عامهپسند اجرا کنید اما من همه تلاشم را میکنم که وارد این بازار نشوم.
به گزارش ایسنا، نمایش «تابوت عهد» با بازی صادق برقعی، نازنین حشمدار روی صحنه میرود و دیگر اعضای گروه اجرایی ان به شرح زیر هستند:طراح صحنه، طراح لباس: مجتبی جدی، طراح نور: اتابک اسدی، طراح صدا، آهنگساز: احسان سالمپور، طراح پوستر و بروشور: وحید رزاقی، ساخت تیزر: مانی حمیدی شاد، علی بنایی طاهری ساخت موشن: علیرضا لطفی زاده، مدیر تولید و برنامهریز: فرشید فرزام، روابط عمومی: سید احسان هاشمی، دستیار کارگردان و منشی صحنه: شقایق قاسمی.
در خلاصه داستان این نمایش آمده: در یک صبح تاریک و طولانی، زن و مردی با خود و با یکدیگر مواجه میشوند.
نمایش «تابوت عهد» که ویژه تماشاگران بالای ۱۵ سال تعریف شده، هر شب ساعت ۲۰ و به مدت یک ساعت در تالار سایه مجموعه تئاترشهر روی صحنه میرود.